De (eiken)processierups is klein en zorgt voor veel overlast!

Door Bellis gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

De processierups is een klein rupsje die in een groep in slierten achterelkaar aan lopen. Dit kleine rupsje zorgt voor veel opschudding, maar waarom? Wat doet een processierups en is hij schadelijk voor de mens?

De processierups is niet geliefd bij de mensen. Dit komt door 2 redenen: ten eerste omdat de processierups allergische huidreacties en soms ademhalingsproblemen veroorzaakt en ten tweede omdat de rupsen met z’n alle de bomen kaal eten. In dit artikel lees je meer over hoe het diertje voor lichamelijk klachten zorgt, hoe het leeft, en hoe je de rups kunt bestrijden.

Wat is een processierups (of eikenprocessierups) eigenlijk?

We hebben het vaak over de processierups, vaak eikenprocessierups genoemd, maar wat is het eigenlijk voor rups? Een eikenprocessierups is een rups die in een groep leeft. De rupsen lopen in slierten achter elkaar aan, vandaar de naam “processierups”. De rups is grijs van kleur met lichte zijkanten. De lichamen van de rupsen zijn bedekt met wel honderden rechtopstaande haren. Ergens in mei komen de rupsen te voorschijn. Meestal worden de rupsen in eikenbomen aangetroffen. In juni zijn de rupsen volwassen en ontpoppen ze zich tot een nachtvlinder.

Herkomst processierups

De processierups leeft vooral in Zuid en Midden-Europa. De processierups vormt op deze plaatsen nooit echt een plaag omdat daar ook zijn natuurlijke vijanden leven. De natuurlijke vijanden van de rups leven helaas niet in Noord-Europa en kunnen daarom een ware plaag vormen. Het is onduidelijk hoe de rups naar Noord Europa is gekomen, maar misschien heeft het broeikaseffect hier mee te maken. Sinds 1990 is de processierups steeds vaker te vinden in Nederland en België.

De processierups en lichamelijke klachten

Het zijn de haren van de processierups die de lichamelijke klachten veroorzaken. De haren van de processierups kan huiduitslag, zwellingen op de huid of rond de ogen, rode ogen en jeuk veroorzaken. Bij sommige mensen kunnen er andere verschijnselen ontstaan zoals braken, duizeligheid en koorts. Gelukkig komen de laatst genoemde verschijnselen bijna nooit voor. Weer andere mensen hebben geluk en krijgen helemaal geen lichamelijke klachten na contact met de haren van de processierups.

De haren van de processierups

De haren van de processierups zorgen voor alle gezondheidsklachten. De iets meer volwassen rups heeft haren op zijn lichaam die als een verdedigingsmechanisme werken. De haren worden ook wel brandharen genoemd. Elke processierups heeft zo’n 100 duizend tot een miljoen van deze haren op zijn lichaam. De haren zijn ongeveer 0.2 tot 0.3 millimeter lang en zijn pijlvormig. De brandharen van de processierups bevatten een chemisch gif wat bij mensen de eerder genoemde lichamelijke klachten kan veroorzaken.

Zelfverdediging processierups

Meestal kunnen rupsen niet zo veel in een bedreigende situatie, maar de processierups heeft een heel speciaal verdedigingsmechanisme. Bij bedreiging schiet de rups een aantal van zijn pijlvormige, giftige haren de lucht in. Doordat de haren pijlvormig zijn, dringen ze gemakkelijk in onze huid, ogen en luchtwegen.

Hoe kom je in contact met de brandharen?

Je hoeft niet een processierups te bedreigen wil je last krijgen van zijn brandharen. De brandharen van de rupsen verspreiden zich door de wind. Tijdens het wandelen of fietsen kan je gemakkelijk in aanraking komen met deze brandharen. Bij een ware plaag van processierupsen, zijn de brandharen echt een probleem. Het gif op de haren blijft namelijk lange tijd actief en kan daardoor na lange tijd nog voor lichamelijke klachten zorgen. Zelfs in oude nesten, waar de rupsen allang uit vetrokken zijn, zitten brandharen die nog voor overlast kunnen zorgen.

Voorkom ongemak van de processierups

Vanaf het moment dat de processierups actief is, kan je het beste contact vermijden met de rups om ongemak te voorkomen. Dit klinkt natuurlijk heel logisch, maar hoe doe je dat? Lees onderstaande tips hoe je zoveel mogelijk contact vermijdt met de brandharen van de processierups.

