De geschiedenis van de flipperkast

Door Saltus gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Het is jammer dat flipperkasten met uitsterven bedreigd worden, ze zijn bijna nergens meer te bekennen in ons land. Tegenwoordig worden ze vooral gekocht door rijke verzamelaars. Dit artikel gaat over de ontwikkeling van de flipperkast.

Bagatelle
 

De geschiedenis van de flipperkast start al in de vijftiende eeuw. In Frankrijk werd de zogenaamde Bagatelle ontworpen. Er werd een billiarttafel gebruikt als speelveld, hierop werden metalen pinnen bevestigd en later werden er ook gaten aangebracht om in te schieten. Het afschieten van de bal werd met een biljartkeu gedaan, de plekken waar de bal ingeschoten werd bepaalde de hoeveelheid punten en uiteindelijke score. De pinnen moesten telkens opnieuw bevestigd  worden na het spelen van elk spel, dus het was niet erg praktisch. De naam ‘pinball’ komt van deze Bagatelle met haar speelbord vol pinnen. De Bagatelle werd na Europa ook populair in Amerika. Echter verschenen er pas in het jaar 1871 nieuwe verbeteringen op de uitvinding. De man Montague Redgrave bedacht een afschietsysteem met een springveer waarmee de bal in het spel geschoten kon worden. Dit was de eerste automatisering en verving de biljartkeu. Zestig jaar later in 1931 kwam Lion Manufactoring met een eerste versie waarin mensen geld konden gooien om een spel te spelen op hun pinballmachine genaamd ‘Ballyhoo’.

Extra functies
 

Deze machine lijkt al meer op de huidige flipperkasten, maar toch ontbraken er nog veel opties. De ontwerpers van flipperkasten kwamen erachter dat spelers gemakkelijk konden valsspelen door de tafel omhoog te lichten of tegen de zijkant van de kast te slaan met hun vuist. Op deze manier konden ze de bal bewegen naar elke gewenste scoremogelijkheid zodat er erg veel punten gehaald kon worden op een niet erg eerlijke manier. Om het valsspelen tegen te gaan werd het TILT mechanisme bedacht. Door middel van een waterpas gewicht toe te voegen in de tafel merkte de machine als deze omhoog werd gehouden, de kast sloeg dan op TILT waardoor de score bevroor en je geen controle meer had. Je werd afgestraft door een bal en de verzamelde bonuspunten te verliezen. Een belangrijk element in de moderne flipperkasten ontbreekt nu nog, de flippers. In het begin waren er nog niet zoveel vaardigheden nodig omdat er nog geen flippers inzaten, maar vanaf 1947 kwam daar verandering in. Flippers gaven de speler controle over de flipperkast, de bal kon gemanipuleerd worden waar je wilde dat hij heen ging. Het bedrijf Williams creëerde de eerste echte kast die werkte op batterijen. Deze was compleet voorzien van electrische bellen, zoemers en een scorebord.



Moderne flipperkasten
 

Toen Arcadegames als Pac-Man, Galaxy Defenders en bijvoorbeeld Pong uitkwamen werd de flipperkast naar de achtergrond geschoven en zelfs vergeten. Een aantal fanatiekelingen hielden de vorm van amusement levend door samen te komen en de hele dag te pinballen in afgesloten ruimtes. In het jaar 1990 kwam Williams met een aantal nieuwe flipperkasten op de markt voorzien van revolutionaire technische snufjes. Deze bestonden uit allerlei gave extra’s in vorm van toegevoegde trucjes, bonussen, combo’s, ramps, geluidseffecten en visueel aantrekkelijke thema’s die de kasten sierden. Er werden elementen als bumpers, lichten, LCD displays en speelgoed objecten toegevoegd. Ook de mogelijkheid om in een videomodus mini-games te spelen op de display was een revolutionaire optie. Een bekende nieuwe speelmodus werd toegevoegd die onder het spel opgeroepen kon worden, de Multiball functie. Als je drie ballen vast had gezet en multiball unlocked schieten de ballen los en kun je met drie ballen tegelijkertijd de jackpot  proberen te halen. De kasten bevatten vanaf 1990 ontzettend prachtig artwork met allerlei thema’s en ingesproken stemmen. De meest bekende kasten zijn die van ‘The Addams Family’, ‘Star Wars’, ‘Tales from the Crypt’ en ‘The Twilight Zone’.

Videogames
 

Pinball was illegaal van 1940 tot 1970 in sommige Amerikaanse steden. De rede daarvoor was dat ze flipperkasten als kansspelen zagen en de bezigheid daarom als gokken werd beschouwd ook al viel er geen geld mee te winnen.Wel werd de speler in sommige gevallen beloond met andere prijzen zoals gratis drank, maaltijden of sigaretten. Toen in 1984 spellenfabrikant Nintendo de game Pinball uitbracht voor hun 8-bit systeem bestond de mogelijkheid om met virtuele flippers aan de slag te gaan, gratis en voor niets op je eigen televisie. Daarna kwamen titels als Rollerball, Family Pinball, Pinball Quest, Pin*Bot en High Speed. Op de PC heeft het genre ook een hele following, denk maar aan goed verkochte titels als Epic pinball, Full Tilt! Pinball en 3D Ultra Pinball. De laatste goede pinball game die uitgekomen is is ‘Zen pinball’ genaamd, voor de Iphone, PSVita of PS3. Ook al zijn er erg goede titels uitgebracht en kost het digitale flipperen geen credits, toch heeft het lang niet dezelfde charme en look and feel van een echte flipperkast.


Tot slot
 

Je komt tegenwoordig steeds minder flipperkasten meer tegen. Zo’n twintig jaar geleden waren ze nog bezaaid over het land en vooral te vinden in kroegen en snackbars. De Arcade hallen zijn ondertussen ook uitgestorven door de komst van de hoge kwaliteit videogames die je op je bank voor de TV kunt spelen. Je kunt een flipperkast aanschaffen voor in huis, maar helaas zijn ze niet goedkoop. Als je een verzamelaar bent is het zeer een dure hobby. Kasten die veel gewild zijn kunnen wel zesduizend dollar of meer kosten, toch zijn er fanatiekelingen die het bedrag ervoor willen betalen. Om een kast te onderhouden dien je er veel aandacht aan te besteden. De draden, lichten, switches en andere electronica moeten onderhouden worden, schoongemaakt en doorgesmeerd. Ook is het moeilijk om aan vervangende onderdelen te komen als er iets defect gaat. Doordat flipperen in sommige steden illegaal was werd het tientallen jaren in geheime kringen gespeeld. Zo werd het ook een beetje een icoon van de rebelse jeugd en werd daardoor vooral als een spel voor jongeren gezien. De moderne pinball kasten zijn voorzien van een kunstig design en uitdagende gameplay, heel wat anders dan de in de vijftiende eeuw verschenen hybride vorm van een biljart tafel met pinnen en gaten.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Leuk artikel, grappig dat met die pinnen!
Leuk om de ontwikkeling van de flipperkast te lezen. Er is heel wat aan vooraf gegaan. Mooie foto's
Goed artikel
Duim
Tex