x

Inloggen

Je bent nog niet ingelogd. Aanmelden of een nieuw account Registreren

Wij worden gefilmd

Door Amiad gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

En dan nu de film, met een rol voor mij en mijn vriend Max

Alles is met elkaar verbonden altijd en overal. Het leven is niet episodisch, het leven is een reeks van gebeurtenissen. De begeleidingen staan niet los van elkaar. In die reeks van begeleidingen kan ik wijzen op verbanden. In de wekelijkse ontmoetingen, de gebeurtenissen tussen mij en Max zit een stroom van ontwikkelingen. Ontwikkelingen die niet op zichzelf staan. Elke vrijdag ontmoet ik Max en elke vrijdag gebeuren er in het vaste raamwerk van de begeleiding andere zaken. Max begeleiden is niet alleen de vaat inruimen, deuren laten openen of glas en papier laten scheiden. De manier van het begeleiden, dat is het doel. De modaliteit, het materiaal is een middel, geen doel op zichzelf. Ik kan Max en anderen overal en altijd in velerlei situaties begeleiden. Elke begeleiding is uniek. Elke begeleiding leidt tot nieuwe ontwikkelingen en soms ook verassingen, ook vandaag weer.

We worden gefilmd


Deze vrijdag wordt er een film gemaakt in de instelling. Ik ben daarvoor nodig en de begeleidingstijd van Max valt binnen de opnametijd. Een unieke mogelijkheid om twee zaken met elkaar te verbinden. Er is een verband. Een verband tussen mij en Max. Deze band komt voor uit een verleden. De wortels van zowel mij als Max liggen in het Jodendom. Mijn grootouders, mijn ouders, ik ben Joods. Max heeft een Joodse grootvader. Vandaag maakt de instelling een opname over de relatie van het Jodendom en de bewoners van de instelling. Wat betekent het Jodendom voor ze en waarom wonen ze juist in deze instelling, die inhoud geeft aan hun Jodendom. Al snel wordt het Jodendom toegespitst op de beleving van de sjabbat. Max en de sjabbat als onderwerp van onze ontmoeting vandaag.


Waarom zou Max een rol kunnen spelen in een film?

Max kan niet goed spreken, hij kan niets vertellen. Waarom neem ik hem op deze vrijdagmiddag mee naar een andere woning in deze instelling waar drie andere bewoners voor de camera hun verhaal doen? Max kan helpen met allerlei zaken. Max mijn gedreven helper, kan ook hier in de film zijn kracht laten zien. Max kan een bewijs voor velen leveren dat een leider van een groep mensen met een verstandelijke beperking hen kan aansturen en niet de taken voor hen moet overnemen. Samenwerken en laten doen is het motto. Verder denk ik dat het leuk is voor Max om een heel andere begeleiding met mij aan te gaan. Max houdt van afwisseling.


Het is tijd voor de opname.

 

Ik haal Max op uit het lokaal op de eerste verdieping van het dagcentrum. Gekleed in zijn eeuwige bodywarmer en spijkerbroek loopt hij vrolijk met mij en de drie andere bewoners mee. De maker van het journaal begeleidt iemand die in een rolstoel zit en gaat met haar in de lift. Ook ik heb iemand die in een rolstoel zit onder mijn hoede en wil met hem de lift in stappen. Als de zilverkleurige metalen deur van de lift openschuift vraag ik aan Max of hij met de lift wil. ‘ Nee’, is het kordate antwoord. ‘Ga maar naar beneden’, roep ik hem toe en ik stap de lift in. Omdat er nog twee personen samen met Max naar benden lopen kies ik er voor om ook maar te lopen en laat de man met de rolstoel in de lift achter. Vervolgens daal ik de trap van het dagcentrum af, samen met de twee heren. De oudste van de twee heeft voor enkele weken geleden een zware hartaanval gehad. Na snel medisch ingrijpen, hij is gedotterd en met behulp van medicijnen loopt hij nu met mij mee. Bijna driekwart eeuw loopt deze man al rond op deze aarde, de vervolging in de tweede wereld oorlog overleefd. Ik ben enorm blij dat er nu een moment is dat er een stukje leven van deze man zal worden vastgelegd. Mede omdat er dementie bij hem is vastgesteld.


