Een achternaam kiezen...

Door Daisy03 gepubliceerd op Friday 28 September 12:09

In 1795 moest iedere inwoner van de Zuidelijke Nederlanden zich bij de burgelijke stand laten inschrijven. De inwoners van Nederland hoeven dat pas in 1811 te doen.

 

 Invoering

In Nederland vertonen familienamen veel minder spellingvarianten ogen vaak moderner dan in België. Dit komt omdat in België de namen al in 1795 geregistreerd waren. Ook was er op dat moment nog geen officiele spelling ( van Siegenbeek), die er in 1811 wel was.

Hierdoor vindt men in Nederland bijvoorbeeld vrijwel uitsluitend de naamvorm ( Van den) Broek of Rademaker. Terwijl in België een groot aantal varianten in oude spelling voorkomt zoals ( Van den ) Broeck, Broucke of De Rademacker, De Raedemacker, De Ra(e)demae(c)ker enz.

Rare achternaam of toch niet?

Lang niet iedereen had een familienaam. Sommigen lieten zich dan ook inschrijven als Zonder Van- van duidde 'achternaam, erfelijke familienaam' aan.

Later is er een mythe ontstaan dat sommige mensen uit opstandigheid een rare naam opgaven als achternaam, waardoor er nog steeds mensen bestaan die opgescheept zijn met namen als Bierenbroodspot, Fijnvandraat, Goedvolk, 't Mannetje, Naaktgeboren, Poepjes, Sukkel en dergelijke. Wanneer men echter onderzoek doet, blijkt bijna altijd dat deze achternamen ouder zijn en een geheel verklaarbare herkomst hebben. Zo is Poepjes een gewone vadersnaam, waarbij Poepje een koosnaampje is voor Poppe. De achternaam Naaktgeboren komt al ruim voor 1811 voor en is waarschijnlijk een volksetymologische vervorming van nageboren, Duits nachgeborn naverwant.

Vaste Familienamen:

In het begin van de negentiende eeuw had het grootste deel van de inwoners van Nederland  en in alle steden een vaste familienaam. Dat gold niet voor de landelijke delen van Friesland, Groningen, Drenthe en de Veluwe. Hier werd massaal voor de familienaam De Vries aangenomen of De Jong, want 'junior' betekent. Ook Joden hadden over het algemeen nog geen familienaam; zij kozen vaak beroepsnamen zoals Augurkiesman, Bloemist, Citroen, Fruitman, Kleerekooper, Koopman, Loterijman, Schoenmaker, Sigaar, Sjouwerman en Tailleur ( kleermaker).

Een leuk voorbeeld:

Een zekere Joodse Amsterdamse groenteman kiest in 1811 voor de burgelijke stand voor de naam Limoenman. Zijn zoon Barend wijzigt, op verzoek van zijn toekomstige schoonvader, die naam in Citroen. Levie, de zoon van Barend, vestigt zich in Parijs. Hij krijgt op zjin beurt een zoon, André. Wanneer deze naar school gaat, spelt de administrateur van de school zijn achternaam met een trema: Citroën. André Citroën is een geniale uitvinder, die in de Eerste Wereldorlog zoveel verdient aan de productie van munitie dat hij een autofabriek kan opzetten. In 1919 introduceert Citroën de eerste aan de lopende band geproduceerde auto van Europa, de Type 'A'. De oorsprong van Joods-Nederlandse naam van Citroen neemt vervolgens als automerk in de vorm van Citroën een hoge vlucht!

Meest voorkomende achternaam:

Er zijn in Nederland wel 100.000 verschillende achternamen. Veel mensen denken dat de naam 'Jansen' het meest voorkomt, maar dat klopt niet. 'De Jong' is de meest voorkomende achternaam. Meer dan 55.000 mensen hebben deze achternaam.Tweede staat  'De Vries' met bijna 50.000 keer en pas op de derde plaats met bijna evenveel naamdragers staat Jansen. Als je de namen Jansen en Janssen als één naam rekent, wint deze naam trouwens wel: bij elkaar opgeteld heten meer dan 82.000 mensen Jans(s)en!

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
leuk, bijzonder onderwerp, duim!
Heel leuk en intresant artikel.
interresant artikel. klasse
Ja, niet alle mensen waren creatief toen ze hun eigen achternaam mochten verzinnen. Mooiste Nederlandse achternaam die ik ken is Den Adel, zoals Sharon van Within Temptation heet.