Humor, cynisme, sarcasme, zelfspot, daar draait dit artikel om.

Door Weltevree gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Hoe zijn we wellicht onbedoeld elkaars spiegels? Wie schrijft die blijft, heet het, maar wat heb je eraan?

Wat doet het er toe, als je nergens meer door wordt geraakt?

 

 

Niet meer worden geraakt? Hoe doe je dat?

 

Dat is een kwestie van kiezen, lijkt mij. Je open zetten of niet. Soms maakt een Ksiederiejaan mij op iets attent dat me aan het denken zet. Misschien was dat nu helemaal niet zijn bedoeling, maar mijn gedachten gaan zo hun eigen gang. Inderdaad, denk ik dan, het is maar van welke kant je het bekijkt. Heeft de ander gelijk met die term? Of is de kracht erachter voor hem en mij anders? Wat is taal toch een machtig spel. Het houdt me op koers en hersengymnastiek is leuk, dat houdt me jong.

Op zich was het een lieve reactie die getuigde van medeleven, maar toch stak dat ene woordje en dan ben ik meestal gewaarschuwd. Dorameisje, werk aan je persoonlijke winkeltje….onderzoek.
Dat werkt niet zo bij iedereen, is een eigenaardigheidje van mij, dus voelt u zich vooral niet aangesproken. Denkt u niet: Ochtoch, nu moet ik dat onmiddellijk ook zo gaan doen van Dora.

Deze Xead-medeauteur schreef blij te zijn dat ik een andere weg was ingeslagen en iets van mijn binnenste liet zien. Het woord cynisme viel daarbij. Ik moet toegeven dat dit artikel er inderdaad niet om loog. In één a-viertje was eventjes drieëndertig jaar intens en droevig leven gepropt. Slikken of stikken. Natuurlijk kon ik niet op zo’n klein stukje papier alle facetten van mijn leven  kwijt, maar toch beschreef ik daarin wel één heel essentieel deel, mijn moederschap en de onmacht als niets van je goede bedoelingen werkt.

 

 

De clown uithangen.


Dat doe ik inderdaad graag en ik zie dat als een talent. Ik doe er niemand kwaad mee en als ik alles te zwaar weeg lig ik snel tussen zes planken. Dat is niet de bedoeling, heb ik reeds op zeer jonge leeftijd besloten.

Ik kwam goed gemutst ter wereld en ik zweer u, een goede zin had ik ook weldegelijk nodig. Als humor niet was meegeleverd had ik vast en zeker het nieuws gehaald door als dertienjarige in het park aan een boom te bungelen. Gottegot, wat zou dat een lekker verwijt aan het adres van mijn ouders zijn geweest. Gelukkig was ik gezegend met een zeer vroeg werkend autobiografisch geheugen en wist ik heel goed wat mij de onschuldige ogen geopend had. Toen ik drie was en vier. Op mijn vijfde nog eens. Dat voorkwam deze wanhoopsdaad. 

Wat had ik aan zo’n statement? Zo dood als een pier zou ik immers de uitwerking ervan missen? Gelooft u mij, die overweging maakte ik destijds echt. Iets ingewikkelds uitdenken, het lef hebben om het ten uitvoer te brengen en dan niet eens merken wat het opleverde? Zonde van al die energie. Je roept toch ook niet iets heel erg gemeens en rent dan weg zonder op het antwoord te wachten? Dat is laf. Volgens mij. Nee, ik kon beter blijven en zien er het beste van te maken. Mijn moeder deed haar best op haar manier, was nou eenmaal een gevoelloze generaal. Ze hield wel van ons, maar dat kwam, om het maar eens plat te zeggen, nogal rottig haar strot uit. Waarschijnlijk dacht ze dat we van een compliment dood gingen. Erkenning? Onzin! Daar leer je mee leven dwars doorheen pijnlijke gebeurtenissen. Je zoekt een methode om daarmee om te gaan en stand te houden. Althans, zo deed ik dat en humor hielp me daarbij enorm. Het maakte een onuitstaanbare situatie, waarbij moordneigingen dreigden, luchtiger en de overtollige spanning verdween uit dat moment. Op één of andere manier begreep ma dan toch dat ze weer eens te ver was gegaan. Later, tijdens mijn huwelijk, merkte ik dat er in humor gradaties zitten, dat het daarnaast ook erg afhankelijk is van de situatie.

