Opbrengsten Champions League en Europa League

Wat zijn de verdiensten van clubs in de Champions League ? Wat levert de Europa League op ? Vaak blijkt dat men weet dat het hier om groot geld gaat, maar niet precies om hoeveel. Zo rees de vraag hoeveel een tweede plaats, achter de aanstaande landskampioen Ajax op zou leveren; Feyenoord, PSV, AZ, Heerenveen of Twente zouden immers al snel weer uitgeschakeld worden zo is de verwachting. Daarna stroomt men wel alsnog in in de Europa League, maar dat levert aanzienlijk minder op. Met ingang van het seizoen 2012-13 heeft de Uefa het prijzengeld opnieuw verhoogd.

Champions League: miljoenen

Inkomsten
In totaal bedragen de inkomsten van de Uefa Champions League 1,4 miljard euro. 1,1 miljard daarvan wordt verkregen via de uitzendrechten, en bijna 300 miljoen uit commerciële activiteiten. Dit betreft de cijfers over 2010/11, hoewel de bedragen voor de jaren ervoor en erna niet enorm afwijken. Maar hoe wordt deze pot verdeeld ?

Het aantal clubs
Het aantal clubs per land dat zich plaatst is afhankelijk van een Europese ranglijst, waarin wordt bijgehouden hoe goed de clubs uit dat land het in een periode van vijf jaar doen.

Zie hier de uitleg over de ranglijst

Nederland heeft op dit moment één deelnemer in de CL, één in de derde voorronde CL, en vier in de Europa League. België heeft twee deelnemers in de voorronden CL, en drie in de EL.
Kampioen Ajax is direct geplaatst in het hoofdtoernooi, net als 21 andere clubs, waaronder de winnaar van de CL-finale dit jaar. Tien clubs gaan zich daar nog bij voegen als in september de lucratieve poulefase van start gaat. Vijf van deze clubs zijn kampioenen van een kleiner voetballand, waaronder ook de Belgische kampioen Anderlecht.De andere vijf zijn clubs die in één van de 15 sterkste voetballanden, waartoe ook Nederland en België behoren, net geen directe plaats afdwongen.

Play Off ronde: 2,1 miljoen

Plaatsing voor de 4e ronde, ook wel de Play Off ronde genoemd, is al vrij  lucratief: het levert € 2,1 miljoen op, plus de kaartverkoop van één of twee ronden voorronde CL. Uiteraard niet de boardingreclame, die rond deze wedstrijden verzorgd wordt door de Uefa CL. Uitschakeling in deze Play Off betekent een (verlate) instroming in de groepsfase Europa League. Qua financiën levert alléén een voorronde erg weinig op: € 13,3 miljoen wordt verdeeld onder alle 42 ploegen die in de voorronden uitgeschakeld worden.

Het hoofdtoernooi
De 10 clubs die als winnaars uit de play off komen voegen zich bij de 22 eerstgenoemden en gaan samen het hoofdtoernooi in. In 8 poules van 4 zijn de ploegen zo verzekerd van € 8.6 miljoen startpremie, (2011: € 7,2 miljoen). Daar bovenop komen € 1 miljoen bij winst en 5 ton voor een gelijkspel (2011: 8 resp. 4 ton). In 2010-11 kwam dit voor zowel  FC Twente als Ajax neer op 2 miljoen.

Tv-gelden
Verder maken de clubs per land aanspraak op de pot tv-gelden voor het betreffende land. Omdat ook de uitzendrechten per land verschillen, is ervoor gekozen om deze middels een verdeelsleutel terug te laten vloeien naar de verschillende landen. Daarom krijgen de grote (voetbal)landen hieruit aanzienlijk meer dan clubs uit een land als Nederland, die zich moeten zien te redden met een ‘schamele’ 8,5 miljoen euro. Omdat in 2010-11 Twente en Ajax aan het hoofdtoernooi meededen, moesten ze deze pot splitsen. Zou een club zich als enige van een land plaatsen, voor het hoofdtoernooi dus, dan ontvangt het de hele pot voor zichzelf. De uitschakeling van Feyenoord leverde Ajax dus 4,25 miljoen op.

