Ooit een ongeschreven regel overtreden?

Door SingLie gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

We kennen veel regels die niet expliciet zijn aangeleerd. Ongeschreven regels die we vanzelfsprekend vinden. Toch zijn er ook mensen die deze regels niet zo gemakkelijk oppikken. Voor hen kunnen hierdoor verwarrende situaties ontstaan.

Na een toiletbezoekje stapt Jorn de klas weer binnen. Zijn gulp hangt open en met beide handen houdt hij zijn broek omhoog. Een paar meisjes volgen hem gniffelend. Wijdbeens zoekt hij zijn plaatsje op en knoopt zijn broek vast voordat hij gaat zitten. Alle ogen zijn op Jorn gericht. Peter zit achterin en roept lachend: "Jongen! Wat doe jij nou?!" Jorn kijkt nietsvermoedend om hem heen en bemerkt allemaal lachende gezichtjes. Kwaad staat hij op en marcheert naar me toe: "Juf! Ze pesten mij!"

In het bovenstaande stukje ontstaat een miscommunicatie tussen Jorn en de klas. Hij begrijpt niet waarom zijn klasgenoten lachen en denkt daarom dat ze hem pesten. In dit geval heeft dat te maken met een ongeschreven regel.

Ongeschreven regels

In het dagelijks leven hebben we regels nodig om juist te handelen binnen bepaalde situaties. Een groot deel hiervan wordt niet uitgesproken. Dit zijn gewoonten die niet nadrukkelijk worden aangeleerd. Men gaat er van uit dat je ze gewoonweg 'oppikt'. Ongeschreven regels komen vaak voor in de sociale omgang en zijn gerelateerd aan lichaamstaal. Wanneer iemand zo'n regel overtreedt kan er verwarring ontstaan door de reacties uit de omgeving. Zo iemand kan als 'raar' bestempeld worden omdat de regel voor het merendeel vanzelfsprekend is. Het gedrag wijkt af van wat normaal gevonden wordt waardoor een dergelijk kind ( of volwassene)  zich als 'buitenbeentje' vormt.

We blikken terug op het verhaal van Jorn. Hij is negen jaar en heeft moeite met ongeschreven regels. Jorn heeft zijn broek los als hij de klas binnenloopt. Hij weet niet dat het gebruikelijk is je broek dicht te knopen voordat je de klas betreedt. Jorn zijn sociale intuïtie is minder goed ontwikkeld dan het 'gemiddelde' kind en wordt daarom wel eens raar aangekeken.

Als het vaak voorkomt is het mogelijk dat Jorn kampt met sociaal-cognitieve problemen omdat hij een autisme spectrumstoornis, ADHD of Gilles de la Tourette heeft. Opvallend is dat zij zaken regelmatig letterlijk opvatten. Bij de vraag: 'Weet je hoe laat het is?' zouden zij gewoon kunnen antwoorden met 'ja', terwijl dat niet de verwachte reactie is.

Verschillen per leeftijd

Elke leeftijdscategorie kent andere ongeschreven regels. Als een kind uit de kleuterklas klasgenootjes knuffels en kusjes geeft is dit niet uitzonderlijk. Wanneer daarentegen een jongen van dertien dit doet wordt het 'vreemd'.

Naast de leeftijdscategoriën is er ook een contrast tussen verschillende culturen. Als je in Griekenland je duim opsteekt kun je boze gezichten verwachten, terwijl je jezelf van geen kwaad bewust bent. In Griekenland zien ze dit teken namelijk als belediging.

Een Arabische man mag geen handen schudden met een vrouw. In Nederland schudden we zo vaak de hand, dat we er niet eens meer bij nadenken.

Meer ongeschreven regels..

Het is onmogelijk om aandacht te besteden aan alle ongeschreven regels. Het zijn er namelijk te veel om op te noemen. Hieronder volgen een paar voorbeelden:

  • Als je een cadeau hebt gekregen vraag je niet hoeveel dit heeft gekost.
  • In het openbaar staar je geen mensen aan.
  • Je kijkt iemand aan als die tegen je praat
  • Onder het eten vertel je geen onsmakelijke dingen
  • Wanneer je het laatste toiletpapier gebruikt hang je een nieuwe rol op.

Aan de slag!

Wanneer je als ouder of leerkracht merkt dat een kind moeite heeft met ongeschreven regels kun je deze aanleren. Benadruk bij voorkeur elke dag een andere regel. Geef complimenten als het kind de regel onder de knie lijkt te krijgen. Je kunt met het kind een sociaal verhaal schrijven waar de aangeleerde regel in wordt gebruikt. Daarnaast is het maken van een tekening een leuke toevoeging. Na verloop van tijd zullen de sociale interacties aanzienlijk verbeteren.

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Haha, tsjah... dan hoop ik dat de leerkrachten hun best gaan doen en dat de kinderen de aangeleerde regels zo ook mee naar huis nemen. Er bestaat een jaarkalender met 'verborgen regels', en elke dag een nieuwe regel. Dat zou misschien een goede aankoop zijn! Bedankt!;)
En als de ouders die regels ook niet kent? Leuk artikel
Nonnie schrijft wat ik ook wilde schrijven, dus schrijf ik het maar niet anders overtreed ik een ongeschreven regel.
Dankjewel Nonnie en Arcade!
Ik sluit mij aan bij Nonnie !
Goed geschreven, Alidaaa.
Wat voor anderen zo gewoon is, kan lastig zijn voor iemand die het niet aanvoelt.