 

Humor in de intieme setting

 

Privé heeft het, wat mij betreft, te maken met gehoord worden. Nogmaals, ik verwacht niet dat het bij iedereen zo is, want anderen kiezen vast wel voor andere methodes. 

Een voorbeeld: Ik vertel mijn man dat ik zo graag zus-en-zo-zou willen en hij knikt. Ik verwacht dus dat onze neuzen dezelfde kant op staan en hij het ermee eens is. Gelukkig. Later blijkt echter dat hij de afspraak keer op keer weet te omzeilen. Ben ik niet belangrijk genoeg om naar te luisteren? Wil hij het me niet naar de zin maken? Ik probeer daar eerst eens op een normale manier over te communiceren, want ik weet graag waar ik aan toe ben. Kennelijk begrijpt mijn lieverd het eindelijk en we gaan de volgende ronde in. Dan blijkt echter dat hij het ofwel niet heeft begrepen, of hij denkt er eenvoudig anders over maar wil daar niet over praten. Vandaar dat ik het dan nog eens via humor aan zijn verstand probeer te peuteren. Fijn hij lacht. Heeft het begrepen. Doch… er verandert daarna bitterweinig?

Indien zijn doofheid aanhoudt transformeert mijn geduld een keer in wat scherpere bewoordingen. Dat noem ik cynisme en dat speelt al ietsje meer op de man. Dat moet toch steken, denk ik dan. Mocht er daarna een moment komen dat mijn grens bereikt gaat worden omdat mijnheer mijn echtgenoot er echt van geniet weigerachtig door te kleunen, probeer ik sarcasme. In wezen kan ik op dat moment de hele zutzooi wel bij elkaar janken, maar dat vind ik binnen een volwassen relatie een zwaktebod. Je moet toch eenvoudig kunnen praten? Dat sarcasme is derhalve een noodgreep waartoe ik liever niet overga. Een waarschuwing eigenlijk. Zoiets van: als jij hierendegunder nu nog doet of je neus bloedt weet ik zeker dat het je geen moer kan schelen of ik wel of niet gelukkig ben. Zijn onwil begint mij dan namelijk over te komen als treiteren, als passieve agressie en daar zit ik in de liefde echt niet op te wachten. Natuurlijk praat ik er dan nogmaals over, probeer hem wakker te schudden, want dan staat een scheiding toch wel vlak achter de deur. Wat moet ik met onwillig weerbarstig gezeur? In de intieme sfeer ken ik dus zoiets als een groeiende vorm in humor. Stapsgewijs: Humor-Synisme-Sarcasme.... en daarna.... daarna geef ik het op.

 

Een openbare situatie is iets totaal anders

 

Ik zit meestal alleen thuis en schrijf mijn wezen op, voor het moment dat ik er niet meer ben. Als ik me dan eens in gezelschap begeef, spring ik graag uit de band. Stel: Ik ken daar nog niemand. Soms kies ik er wel eens voor om stilletjes in een hoek de hele zaak te observeren. Is ook leerzaam en ik stel me niet kwetsbaar op. Go-with-the-flow, noem ik dat. Rustig vanaf de zijlijn piepeltjes kijken. Daar kan ik me géén buil aan vallen.

Vaak doe ik het echter ook anders, zoek ik een manier waarop men meteen ziet wie ik ben. Dat is eng, want de reacties komen onmiddellijk, positief of negatief. Een voordeel daarvan is dat niemand veel tijd hoeft te verspillen met om elkaar heendraaien, uitproberen of je elkaar ligt.

