De straf: vroeger en nu.

Door Lathica gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

In eenvoudige, kleine samenleving is de meest voor de hand liggende manier om een misdrijf te vergelden wraakneming of genoegdoening voor het slachtoffer te eisen. Wanneer een samenleving groter wordt en ingewikkelder van structuur, is een dergelijke procedure een bedreiging voor de stabiliteit. Overtredingen worden dan eerder beschouwd als een misdrijf tegen de samenleving dan een tegen een individu en het recht om straffen op te leggen wordt door de overheid overgenomen.

METHODEN EN BESTRAFFING:

De gebruikelijke bestraffing voor kleine vergrijpen was schadeloosstelling (waartoe ook verschillene vormen van boetenn behoorden) of vernedering in het openbaar van de misdadiger, welke laatste maatregel in de meeste landen in de 18e eeuw afgeschaft werd. Hardnekkige misdadigers werden verminkt - bijv. door een lichaamsdeel af te hakken, de neus te splijten, de oren af te snijden of hen te brandmerken - naast tuchtiging met een zweep of roede. Lijfstraffen waren bijna overal in Europa afgeschaft tegen het midden van de 18e eeuw. De uiterste straf waartoe de wet kon overgaan was echter verwijdering. Dit kon verbanning zijn: Groot-Brittannie en Frankrijk brachten bijv. gevangenen in de 19e eeuw over naar ververwijderde strafkolonies als Australie en Duivelseiland. Maar de meest drastische methode was terechtstelling. Dat gebeurde op vele manieren, zoals onthoofding, verdrinking, steniging, geseling, de elektrische stoel, wurging, de gaskamer, de kogel of de strop. Als middel om de uitvoering der wet kracht bij te zetten levert de doodstraf problemen op, te meer waar zij, zoals vroeger gebrukelijk was, voor vele uiteenlopende misdrijven opgelegd werd. Het is bijna onmogelijk overtreders af te schrikken als zij met dezelfde straf bedreigd worden voor grote en kleine, gewelddadige en niet-gewelddadige misdaden. Daarom werd voor zware delicten de doodstraf nog afschrikwekkender gemaakt. Zo werd bij voorbeeld het hangen en vierendelen in de Middeleeuwen ingevoerd. Bij deze barbaarse straf werd de veroordeelde opgehangen tot hij bijna dood was, van de galg gehaald en de buik opengesneden. Ten slotte werd het lijk in vier stukken gehakt en tentoongesteld als een waarschuwing voor anderen. In veel Europese landen paste men om dezelfde reden radbraken en kruisigen toe als verzwaarde vormen van terechtstelling.

HET GEVANGENISSYSTEEM:

Een mildere vorm van verwijdering uit de maatschappij is de gevangenisstraf. Vroegere gevangenissen, zoals de Houses of Correction in Engeland (gesticht in 1533) en het Rasphuis in Amsterdam (gesticht in 1595), waren over het algemeen vuil en dienden als vergelding en om af te schrikken. De opvatting dat gevangenisstraf kon dienen tot heropvoeding won echter gaandeweg veld, voornamelijk dankzij het werk van John Howard en andere hervormers. De laatste honderd jaar zijn de opvattingen over de manier om misdadigers te verbeteren wat soepeler geworden. Deze opvattingen leiden tot minder zware arbeid, meer nadruk op bezigheden en heropvoeding, betere leefomstandigheden, de mogelijkheid om vermindering van straf te krijgen of voorwaardelijke vrijlating na goed gedrag. Men maakt nu gebruik van psychiatrische methoden om misdadigers hetzij individueel, hetzij in groepsverband te behandelen. Maar een gebrek aan financiele middelen, een tekort aan deskundig personeel en de negatieve houding van de samenleving betreffende een zachtere behandeling, zijn factoren die tot gevolg hebben gehad dat het in veel gevangenissen (nog) niet optimaal toegaat.

DE UITWERKING VAN GEVANGENISSTRAF:

Hoewel zij aanzienlijk verschillen wat betreft veiligheidsmaatregelen, bezoekvoorschriften, recreatiemogelikheden en dergelijke, wordt in de meeste gevangenissen het leven van de gevangene volledig geregeld en zijn er maar weinig mogelijkheden voor constructieve, zinvolle bezigheden. Het gevolg is dat veroordeling tot gevangenisstraf voor de gevangene tot gevolg heeft: het moeten missen van materiele goederen, het ontberen van seksuele relaties, het afstand doen van privacy, de voortdurende confrontatie met mensen die zich niet conform de normen van de maatschappij gedragen en het gebrek aan steun van de zijde van de maatschappij. Dergelijke omstandigheden bevorderen niet bepaald een verbetering in het gedrag van de gevangene en de meeste gevangenissen proberen dan ook niet de gevangene te verbeteren, maar proberen slechts te voorkomen dat hij erop achteruit gaat. De laatste jaren zijn vele deskundigen gaan betwijfelen of een verblijf in de gevangenis mensen ervan weerhoudt na vrijlating terug te vallen in de misdaad. Hoewel meer dan tweederde van de voor de eerste maal veroordeelden niet meer terugkomt, is er weinig bewijs voor de stelling dat achter tralies zitten ertoe bijgedragen heeft om hen op het rechte pad te houden. De ervaring leert dat jonge deliquenten en degenen die meer dan een keer gevangen hebben gezeten de neiging vertonen hun misdrijven te herhalen. In sommige landen komt men daarom terug van gevangenisstraf en geeft men de voorkeur aan ondertoezichtstelling in de eigen omgeving, waar naar men aanneemt veel van de spanningen ontstaan die leiden tot crimineel gedrag.

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Mooie reportage over degeschiedenis van de straf. Dat het wel wat strenger kan nu, daar ben ik van overtuigd!
Vroeger was een openbare executie een vorm van vermaak waar je met je kids heen ging...bizar!
Ik heb het er allemaal niet op... ;) Maar wel een mooi artikel!
ik vind kielhalen zo fascinerend :)

dd