Koninginnedag, een feest uit het verleden?

Door Chicken1982 gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Is Koninginnedag door het drama in Apeldoorn, een feest uit het verleden?

 Koninginnedag. Een dag van feesten, oud hollandse spelletjes,  gezelligheid, jaarmarkten, nachtelijke feesten, braderieën, muziek, vrijmarkten, mooi weer, oranje kleding en vlaggen... Maar sinds vorig jaar ook een dag met een beetje een nare bijsmaak, een beetje spanning en verdriet.

Hoe het allemaal begon...
Koninginnedag is een nationale feestdag in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba en wordt sinds 1949 gevierd op 30 april (voorheen 31 augustus, de verjaardag van koningin Wilhelmina). De dag wordt gevierd met verschillende festiviteiten en een vrijmarkt.

Nog voor de ‘echte Koninginnedag’ werd op 31 augustus 1885 de eerste ‘Prinsessedag’ georganiseerd, de vijfde verjaardag van de jonge prinses Wilhelmina. Het initiatief hiertoe werd genomen om de nationale eenheid te benadrukken.

Na de dood van koning Willem III in 1890, werd Prinsessedag opgevolgd door de viering van ‘Koninginnedag’. Deze dag ontwikkelde zich tot een feestdag voor kinderen. Op haar achttiende verjaardag, 31 augustus 1898, werd Wilhelmina regerend vorstin. De inhuldiging vond op 6 september plaats. Tot en met 1948 werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd.

Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 was opgevolgd, werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op haar verjaardag, 30 april. Terwijl koningin Wilhelmina en haar familie nooit aanwezig waren bij de festiviteiten, kreeg koningin Juliana jaarlijks een bloemenhulde op Paleis Soestdijk. Vanaf de jaren vijftig was dit evenement via de televisie te volgen. Terwijl Koninginnedag in de naoorlogse jaren nog een gewone werkdag was, kregen in de loop der jaren steeds meer mensen een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijk feestdag.

Bij de troonopvolging op 30 april 1980 besloot koningin Beatrix deze dag in stand te houden als dag van aanvaarding van haar ambt als staatshoofd en inhuldiging als koningin der Nederlanden, en om haar moeder te eren. Een praktische overweging was dat het op haar eigen verjaardag (31 januari) het weer, in tegenstelling tot eind april, niet geschikt was voor een grootschalig buitenevenement. Beatrix veranderde ook de vorm van Koninginnedag.

Koninginnedag vandaag de dag
De huidige vorstin koningin Beatrix bezoekt op Koninginnedag samen met zo veel mogelijk leden van de koninklijke familie één of (meestal) twee plaatsen in Nederland. De laatste jaren zijn dat meestal een (kleine) plaats en een wat grotere provinciestad in één omgeving. In deze plaatsen wordt ze door de plaatselijke bevolking ontvangen met speciale vieringen, die vaak de vorm aannemen van demonstraties van ouderwetse dansen en ambachten, en sport- en zangdemonstraties. Sommige plaatsen steken het geheel in een wat eigentijdser jasje. Een terugkerend onderdeel is altijd het koekhappen, dit op verzoek van de koninklijke familie zelf.

De traditie wil dat burgers op Koninginnedag geen vergunning nodig hebben om op straat te venten. Dit soepele beleid leidt tot uitgebreide vlooienmarkten (de zogeheten vrijmarkt). In de praktijk legt een burgemeester uit veiligheidsoverwegingen de verkoop van bijvoorbeeld voedsel en drank nog wel eens aan banden.

Tevens worden er op veel plaatsen uitgebreide openluchtfeesten gehouden. Vooral Amsterdam staat bekend om zijn grote vrijmarkt en trekt elk jaar rond de half miljoen bezoekers. Behalve Amsterdammers zelf zijn er natuurlijk ook vele duizenden bezoekers uit de rest van het land en een groot aantal buitenlandse bezoekers. Voor veel toeristen is 'Queen's Day' een van de belangrijkste evenementen van het jaar in Amsterdam.

Omdat Koninginnedag voor velen een verplichte vrije dag is, grijpen veel mensen de kans aan om dan uit te slapen en de voorafgaande avond uit te gaan. Deze avond voor de Koninginnedag wordt ook wel Koninginnenacht genoemd. In Apeldoorn en omstreken staat deze nacht bekend als Prinsennacht en wordt juist de nacht na Koninginnedag Koninginnenacht genoemd.

Drama
Koninginnedag 2009 zal voor altijd de boeken ingaan als een gitzwarte dag. Een man reed in een auto met grote vaart in op de mensenmenigte die was afgekomen op de festiviteiten in Apeldoorn, waarbij de koningin aanwezig was.

Leden van het koningshuis zagen samen met miljoenen kijkers via de televisie het drama live gebeuren. Er vielen doden, gewonden en iedereen die het zag gebeuren was gewond van binnen...

Zal koninginnedag na deze bewuste dag in 2009 ooit hetzelfde zijn?

Koninginnedag 2010
Aan de vooravond van Koninginnedag onthult de koningin in aanwezigheid van andere leden van de koninklijke familie in Apeldoorn een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het drama op Koninginnedag 2009.

De koningin en haar familie bezoeken op 30 april 2010 Wemeldinge (gemeente Kapelle) en de Zeeuwse hoofdstad Middelburg. Het zal een mooie dag worden met ouderwets koekhappen, kinderen die hun kunstje aan de koningin mogen laten zien, plaatstelijke bakkers mogen iets lekkers maken voor de koninklijke familie en alles zal zoals altijd tot in de puntjes verzorgd zijn... En het was zoals we gewend zijn, ouderwets gezellig! 

En jij...?
Wat vind jij van koninginnedag? Is het een dag als alle anderen? Of sta je ieder jaar op de vrijmarkt? Ga je naar de koninginnenacht in je geboorteplaats of ben je gewoon blij met een vrije dag en ga je je huis poetsen en 'smiddags nog even lekker de stad in?

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik kijk naar de tv, zie hoe leuk ze het hebben met elkaar. Geen feesten voor mij, maar hier neem ik ook genoegen mee, altijd leuk om te kijken. Jammer dat er gekken zijn die altijd weer proberen de boel te verstoren. Toch heb ik er bewondering voor dat koninginnedag gewoon door is gegaan, al zal het voor de koningin en haar familie best spannend zijn geweest.