Afrikaanse immigranten in spanje

Door Doriendas gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Immigratie bezorgt Spanje en de rest van Europa al lange tijd kopzorgen. Vooral de bootimmigranten vanuit Afrika zorgen voor humanitaire problemen. Maar hoe is het leven voor degene die wel aankomt in Spanje? Hoe ziet het leven er voor hen uit? Na het ontmoeten van verschillende immigranten heb ik geprobeerd hun verhaal te vertellen.

LEVEN ACHTER DE CIJFERS
Een verhaal over Senegalese immigranten die in Spanje wonen

Door: Dorien Das, 2 februari 2011.


Het is druk op de Carretera de Sierra Nevada op zaterdag 22 januari j.l. De reis leidt naar
skistation Pradollano dat de mogelijkheid biedt om in Zuid-Spanje te wintersporten. Een lange
colonne voertuigen kronkelt zich al ruim drie kwartier vanuit Granada een weg naar boven. Vlak
voordat we ons doel bereiken komt de mechanische rups tot stilstand. Er is uitzonderlijk veel
politie aanwezig, onze nieuwsgierigheid is geprikkeld. Al snel ontdekken we de oorzaak van de
vertraging. Aan weerskanten van de weg zien we Afrikaanse straatverkopers de bermen
induiken, achtervolgd door agenten van de guardia civil. Een jonge Afrikaan klautert omhoog
tegen de steile helling, grote tassen vol handschoenen en mutsen met zich meeslepend. Het blijkt
de goede keus, de agent haakt af. De man die een gemakkelijker vluchtweg gekozen heeft krijgt
nu twee agenten op de hielen, een te voet en de ander in een auto. Hij heeft goede redenen om zijn
pas te versnellen, als hij gepakt wordt wacht hem uitzetting naar Marokko of naar zijn
geboorteland. Na de ontberingen die allen van hen geleden hebben om hier een nieuw leven op te
bouwen zijn ze niet zomaar uit het veld te slaan. Zodra we enkele minuten na het
achtervolgingsspektakel over dezelfde weg terugrijden bieden een aantal straatverkopers alweer
hun waar aan.


Gemeenschap van immigranten
In en om Granada zijn straatverkopers talrijk en vervullen een specifieke rol in de plaatselijke
economie. Dat dit niet door iedereen gewaardeerd wordt blijkt uit het incident in de Sierra Nevada. De
straatverkopers zijn concurrenten van de winkeliers doordat ze inspelen op de acute noden van het
wandelend publiek. Als het regent verkopen ze paraplu's, als het koud is verkopen ze mutsen en als de
zon schijnt verkopen ze zonnebrillen. Ondanks de aanzienlijke onderlinge concurrentie kan het een zeer
winstgevende onderneming zijn. Senegalees immigrant Ela (26) vertelt me over de aankopen die ze
doen in Armilla, net ten oosten van Granada. Groot inkopen voor weinig, de individuele investering
geeft ze een vrijheid zonder risico. De producten kunnen ze gemakkelijk voor het viervoudige bedrag
verkopen, maar het kunnen lange en frustrerende dagen zijn. “Ik ben eraan gewend om genegeerd te
worden”, verhaalt hij. “Veel Europeanen voelen zich niet op hun gemak bij Afrikanen. Het is
gemakkelijk om je hier eenzaam te voelen, zeker omdat we gewend zijn aan een druk
gemeenschapsleven”.

Zoals overal ter wereld, hebben ook hier immigranten de behoefte elkaar op te zoeken. Ela woont in
een grote grot op een heuvel, met uitzicht op de stad en het Alhambra, samen met een aantal andere
Senegalezen. In de heuvels ten noord- oosten van de stadskern van Granada is een gemeenschap
ontstaan van kleurrijke grotbewoners. Granada is van oudsher een multiculturele stad die
vertegenwoordigers aantrekt van alle gewesten, waaronder vele studenten. De heuvels van Sacromonte
blijken een smeltkroes van nationaliteiten te zijn. De relatief zachte conglomeraat-structuur van de
bodem biedt veel vrijheid voor de vormgeving van een grot. Ze worden met de hand uitgegraven, de
wanden worden wit gekalkt en er wordt een buitendeur geplaatst. De rest van de inrichting is
afhankelijk van de wensen van de bewoner. De Senegalezen wonen in de grootste grot en hebben
recentelijk stromend water en elektriciteit aangelegd. Hier is vrijheid creativiteit en creativiteit vrijheid.
Hier is het nog mogelijk om het leven vorm te geven zonder beperking door geschreven wetten. Het is
een vredige plek. Ongeorganiseerde eensgezindheid heeft hier tot op gedeelde moraal gebaseerd
samenleven geleid en niet tot gewelddadige anarchie.


