Lichaam en geest

Door Lathica gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Het menselijk lichaam is een duizelingwekkend gecompliceerde machine, een apparaat van ingwikkelde, aan elkaar gekoppelde systemen, waarin zich talloze levensprocessen afspelen. Ondanks deze gecompliceerdheid functioneert het echter met weergaloze efficientie en precisie en is de fundamentele bouw ervan eigenlijk betrekkelijk eenvoudig.

De wisselwerking tussen lichaam en geest:

De mechanische werking van lichaam en geest is tamelijk goed bekend, maar hoe zij samen iemands persoon vormen, blijft een onopgelost raadsel. Dat beide met elkaar samenhangen blijkt uit wat wij tegenwoordig weten over de psychosomatische ziekten. Er zijn lichamelijke aandoeningen, zoals een te hoge bloeddruk of een maagzweer, de ten dele door psychische factoren worden veroorzaakt. Ook weten wij dat de geestelijke instelling van invloed is op de vatbaarheid van het lichaam voor ziekten. Wij hebben echter nog allerminst de mate waarin het complexe geheel van lichaam en geest samenhangt, kunnen ontdekken - vele recente onderzoekingen houden zich bezig met de vraag of het moelijk zou zijn een scheidingslijn tussen de twee te trekken. Er is nog te weinig bekend ovr de wisselwerking tussen lichaam en geest om er veel invloed op te kunnen uitoefenen.

Beter bekend is tegenwoordig de wijze waarop de hersenen de lichaamsfuncties regelen en deze dusdanig beinvloeden, dat zij optimaal werken. Hierbij spelen twee belangrijke stelsels een rol. Het eerste is het centraal zenuwstelsel, dat impulsen van de hersenen naar de organen brengt, zoals bij voorbeeld bij de regulering van de ademhaling en hartslag. Centra in de hersenen registreren de verrichtingen van het lichaam en passen ademhaling en hartslag daaraan aan. Het tweede stelsel is het endocriene stelsel: de door de klieren met interne secretie afgescheiden hormonen, die in het bloed circuleren. De hypofyse is hiervan de coordinator; zij is tevens de schakel tussen het systeem en de hersenen. Als reactie op impulsen van de hersenen of chemische veranderingen in het lichaam scheidt zij hormonen af, die veranderingen in de organen teweegbrengen. Veel van deze veranderingen, zoals de regeling van de urineafscheiding, de regulering van de spijsvertering en de stofwisseling, zijn belangrijk voor de instandhouding van het lichaam.

Hippocrates' visie op de hersenen:

De vraag of lichaam en geest op elkaar inwerken hield de beroemde arts Hippocrates reeds bezig. Hij had een opmerkelijk inzicht in de functie van de hersenen en schreef: ik houd de hersenen voor het machtigste orgaan van het menselijk lichaam... Ogen, oren, tong handen en voeten werken in overeenstemming met het onderscheidingsvermogen van de hersenen... Ik denk dat de hersenen de tolk van het bewustzijn zijn. Dit verassende inzicht werd door latere filosofen en medici tot de 18e en 19e eeuw vergeten of genegeerd. In de middeleeuwen zijn de nauwkeurige waarnemingen uit de oudheid verloren gegaan en werd hun plaats ingenomen door speculaties. Costa de Luca, die het werk van de andere grote medicus uit de oudheid, Galenus, verkeerd uitlegde, beschreef de functie van de hersenen als gebasseerd op een klepwerking bij de beweging van de lucht tussen de hersenkamers. Het denkbeeld, dat boodschappen van de hersenen worden overgebracht door vloeistof die uit de hersenkamers langs de zenuwen naar de spieren stroomt, bleef bestaan tot het eind van de 18e eeuw, Toen ondekte de Italiaan Luigi Galvani, dat hij door middel van een elektrische stroompje de spieren van een kikker kon laten samentrekken.

Recente theorieen over de hersenen:

Met de komst van deĀ 20e eeuw nam de kennis van het menselijk lichaam en haar werking toe. Zo kreeg me meer inzicht in de gedetailleerde fysiologie van de ademhaling en spijsvertering en in de fijnere details van anatomie en weefselleer. Charles Scott Sherrington onderzocht in zijn laboratorium in Oxford het zenuwstelsel en beschreef tot in details hoe de boodschappen van en naar de hersenen kwamen. John H. Jackson, medicus en filosoof, construeerde aan de hand van onderzoekingen bij patienten met epilepsie en andere hersenaandoeningen modellen van de organisatie van hersenfuncties en het bewustzijn.

Sedert de jaren veertig is de kennis omtrent de hersenfunctie snel veranderd. Door de ontdekking van vernuftige apparaten en vooral door de transistor heeft men nauwkeurig onderzoekingen kunnen doen naar de werking van de hersencellen bij mens en dier. Door de ontwikkeling van de biochemie leerde men de processen begrijpen die zich diep in het binnenste van de cel afspelen. De huidige theorieen over de functie van het zenuwstelsel worden wel vergeleken met denkbeelden uit de computertechnologie. Tegenwoordig ziet men de hersenen als een orgaan dat erop gebouwd is om de enorme hoeveelheid informatie te verwerken, die het uit de zintuigen krijgt aangevoerd. Het vormt een model van de buitenwereld, dat voortdurend door inkomende informatie wordt bijgewerkt. Het blijkt dat wat de hersenen zien niet alleen afhangt van wat hun door de zintuigen wordt aangevoerd, maar ook van hoe zij deze informatie willen interpreteren. Dit zou erop wijzen dat bijna iedereen een zelfde beeld heeft van de wereld, maar dat ieder individu bovendien zijn eigen unieke wereld kent.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Interresant arikel! Duim Fan!
Fantastisch goed artikel over de werking van de hersenen. Hippocrates..lang vergeten ...maar was de eerste die het begreep. En de laatste ontdekkingen zijn goed weer gegeven. Duim Taco