Waar nieuwe wetenschap oude filosofie ontmoet (2)

Door Weltevree gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Rudolf Steiner ontwikkelde zijn wereldvisie via Nietsche, Goethe en veel andere filosofen.

Vanaf de vorige eeuwwisseling (1900) gaf hij er voordrachten over.

 

Aanvankelijk was echter alleen de Theosofische Vereniging in zijn bevindingen geïnteresseerd. Aangezien collega’s geen samenwerking met hem ambieerden sloot hij zich aan bij de Theosofen en schreef in die tijd de basis voor een hooggevoelige spirituele denkwijze.

• 'Theosofie'
• 'De wetenschap van de geheimen van de ziel'
• 'De weg tot inzicht in hogere werelden'

Theosofen dachten echter fundamenteel anders over het bestaan en onze ‘levensweg’. Na twaalf jaar waren deze verschillen steeds vaker een struikelblok en over de Rudolf-Steiner-Visie ontstonden regelmatig verhitte debatten, zelfs conflicten. Toen het bestuur van de Theosofische Vereniging de jonge Jiddu Krishnamurti wilde promoten als Messias, gereïncarneerde Christus, deed dit voor de zelfverzekerde filosoof de deur dicht. Het was volgens hem een groteske absurditeit en hij verliet de vereniging. Een aantal theosofen volgden hem om een nieuwe beweging te vormen die gestoeld was op zijn inmiddels ver uitgewerkte levensbeschouwing. Vanuit het Grieks kregen zijn ideeën de officiële naam:

Antroposofie.

(anthropos-mens" en sophia-wijsheid)

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte hij als architect

 

Samen met een internationale groep medewerkers bouwde hij in Dornach (Zwitserland) het  'Goetheanum' 

Via zijn scheikundige kennis ontdekte Rudolf in de natuur de overeenkomst met ziektebeelden bij plant, mens en dier. Vanuit de idee dat in de mens alles aanwezig is wat de aarde in zich heeft, ontstond als vanzelf de antroposofische natuurgeneeskunde. 

In deze periode ontwikkelde hij tevens nieuwe richtingen die in zijn visie pasten, zoals beeldende kunst waaronder euritmie. 

Deze dansvorm lijkt op klassiek ballet.

Het werkt echter meer vanuit vrije uit onszelf opkomende gevoelens en is minder artistiek in uitvoering. Euritmie kan als zelfstandige kunstvorm beoefend worden maar ook als onderdeel van meer omvattender podiumpresentaties. Vanuit de gedachte aan de ‘gelaagde mens’ integreerde Steiner deze dansvorm als heilgymnastiek in therapeutisch helende processen.

 

 

Na de Eerste Wereldoorlog zette Rudolf Steiner al zijn kennis om

De uitkomst van zijn onderzoeken resulteren in praktische toepassingen.

Aangezien hij ervan overtuigd was dat met een baby veel onbewuste kennis meekwam en hij in hen de weters van de toekomst zag, wilde hij de eigenheid van kinderen intact laten. Zij moeten tot volle wasdom kunnen komen zonder te vroege verstorende processen van buitenaf.  Daartoe ontwierp hij het lesprogramma voor de 'Vrije School', een onderwijsvorm dat doorheen die gehele leerperiode kan worden gebruikt en gestoeld is op de sociale drie-geleding die leeftijdsgebonden met het kind meegroeit.

1. het geestesleven dat cultuur omvat (zoals religie, wetenschap, kunsten, en opvoeding)
2. het rechtsleven waar de mens aardt in rechten en plichten
3. het economisch leven waarin het aanpassen aan de buitenwereld plaats vindt.

 

De Vrijeschool

De naam suggereert iets anders dan meestal wordt gedacht. Het is er geen vrijgevochten bende. Integendeel. Steiner wil het kind in veiligheid door de diverse stadia van ontwikkeling begeleiden. Daarbij is discipline, orde, regelmaat en gevoel voor verhoudingen belangrijk en kinderen maken op elke leeftijd kennis met respect voor leeftijdsgenoten en het natuurlijk gezag van liefdevolle geduldige ouders en leraren als leidinggevenden tijdens het opgroeien.

Vanaf kleuterleeftijd kan het kind op de Vrije School terecht waar men via bijbehorende vieringen  (bijv. St Maarten, Marialente etc.) vaste ankerpunten heeft doorheen de seizoenen. Men gebruikt er gifvrije materialen, bijvoorbeeld verf en kleurpotloden en speelgoed gemaakt van zuiver natuurlijk grondstoffen (hout, katoen en wol).

Na twee jaar gaan de kinderen naadloos over (liefst binnen hetzelfde gebouw) naar het basisonderwijs dat een onder- en middenbouw kent. Zes jaar later zal de overgang naar het voortgezet onderwijs volgen, die niet altijd in hetzelfde gebouw gevestigd is.
Kinderen kunnen daarna zonder schokkende aanpassingen van omgeving en veranderde eisen de volgende levensfase betreden omdat dit deel van hun leerweg met een indrukwekkend afscheid wordt uitgeluid. Aangezien de middelbare school dezelfde filosofie hanteert blijft het cognitieve leerproces binnen de veilige bekende basis totdat de jongvolwassenen klaar zijn de maatschappij op eigen kracht te ontdekken. Veel Vrije Scholen hebben een speciale (praktische of kunstzinnige) leerweg voor kinderen die langzaam leren.

Internationaal staan de scholen ook bekend als Waldorfscholen. Naast alle vakken die de normale scholen onderrichten besteedt de Vrije School veel aandacht aan euritmie, beeldende kunst, acteren, muziek en zang alsook spraakvorming.