Max is al uit het zicht verdwenen en als  we gezamenlijk de twee trappen afdalen. Eenmaal beneden aangekomen in de duistere hal van de verlaten bakkerij ontmoet ik hem naast de lift. Ook al zou Max verder willen zonder sleutels kom je hier niet ver. Samen, de hele groep loopt nadat ik de deur naar de binnentuin heb geopend, naar de woning in de linkerbenedenhoek van het gebouwencomplex dat de binnentuin omringd.

De woonkamer als een echte set.


De woonkamer is in een kleine studio veranderd met een grote lamp, microfoon en camera.  We gaan een indruk geven van hoe we hier in de instelling de sjabbat vieren. In de kamer verspreid zijn de benodigdheden voor een sjabbatviering aanwezig. Het witte tafelkleed, challes, de traditionele gevlochten broden met een speciale broodplank en een kleedje dat de broden afdekt, een beker voor de zegening van de wijn, kaarsen en lucifers.


We gaan de tafel dekken. Het witte kleed over de donker roodbruine tafel leggen. Ik roep Max en vraag hem aan de kant naast de tafel te gaan staan. Wij hebben nog nooit eerder een tafel gedekt. Dat hoeft ook niet. Max heeft genoeg vaardigheden om aan mijn vraag te voldoen. Het is lastig voor hem om het zijde tafelkleed netjes over de tafel te dekken. Zijn brede hand, die uitloopt in brede en lange vingers heeft moeite om het tafelkleed goed vast te pakken. Na enkele pogingen haakt hij af. Het is nu geen goed moment om deze vaardigheid verder uit te werken, maar het doel is zeker al bereikt. Max heeft een inbreng in het geheel gehad. Deze vaardigheid zouden we in de toekomst kunnen gaan oefenen, maar er zijn nog zoveel zaken die we kunnen oefenen en die Max kan ontwikkelen. Hier ligt een valkuil voor mij, ik trek de zaken vaak teveel in de breedte en daardoor ontstaat het gevaar om de diepgang te verliezen.

De sjabbat


Op de vrijdagavond en de sjabbat wordt de wijn gezegend, dit als overblijfsel van de tempeldiensten die de Joden voor het jaar 70 van de gewone jaartelling in Jeruzalem uitvoerden. Als vervanger voor wijn mag er druivensap worden gebruikt. Ik vraag aan Max deze uit de koelkast te halen. Ik heb van te voren gecontroleerd of tussen de aanwezige flessen frisdrank er druivensap staat. Er volgt een spannend moment. Ik heb geen enkele weet of Max in staat is de door mij gevraagde fles te vinden.  Achter mij zoemt een camera. Het beeld een lange, tengere man met bodywarmer bij een geopende ingebouwde hoge koelkast. De man twijfelt, een hand wordt uitgestoken blijft in de lucht hangen, het hoofd beweegt zachtjes, in kleine bewegingen, van links naar rechts, van boven naar beneden. De hand beweegt en omvat een brede witte fles met bruinrode etiketten en witte draaidop. Yes, hij heeft de juiste fles. Max zijn mogelijkheden zijn vastgelegd. Hopelijk worden ze een onderdeel van de film.
We eindigen de opname rond de tafel. Zowel voor als na de zegening van de wijn worden er traditionele liederen gezongen. Max zit links van mij aan de linkerhoek van de tafel en kijkt mij lachend aan. Een zwart keppeltje op zijn hoofd, die hij netjes tijdens de gehele plechtigheid van ruim een kwartier op zijn hoofd houdt. Een simpel gegeven misschien, maar bijzonder in het kader van mijn ervaringen van jaren geleden met Max. Toen bleef het keppeltje nog geen twee minuten op zijn hoofd. Maar meer dan dit ook het feit dat hij nu geconcentreerd meedoet, is een grote verandering. Ik kan Max eigenlijk alleen als een zwervende man, die van de zijlijn meedoet.


Zingen is een belangrijk onderdeel van de sjabbat. Zittende aan de tafel herkennen de vier aanwezigen de liederen, terwijl een camera het geheel vastlegt, hoor ik ineens een vreemd melodisch gebrom naast me. Max zingt. Ik ben totaal verrast, de man die nog maar weinig vocabulaire tot zijn beschikking heeft, kan zingen. Ik wend mijn gezicht naar links, fonkelende ogen kijken mij aan en een brede grijns doet mijn hart smelten. 


© Amiad Ilsar.

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
ontroerend
Mooi.....
Dit is heel mooi voor Max...
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Heerlijk !
Hele mooie ode aan Max mijn compliment topverhaal! Duim taco