Daarnaast is humor vaak een opening. Dat schiet lekker op, want wie begrijpt dat humor meerdere lagen heeft, weet intuïtief dat er uiteraard veel onder zal zitten. Weltevree is dan ook geen naam die de lading echt dekt, want het is niet alles goud wat er blinkt. Maar diepgang bewaar ik graag voor later. Een lege lolclown blijft een foefjeskoning, die met een paar truukjes de lachers op zijn hand krijgt. Niets mis mee, die doen het ook heel prima. Wie echter verdriet kent, durft dat ook om te zetten in zelfspot. Je zet jezelf zo ongeveer persoonlijk aan de schandpaal en gebruikt geen anderen om over hun rug een lach te scoren. 

 

Persoonlijk weet ik niet precies hoe het werkt 

In het openbaar mag je met sarcasme, cynisme en humor vrijuit spelen, omdat het maar een act is. Een rol waarmee je niemand wilt bezeren. Kennelijk doet je kop er ook iets toe. Lichaamstaal. Of je snelle reactievermogen waarbij de woorden je worden ingegeven. 

Privé vind ik het heerlijk als we om elkaars blunders kunnen lachen 

Vooral als er al genoeg verdriet in je leven is. Fouten maken wordt daardoor iets minder zwaarwichtig en het is zonder een beetje gein te moeilijk om een goed humeur te bewaren. Waarom niet de lichtheid van zelfspot en plezier gebruiken om het leven leefbaar te houden? Huilen doe ik graag alleen en samen lachen is gezond, dat scheelt aardig wat pillen of natuurlijke valdispertjes.

Reacties (10) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
De reactie Van Kirsti kan ik niet verbeteren, ik ben het met haar eens!
Weer openharig geschreven,Duim Taco
Doen we babbelaarster... Doen we...
pfff Herkenning. Als ik naar Nederland kom maak je wel wat tijd vrij hè? Graag wil ik eens een babbel met dit lachebekkie. Toch lopen de dingen zoals ze moeten lopen. Daardoor ben je nu wie je bent. En engelen bestaan, ik zal dat je nog bewijzen. Nou hier knoopt niemand meer een touw aan vast... maar dat was om de reactie te compacteren. (compacteren? ja, mooi woord vind ik nu zelf)
Goed geschreven, ik heb het graag gelezen. Relativering is een kunst.
Ik begrijp hem!
Weet je wat het in mijn beleving is, ik lees je en hou van je humor je cynisme maar ik heb een hele serieuze Dora ontmoet op het Xead feest die me wijze dingen heeft ingefluisterd, die me aan het denken hebben gezet en hebben geholpen, iemand moest die dingen gewoon even tegen me zeggen! Ook die Dora zie ik graag. Ik las de reactie waar je op doelt en ik zou het iets genuanceerder opschrijven. Vind het heel fijn om ook de werkelijkheid te lezen niet omdat deze mooi is maar om je beter te leren kennen want ik vind dat je een prachtig mens bent ondanks alles wat je hebt moeten doorstaan en ondanks alles wat je nog steeds pijn doet. Ik ken het gebruik van cynisme maar al te goed, kreeg lachers op mijn hand om mijn verdriet en bleef staan met een gevoel van horen jullie wel wat ik zeg het is niet grappig. Maar ik maakte de grappen en men dacht dat ik er inmiddels om kon lachen......verwarrend? Zei jij ook niet zoiets in Harderwijk? Soms is het ook bedoeld om mensen op afstand te houden, niet iedereen hoeft mijn pijn te voelen maar ze mogen wel weten wat ik heb doorleeft? Lange reactie.........het zijn nadenkers dit soort verhalen!
Oef, lange reactia, dank je. Ach Kikske... weet je, misschien kennen maar weinigen het oplopen van pijn die bij humor begint en dan via cynisme overgaat in sarcasme. Laten we blij voor hen zijn, want Max Tailleur (Joodse overlevende van de holocaust wiens familie niet was teruggekomen) zei: Ik lach om niet te hoeven huilen en ik geloof dat ook niet iedereen dat begreep...