Column volksgezondheid en voetbal

Door Onnekink gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Nederland weer gezond dankzij WK Een onderzoek naar de positieve effecten van het WK op het gebied van de Nederlandse taal en de volksgezondheid.

Nederland weer gezond dankzij WK


Een onderzoek naar de positieve effecten van het WK op het gebied van de Nederlandse taal en de volksgezondheid.


Zelfs degene die niet van voetbal houdt, heeft iets met het oranjegevoel. Doe je mee aan dit patriottisme, dan hoor je er eindelijk een beetje bij.
Zelf ben ik niet zo bekend met dit spelletje en het heeft mij dan ook veel genoegen gedaan hier eens op mijn manier van te genieten. Zo levert het edele voetbalspel weer een aantal neologismen op. Een neologisme is een vernieuwende term in het taalgebruik. Om precies de bal op de stip te leggen: het is dus een woord dat niet in het woordenboek staat, maar door algemeen gebruik onze taal via de lat binnenstuitert. Ze worden zo vaak gehoord dat mensen deze termen als normaal gaan ervaren en in het dagelijks spraakgebruik inpassen. Zodanig dat het een legitiem woord gaat vormen en aanspraak maakt op opname in woordenboeken.
Zo werd tijdens een door mij toevallig opgevangen evaluatie van een bepaald voetbalduel op tv opeens de term 'flipperkastsituatie' gebezigd. Dit is een goed verzonnen woord. Zonder expert op het gebied van het balspel te zijn, kan ik me hier iets bij voorstellen. Er ontstaat een moment van impasse, waarbij de bal hectisch heen en weer gespeeld wordt, zonder dat duidelijk is wie op winst staat. Een briljante vondst.
Een andere aldus ontstane term, is het 'Oranjegevoel'. Iedereen die een dezer dagen door Nederland reist en rondkijkt kan er niet omheen dat er een bepaalde festival-achtige sfeer in het land heerst, waarbij de kleur oranje in decoratieve zin een prominente rol speelt. Het is overigens grappig dat 'Orange', een ontzettend klein graafschapje een paar eeuwen terug ergens halverwege Frankrijk, zo'n impact heeft op het hedendaagse Nederland. Het Oranjegevoel is natuurlijk een vorm van nationaal bewustzijn en in die zin een 'wij-gevoel', in de psychologie een term die refereert aan de menselijke behoefte erbij te horen.
Vanuit dit vakgebied kan de term flipperkastsituatie ook een andere dimensie krijgen. Waarschijnlijk heeft deze term bij mij daarom ook in een Aha-erlebnis geresulteerd. Enerzijds die associatie met voetballen, anderzijds het perspectief dat mensen zich individueel ook in een flipperkastsituatie kunnen bevinden. Mensen die een beetje rondtobben zonder duidelijk doel in hun leven, door ziekte of andere oorzaken. Deze mensen hebben dan vaak de neiging zich wat terug te trekken. Dit is natuurlijk niet leuk. Men wil wel graag meedoen, onderdeel van een groter sociaal geheel zijn, maar door omstandigheden is men hiertoe niet goed in staat. Het aardige bijkomend aspect van het Oranjegevoel is nu, dat men even, door gezamenlijk stil te staan bij een patriottische -althans zo ervaren- gelegenheid, dat men even uit die sleur van kan komen en het gevoel krijgt er toch bij te horen. Anders gezegd, het Oranjegevoel is helend voor mensen in een flipperkastsituatie.
Er zijn veel meer mensen in een flipperkastsituatie dan men wel denkt. Feitelijk is Nederland een flipperkast waar miljoenen balletjes heen en weer gestuiterd worden. Het door het voetballen ontstane wij-gevoel heeft het land weer even rust voor een nieuwe aftrap gegeven.
Sjon Onnekink.
 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nee, ik hou niet van voetbal, behalve als oranje speelt ;) dus dit verhaal klopt!