Het is in Nederland mogelijk op de Vrije Middelbare School een vmbo-t-, havo- of vwodiploma te halen. Tevens bestaat de Hogeschool Helicon, een lerarenopleiding gespecialiseerd in het vrijeschoolonderwijs. In Vlaanderen valt het Steinerproject onder het Methodeonderwijs 

 

Antroposofische Geneeskunde. 

Men ziet het beslist NIET als vervanging van gangbare geneeskunde. Het is enkel zinvol als aanvulling op en alleen aantoonbaar regulier afgestudeerde artsen worden toegelaten bij de aanvullende opleiding geneeskunde.

Antroposofische geneeskunde streeft naar een evenwicht tussen de vier lagen in de mens (lichaam, geest, ziel en weten) die bij een goede gezondheid optimaal uitgebalanceerd functioneren. Een antroposofisch arts zal zich niet richten op symptoombestrijding, maar samen met de patiënt zoeken naar de plek waar het evenwicht verstoord is geraakt. Zodra één van de vier lagen uit balans is met de wereld om ons heen zal zich een ziekte openbaren. Het functioneren van iemands "ik-besef" bepaalt in grote mate diens lichamelijke welbevinden. Symptomen zeggen derhalve alles over de gesteldheid van een individu en diens leven. Klachten kunnen zich in de vier lagen uiten, maar de geestelijke kern heeft de grootste invloed op het ziek zijn. Hoewel men tegenwoordig soms neerbuigend zegt: “Het zit alleen maar tussen je oren”, ziet antroposofie dit als een waarschuwingsteken. Een ziekte is in antroposofische zin de innerlijke woordvoerder en géén simulatie of aanstellerij.

Antroposofisch artsen weten dat alles wat men in de natuur vindt op typisch menselijke wijze ook in de mens aanwezig is. Bijvoorbeeld: de kwaliteit ‘ijzer’ bestaat in de natuur in verschillende verbindingen en bepaalde kruiden (zoals o.a. brandnetel). Menselijk bloed bevat ook metaal (ijzer) en men ziet ijzer ook immaterieel terug in de ziel (als moed) Een ziekteproces kan helen door de stof uit de natuur aan te vullen.

Een antroposofisch arts zal adviezen geven gericht op het vergroten van het zelfherstellend en zelfgenezend vermogen van de patiënt. Dit kan op diverse manieren. Bijvoorbeeld door allopatische medicijnen te adviseren.  Deze zijn plantaardig, dierlijk of uit de niet levende natuur (mineralen, metalen). Allopatische middelen worden in fasen verdund en ondergaan een ritmische behandeling. Deze natuurlijke middelen zijn niet ‘toxisch’ (sterk giftig) Vaak wordt een combinatievorm verstrekt opdat de werking dan optimaal is.


Rudolf Steiner heeft met de Nederlandse arts dokter Ita Wegman samengewerkt om de antroposofische geneeskunde verder te ontwikkelen en in 1921 was het eerste antroposofische ziekenhuis een feit.

Het moge duidelijk zijn dat enkel biologisch-dynamische landbouw past in een antroposofische leefwijze. 

Hier 

is de cirkel,

zoals wij die op onze

levensweg terugvinden,

voorlopig

rond.

Stof zijn wij en tot stof zullen wij wederkeren.

 

In deel drie wil ik moderne en oude kennis naast elkaar zetten, wellicht linken leggen tussen De Bijbel, Antroposofie, Astrologie, moderne wetenschap en onze zoektocht in het  tijdperk van de Waterman.

Deel 1 gemist? Autobiografische feiten

 

Reacties (8) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Niet mijn ding, snap niet dat zo'n fantast zo'n populariteit kan genieten. Hij heeft echt gestoorde uitspraken gebezigd. Dat raakt kant noch wal.
Niet iedereen kan zich hierin vinden, maar men kan het in zich opnemen om er de eigen mening aan te scherpen, denk ik altijd.
Neerpenner... ik ga het je verklappen. Logisch dat de jonge Steiner en zijn gedachtegang minder goed te begrijpen is dan de uitwerking ervan... Steiner heeft (als jonge hond) plus zeer nieuwsgierig met zijn drukke brein uiteraard heel veel onderzocht om er de kern uit te kunnen halen, diep nagedacht... In de oorlog heeft zich met bouwen bezig gehouden en ondertussen de praktische zaken er uit gekristalliseerd. Dat is voor ons gewone leken dat veel makkelijker te snappen. Toen ik zijn boeken las moest ik ook wel heel hard meerennen om er een sylabe van te snappen, tot de toepassing zichtbaar was.
Dit is een zeer goed artikel! En beter dan het vorige deel als ik het zo zeggen mag. Je hebt in heldere en begrijpelijke die filosofie verwoord. Wat die filosofie betreft, in het begin vond ik het nogal vaag, maar hoe meer ik las, hoe meer ik enthousiaster werd. Vooral bij de Vrije scholen was ik verkocht, ik weet niet precies hoe het daaraan toegaat, maar zo te horen moet het daar heerlijk vertoeven zijn.
En de geneeskunde heeft ook wel iets. Ik betwijfel of het echt vier lagen is, maar verder zit er een flinke dosis waarheid in.
Medaillewaarig, dit!
Uitstekend artikel! Duidelijk en helder verwoord, graag gelezen. Kan er helaas maar één geven: duim!
Leuk Ingrid, dank je wel, dat je even terug bent gegaan... Weet je er zitten veel aanknopingspunten in die nu zeer zeker opgaan, met al die in de vaart der volkeren normvervaging...
Zeer interessant, graag gelezen en nu ga i even naar deel 1 :-))
Ook dit vervolg biedt weer interessante materie! Ashes to ashes, dust to dust :)