De strijd tegen illegale migratie
De Senegalese grot is nu ruim vijf jaar oud en een van de grondleggers woont er nog steeds. Dauda is
23 jaar wanneer hij eind 2005 met tien andere Afrikanen de overtocht waagt in een open vissersboot.
Plaats van bestemming bleken niet de populaire Canarische Eilanden te zijn, maar het vaste land van
Spanje. Na een reis van tien dagen zetten ze ergens op de kustlijn tussen Tarifa en Huelva uiteindelijk
voet aan wal. Zes van hen gaan samen met Dauda naar Granada, de plek waar hij altijd al van
gedroomd heeft. Aangekomen op de heuvel vinden ze de perfecte plek en beginnen aan het opbouwen
van een nieuw leven in het beloofde land. Dit is het verhaal van Dauda, maar eveneens dat van een
kleine 40 duizend andere illegale immigranten die dat jaar per boot het Spaanse vaste land bereiken.
Dit staat vermeldt in het rapport van het Spaanse Ministerie voor Binnenlandse Zaken over de strijd
tegen illegale immigratie (Lucha contra la inmigración ilegal 2010). Spanje wordt in 2006 opgeschrikt
door een vloedgolf van Afrikaanse immigranten, 27.399 personen méér dan het jaar ervoor weten het
Iberisch schiereiland zonder documenten te bereiken.

Spanje is genoodzaakt in te grijpen. Het is een Europees probleem, omdat velen doorreizen naar
noordelijker landen. Maar toch duurt het een tijd voordat de EU steun toezegt (BBC Mundo, 4
september 2006, España contra la inmigración ilegal). Gezamenlijk kunnen ze onder andere Plan
Seahorse in werking stellen. De doelen, waaronder het tegengaan van mensenhandel en de relaties met
de landen van de Magreb en Sub- Sahara Afrika verder ontwikkelen, worden toegelicht in het rapport
over Projecten voor de Controle van Ongeregelde Immigratie (Proyectos para el Control de la
Inmigracón Irregular). Plan Seahorse is een samenwerking tussen de guadia civil, Fontex, het Spaanse
Ministerie van Binnenlandse Zaken en de regering van een aantal landen van herkomst, doorreis en
bestemming: Marokko, Mauretanië, Kaapverdië, Senegal, Italië, Duitsland, Portugal, Frankrijk en
België. Om overzeese migratie tegen te gaan wordt groot materieel ingezet om de bootjes op zee te
onderscheppen.


Veranderingen
Door het spectaculaire karakter van illegale grensoverschrijdingen halen berichten over mensenhandel,
tragedies op zee, arrestaties en uitzettingen regelmatig de pers. Met name BBC en El País berichtten
over omgeslagen bootjes, arrestaties en deportaties, aangespoelde lijken en de dramatisch wanhopige
grensoverschrijdingen vanuit Marokko naar de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla (BBC News, 2005).
In januari 2011 koppen de kranten echter met ander nieuws, namelijk dat het aantal boot immigranten
in 2010 ten opzichte van 2009 met 50% gedaald is. Het is een massale reactie op de publicatie van het
schreeuwerige rapport van het Ministerie van Binnenlands Zaken: Lucha contra la inmigración ilegal
2010. Dit komt niet alleen door de verbeterde internationale samenwerking, de keiharde aanpak op zee
en de ruim 30 duizend uitzettingen. Ook de economische crisis heeft vanaf 2008 een steentje
bijgedragen om de aantrekkingskracht van Europa te verminderen.
Ondanks de zware aanpak van illegale migratie wordt volgens CARIM (Consortium for Applied
Research on International Migration) emigratie in Senegal nog steeds als aantrekkelijk gezien, zo blijkt
uit het jaarverslag van 2010. Het gebrek aan werk dat de ingestorte visserij veroorzaakt en de
afwezigheid van alternatieven zijn de belangrijkste redenen hiervoor (BBC News, 6 november 2006,
Mother's battle against Senegal migration). Sinds het begin van de samenwerking met Spanje in 2006,
werkt de Senegalese regering onder meer mee aan intensieve patrouilles van de Atlantische wateren,
maar probeert nu ook intern maatregelen te nemen. Zoals bijvoorbeeld het creëren van werk voor de
jeugd en het steunen van Senegalezen in het buitenland. De korte film: Illegal Immigration from
Senegal to Spain op Youtube geeft een stem aan Senegalezen in Senegal en het lijkt erop dat de
beloften van de regering nog niet geresulteerd hebben in meer kansen op een toekomst in eigen land
(http://www.youtube.com/results?search_query=illegal+immigration+from+senegal+to+spain&aq=0).

