Wat je moet weten van de sax! Alle tips en tricks...

Door Annet18 gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Op het instrument kan alles, jazz, klassiek, pop. Veel mensen vinden het een mooi geluid.

Op het instrument kan alles, jazz, klassiek, pop. Veel mensen vinden het een mooi geluid. Een tenor die diep, donder, rauw en uitgeleefd klinkt. Of een sopraan die zo mooi licht, gevoellig en zweverig klinkt. Ze hebben het allemaal; de saxofoons!

 

De geschiedenis:

Hoe is de saxofoon eigenlijk ontstaan? De saxofoon was een uitvinding van Adolphe Sax. Adolphe Sax was een instrumentenbouwer uit Belgie. Dit zat in de familie, want ook zijn vader was instrumentenbouwer. In 1841 speelde Adolphe zijn eerste auditie op de sax. Achter een gordijn omdat op het nieuwe instrument nog geen patent zat. In Belgie kreeg Adolphe niet de waadering voor zijn instrument. Hij besloot zijn geluk in Parijs te beproeven. In Parijs kreeg hij eindelijk patent op de saxofoon. In Frankrijk werd de sax ingebruik genomen bij militaire instellingen. Pas na de dood van Adolphe zou de saxofoon de erkenning krijgen die het verdiende. 

Hoe zit het nou met de saxofoon?

Een saxofoon is een instrument met veel kleppen. Hierdoor hebben veel mensen al het idee van 'ai' dat zal wel een moeilijk instrument zijn om te bespelen. In feite is het niks moeilijker dan een ander instrument. En vind ik het zelf makkelijker dan dwarsfluit. Voor iedere noot is er namelijk een klep of kleppen die je moet indrukken. Toch is saxofoon niet echt een instrument dat je uit een boekje kan leren, je moet wel op les gaan, vooral om goede mondtechnieken te leren, je toon te verbeteren en je adem te leren gebruiken. De saxofoonfamilie heeft meedere familiedenen. Dit zijn de bekendste en meest gebruikte vijf leden; de bas, de bariton, de tenor, de alt en de sopraan. De bas is het laagste en de sopraan het hoogst. De saxofoons zijn rechtvorimg of s-vormig. De sopraan is meestal recht, er zijn tegenwoordig ook s-vormige te verkrijgen, deze zijn klein en erg lief en leuk om te zien. Toch komt uit een rechte sopraan  meestal een mooier geluid. De alt en de tenor zijn s-vormig. De tenor heeft daarnaast nog een knik in de hals. De bas en de bariton hebben een grote lus in de hals zitten. De saxofoon is niet gestemt in c, zoals bijvoorbeelde de piano en de fluit maar is gestemd in es of bes. Dit betekend dat de saxofoon een bes moet spelen als de piano een c speelt.  Dat betekend dat er een verschil zit in wat een saxofoon wat er genoteerd staat en wat er klinkt. De sopraan saxofoon is gestemd in bes, de alt in es, de tenor in bes enz. 

De saxofoon in deze tijd

De saxofoon in deze tijd is niet meer weg te denken. In feite kan het alle muzieksoorten aan. De dj's maker er gebruik van in om er mee te mixen. In bands is het er mooi als intro, tussenspel en om een tegenstem te spelen. Het is zeer gewild en niet weg te denken uit de jazz waar het een geweldig instrument is om te improviseren (het spelen op gevoel, zonder dat er van te voren een componist alles bedacht heeft) en ook als klassiek instrument is hij zeer gewaarderd. Er zijn veel bekende saxofnisten de afgelopen eeuw geweest, Charlie Parker was misschien wel de bekendste. Vandaag de dag hebben wij een Hollandse trots; Candy Dulfer. De saxofoon tegenwoordig komen vaak uit Azie en worden daar 'aan de lopende band' gemaakt. In de saxofoon wereld bestaan er geen saxofoonbouwers zoals in de vioolwereld. Toch zit er wel degelijk verschil in de merken saxofoons. Selmer is een zeer goed merk uit Frankrijk. De Selmer VI wordt gezien als de sax onder de saxofoons. Maar niet iedere Selmer is goed, je hebt ook studiesaxen van Selmer; de Selmer Bundy. Een goed merk uit Amerika is Conn, hier ben is zelf erg over te spreken, Conn is erg warm en donker in zijn klankkleur. Meestal heeft ieder merk zijn sterke en zwakke punten. Daarnaast zijn er verschillen in de goedheid van merken voor de verschillende saxofoons, bij sopraan is bijvoorbeel yangagisawa een erg goed merk, terwijl hij niet zo uitblinkt in de altsaxofoons. Daarnaast is het belangrijk hoe je het instrument wil gebruiken, wil je in een band, ben je een beginner of wil je juist een uitdaging. Wat daarnaast erg uitmaakt is het mondstuk dat je gebruikt. Ook hierin zijn enorm veel verschillen. Meestal krijg je na een aantal jaar een behoorlijke verzameling mondstukken, voor iedere stijl één. 