  • Vermijd contact met brandharen door de processierups niet aan te raken, maar ook niet hun (al verlaten) nesten.
  • Draag goed bedekkende kleding als je een natuurgebied gaat bezoeken waar de processierupsen aanwezig zijn. Denk er ook aan om je hals goed te bedekken!
  • Ga niet op de grond zitten in een gebied waar de processierupsen zijn.
  • Ga de rupsen absoluut niet zelf proberen te bestrijden.

In contact gekomen met brandharen van de rups?

Ben je in contact gekomen met de brandharen van de processierups en heb je hier lichamelijke klachten van gekregen? Probeer niet aan de aangedane huid of ogen te krabben, maar spoel de plekken zo goed mogelijk af met water. Was ook meteen de kleding die je aanhad, liefst op 60 ˚C. Een zachte crème met menthol kan verlichting geven als je dit op de aangedane plekken smeert. De lichamelijke klachten zijn na 2 weken meestal weer verdwenen. Neem contact op met de huisarts als de klachten na 2 weken nog niet verdwenen zijn.

Levenscyclus van de (eiken)processierups

De levenscyclus van de processierups bestaat uit 5 fasen: ei, jonge rups, volwassen rups, pop en volwassen nachtvlinder.

Hieronder een uitleg per levenscyclusfase.

1. De eerste fase, het ei
De eitjes worden van juli tot september gelegd. De vrouwelijke nachtvlinder legt wel tussen de 100 en 200 eitjes. De eitjes worden in rijen op kleine takjes (meestal in eikenbomen) gelegd. De eimassa vormt zicht tot een plaque en blijft de hele winter daar zitten. De eitjes zorgen niet voor overlast.

2. De tweede fase, de rups
De tweede fase bis van half april tot half mei. Jonge rupsen kruipen uit de eitjes. De rupsen veroorzaken nog geen overlast of ongemak. Ze eten veel doen dit ’s nachts.

3. De derde fase, volwassen rupsen
De derde fase is van half mei tot half juni. De jongen rupsen worden volwassen. Ze eten veel en vooral ’s nachts. Volwassen rupsen zorgen voor veel overlast. Ze hebben inmiddels brandharen die bij mensen tot lichamelijke klachten kunnen leiden.

4. De vierde fase, de pop-fase
De pop-fase is van half juni tot eind september. Tijdens deze fase zorgen de rupsen nog steeds voor overlast door hun brandharen die in hun nesten zitten.

5. De laatste fase, de nachtvlinder
Van augustus tot half september is processierups ontpopt tot een nachtvlinder. De nachtvlinders zorgen niet voor ongemak of overlast.

Eikenprocessierups bestrijden

Er zijn verschillende manieren om de (eiken)processierups te bestrijden. Doe dit nooit zelf, maar laat het door iemand doen. Je moet voorzichtig te werk gaan om niet nog meer van de klachtenveroorzakende brandharen te verspreiden.

De bestrijdingsmanieren zijn:

  • Bestrijdingsmiddel: een bestrijdingsmiddel wordt in de toppen van eikenbomen (waar de processierups meestal zit) gespoten. Het bestrijdingsmiddel zal de rupsen in 2 tot 5 dagen doden. Helaas doodt het bestrijdingsmiddel niet alleen de processierups, maar ook andere vlindersoorten.
  • Nesten wegzuigen: de nesten van de processierupsen kunnen weggezogen worden en daarna verbrand, begraven of verdronken worden om een plaag te voorkomen. Met deze methode wordt geen bestrijdingsmiddel gebruikt en daardoor blijft het leven van andere vlindersoorten bespaard.


Vond je dit artikel leuk en of nuttig? Misschien heb je ook interesse in het artikel over fruitvliegjes!

 

 

© Bellis - 2012

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
vervelend beestje, goed artikel, D
Wat het voordeel van deze site is, is dat je geen twintig artikelen hoeft te lezen om een compleet beeld te krijgen van een probleem.

Zeer goed geschreven. Het is artikel leest als een documentaire op TV. Dikke duim!
Wat een verschrikkelijke plaag kan dit zijn zeg, zo'n rups die later uitgroeit tot een vlinder zul je je afvragen waar legt deze vlinder zijn volgende eitjes van de processierups. Handige tips om deze rups te verdelgen. Duim!
Interessant artikel, met zeer handige tips, hopen dat het werkt.
Ik heb de spookwebben nog niet gespot dit jaar! Eng is dat knisperende geluid van al dat geknaag aan die bladeren altijd.