Een nieuw leven in Spanje
Anders dan vele andere immigranten heeft Dauda een verblijfsvergunning gekregen en is dus niet
langer illegaal in Spanje. Hij kan zelfs met deze papieren reizen, een van zijn dromen is om door
Europa te reizen en misschien familieleden in Frankrijk en Italië te bezoeken. Een meer concreet plan
heeft hij voor komende zomer. Dan wil hij met vrienden en een volgeladen auto naar Senegal rijden.
Als ze binnen drie maanden terugkeren zouden ze geen problemen moeten hebben om Spanje weer in
te komen. Zijn moeder, 7 zussen en een broer wonen in of nabij Thiaroye, vlakbij de Senegalese
hoofdstad Dakar. “Ik wil graag naar mijn familie om ze spullen te brengen en om ze weer te zien
natuurlijk”.
Een dansende Dauda op het terras
voor de grot. Op de achtergrond
zien we de oude arabische wijk van
Granada, el Albaicín.
Het leven in Granada is voor de grotbewoners niet duur, alleen voor het voedsel wat ze niet zelf kunnen
verbouwen is geld nodig. Velen van hen proberen echter zoveel mogelijk te verdienen, om te sparen en
om naar familie in Senegal te sturen. De straatverkoop is het gemakkelijkste om mee te beginnen, zeker
als je nog geen papieren hebt is het meeste andere werk uitgesloten. “Vóór de economische crisis kon
iedereen werk vinden, meestal in de landbouw. Nu is dat uitgesloten, Spanje beschermt de Spanjaarden
en die zitten al voor een groot deel zonder werk”, vertelt Dauda. Het percentage werkelozen in
Andalusië is afgelopen jaar gestegen tot ruim 28, hiermee scoort ze het hoogste cijfer van Spanje
(www.alertadigital.com).
Dauda vindt het verkopen op straat maar niets, hij is niet zomaar bereid om hele dagen op straat in de
drukte te staan voor een beetje geld. Vanaf het begin heeft hij zich gewijd aan het maken van houten en
leren sieraden, soms verwerkt hij ook metalen. Naast kunstenaar is hij, zoals alle Afrikanen, muzikant.
Granada wordt gesierd door vele straatmuzikanten, de Senegalezen houden hun muziek echter veelal
voor zichzelf. Iedere dag wordt er in de grot, of als het mooi weer is buiten, gespeeld, gedanst en
gezongen. Niet te missen op deze kleine feesten zijn grote hoeveelheden kruidig eten en de zoete
Senegalese koffie. Marihuana neemt een essentiële plaats in, Dauda is Rastafari en voor hem is het
gebruik ervan heilig. Maar dit geldt niet voor iedereen, het is gemeengoed, legaal of niet, iedereen
rookt.
Vrijheid is het belangrijkste voor Dauda, belangrijker dan familie. Dit stelt hem voor een ambigue
probleem in veelvoud. Ethiopië in Afrika is het Mekka van de Rasta, de heilige plek waar de oorsprong
van de mens ligt. Door naar Europa te emigreren voelt Dauda zich verder verwijderd van de plaatst
waar zijn weg eigenlijk naartoe zou moeten voeren. Emigratie naar Spanje was voor hem noodzakelijk
om een vrij leven te kunnen leiden dat niet gedomineerd wordt door armoede, maar tegelijkertijd ziet
hij zich nu beperkt door de bekrompenheid van de westerse wereld waardoor hij zich onbegrepen voelt.
Op de vraag of hij een gezin zou willen antwoord hij: “Jazeker, ik mis mijn familie en ik heb behoefte
aan een vrouw. Maar ik weet ook dat ik dan mijn vrijheid zou moeten inleveren en daar ben ik nog niet
aan toe”.
We spreken Spaans, voor ons beiden niet onze moedertaal, terwijl we het steegje door het oude
Albaicín ophoog lopen richting de grot. Duada heeft straattaal Andalusisch Spaans geleerd en kan het
niet lezen. Dit betekent niet dat hij analfabeet is. In Senegal leerde hij op school Frans spreken, lezen
en schrijven, maar zijn moedertaal is het Wolof. Deze eeuwenoude West- Afrikaanse taal bekleedt voor
Dauda als immigrant een voorbeeldrol, ook zij respecteert de landgrenzen niet. Voor Rasta's bestaat er
maar één land in Afrika en dat is Afrika, de geboortegrond van de mensheid. Hoewel in het klein, lijken
grenzen en nationaliteiten in Sacromonte weer een beetje te vervagen. Dauda heeft een tas met eten bijzich en zal zoals iedere dag de maaltijd verzorgen. Gasten zijn altijd welkom, dus ik loop mee.
Met Dauda voor een grot waar
nog aan gewerkt wordt, hij
hoopt de trotse eigenaar te
worden.
 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Welkom bij Xead.

Goed verhaal van de werkelijkheid van alle dag, de oversteek is het gevaarlijkste van heel het traject, ben diverse keren in de regio van marbella en Gibraltar geweest.

Succes met schrijven !