 

Een oude saxofoon

Een oude saxofoon is meestal een aanwinst. Maar heeft als moeilijkheid dat hij niet over alle nieuwe gemakken voorziet, zo is het bereik van deze sax iets minder dan die van een modern exemplaar. Als je overstapt van een moderne sax (bijv. nieuwe selmer of een yamaha studiesaxofoon) naar een ouder instrument, bijvoorbeeld een conn ladyface, is het erg belangrijk dat je weet dat er op een oud instrument een andere mondtechniek wordt verwacht. Waar je bij een modern instrument een goede lipspanning moet hebben is het bij een oud instrument meestal een losse manier van spelen een stuk mooier. Het oude instrument is nog uniek en heeft schoonheidsfoutjes. Zo heeft mijn saxofoon een speciale behandeling nodig met de toon G, en moet ik veranderen in mijn lipspanning. Voor mij gaat dat nu automatisch, maar in het begin is het even winnen. Toch kan ik zeker aanraden een keer een oud instrument te proberen, er zal er waarschijnlijk 1 in de hele winkel zijn waar je verliefd op wordt. Dat is nog eens de ideale match!

Dit was mijn match! Een conn ladyface uit 1936

 

Wat een saxofoon eigenlijk?

De kosten van een saxofoon lopen erg uit. Zo heb je een goede studiesax voor ongeveer 1200. Voor een Selmer VI is 6000 geen gekke prijs. Daar tussen is ook nog van alles mogelijk. Meestal zijn de wat oudere instrumenten wat duurder, maar je heb ook van Selmer erg dure moderne instrumenten. Als beginnend saxofoonnist kun je meestal een saxofoon huren, dat is erg fijn want zo kun je kijken of het instrument echt wat voor jou is. Een tip voor als je klaar bent met de studiesaxfoon is, ga eerst sparen en daarna pas naar de saxofoonwinkel. Kijk niet naar het prijskaartje maar ga geheel op je gevoel af. Het kopen op marktplaats lijkt meestal erg voordelig, maar doe dit alleen als je er zelf genoeg verstand van hebt of neem iemand mee. Het kan zijn dat de sax slecht onderhouden geweest is en dan kun je gelijk een grote beurt erbij geven wat de kosten omhoog jaagt, daarnaast krijg je nooit de service als in de winkel. Naast de saxofoon zelf komen er ook nog kosten bij voor een mondstuk. Meestal zit er standaard een monstuk bij de studiesaxofoons die kosten ongeveer 25 euro. Naarmate je langer speelt (ongeveer 2 jaar) zul je toe zijn aan een beter mondstuk. De betere mondstukken, tussen de 60 en 300 euro, mogen absoluut niet schoongemaakt worden met warm water, hierdoor krijgt het mondstuk een erg vieze smaak! Naast de aanschaf is ook onderhoud erg belangrijk. Ieder jaar een onderhoudsbeurt houd de saxofoon goed, maar na ongeveer 10 jaar zal hij toch een grote beurt moeten hebben, de kosten hiervan verschillen natuurlijk van restaurateur maar liggen rond de 550 euro. Daarnaast zijn er nog rietjes te verkrijgen. De meestje rietjes kosten ongeveer 1 a 2 euro per stuk en zijn in doosjes met meerdere verkrijgbaar, in dat doosje zullen er altijd een paar zijn die niet helemaal lekker spelen, dat is opzich niet zo'n ramp. Het is handig om voor het spelen het rietje nat te maken en op de spiegel of op het raam te plakken. Rietjes gaan ongeveer 2 a 3 maanden mee bij gemiddeld gebruik. Meestal is een rietje hiervoor al kappot. Zelf speel ik op plastic rietjes, deze kosten bij mijn winkel 18 euro. Ze gaan wel wat langer mee, ongeveer een jaar. De klank ik bijna hetzelfde, alleen ik ben allergisch voor het riet dus vandaar!

 

Heel veel speelplezier en voor verdere vragen of info mag je altijd een berichtje sturen!

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Net begonnen met de alt saxofoon :p Ook al huur ik hem maar, ik ben verliefd op het ding en zeker aan het sparen voor mijn eigen saxofoontje. Je kunt zo veel met een sax...
Heel leuk artikel trouwens. Ik wist niet dat een bas saxofoon bestond. Wat een kanjer, ik denk dat mijn longen zouden ontploffen als ik erop zou moeten blazen :p
mijn dochter heeft voor klarinet gekozen omdat de overgang naar sax dan heel makkelijk is terwijl het andersom niet zo zou zijn. Dus eigenlijk 2 vliegen in één klap. Ze is net begonnen maar ze is er heel erg goed in, ook in haar noten staat de juf telkens paf, dus ik hoop dat ze het volhoud. Ik sla dit artikel op voor haar. duim
Geweldig! Hopelijk houd ze het vol, wat heerlijk als je een natuurtalent bent!