De financiën in de latere fase
Na de zes poulewedstrijden rinkelt de kassa nog eens nadrukkelijk voor de eerste twee per poule. Zij bereiken de laatste 16 en ontvangen daarvoor € 3.5 miljoen, naast natuurlijk het feit dat hiervoor al vele punten behaald werden. De nummer drie van de poule stroomt nog door naar de laatste 32 van de Europa League, daarover later meer. Voor de nummer 4 van de poule eindigt het avontuur.

Zo gaat het verder, en worden de bedragen almaar hoger.  De laatste 8, de kwartfinalisten, verdienen € 3,9 miljoen, de halve finalisten daar bovenop nog eens 4,9 miljoen. Voor het bereiken van de finale wordt €6.5 miljoen bijgeschreven. De winnaar van de finale ontvangt tenslotte nog eens € 4 miljoen.

Europa League

In schril contrast met de schranspartijen van de kampioenen staan de schraalhanspraktijken van de Europa League. Dat deze bedragen zoveel lager liggen, heeft met name met sponsoring te maken, en de interesse van de sponsoren wordt ook gewekt doordat de CL wereldwijd wordt uitgezonden, van Zuid-Amerika, via Afrika, tot ook met name in Azië.

Voor komend jaar plaatsten 5 Nederlandse en 3 Belgische clubs zich, waarvan sommigen instromen in een van de voorronden.Het hoofdtoernooi hier levert 1,3 miljoen startpremie op (was 1 miloen). Een winst of gelijkspel levert € 200.000 resp. € 100.000 op. (was 140.000 en 70.000)
Ook hier delen de clubs in een tv-pot, ook hier is deze weer veel kleiner dan bij de grote broer: In 2010-11 kreeg AZ € 300.000, FC Utrecht € 375.000 en PSV € 636.000. PSV kreeg meer omdat ze beter presteerden in die poulefase. De bedragen lijken nog aanzienlijk, maar de clubs moeten vaak behoorlijke reis- en verblijfkosten maken voor de soms verre uitwedstrijden, vandaar dat deze fase van het Europese toernooi nog niet echt als lucratief wordt gezien.

Enigszins interessant wordt het pas als de clubs zich door een 1e of 2e plaats kwalificeren voor de volgende ronde. Dit levert 4 ton op voor de winnaar, en de helft voor de nr. 2. 

In de volgende ronde, waarin ook de nummers drie van de CL-poule weer instroomden, ligt een bedrag van € 200.000 klaar.  De laatste 16 krijgen € 350.000, en de kwartfinalisten nog eens 4,5 ton. De bedragen schieten pas omhoog in de halve finale (1 miljoen), en de finale (2,5 miljoen). De winnaar van de EL ontvangt dan nog eens 2,5 miljoen, plus natuurlijk de beker.

Wat betekende dat samengevat voor enkele interessante clubs.(bedragen 2011)
Cup winnaar Barcelona 53 miljoen
Manchester United 55 miljoen, dus nog meer dan de nr 1
FC Twente 14 miljoen
Ajax 12,8 miljoen
Panathinaikos, 23 miljoen, kansloos uitgeschakeld maar wel profiterend van een grote Griekse tv-pot.
MSK Zilina, 7,7 miljoen, als minst verdienende club in de CL

Europa league
Winnaar Porto ontving 8 miljoen
PSV 3,2 miljoen
KAA Gent 2,2 miljoen
Anderlecht 1,8 miljoen
AZ 1,7 miljoen
FC Utrecht 1,7 miljoen
Club Brugge 1,4 miljoen
PAOK en Aris Thessaloniki 3 miljoen elk, ter vergelijking met Panathinaikos
Clubs als Rapid Wien, Lausanne en Salzburg 1,2 miljoen, als minst verdienenden

Als latere instromers in de Europa league ontvingen nog
Sporting Braga 4,5 miljoen, de verliezend finalist
Ajax 6 ton
Twente 1,1 miljoen.
Deze bedragen naast hun eerdergenoemde verdiensten in de CL.

Ongelijkheid

Wat opvalt zijn de grote verschillen tussen beide toernooien. Terwijl ik als argeloze tv-kijker weinig verschil zie tussen een CL- en een EL-wedstrijd. Wél als het gaat om de absolute top van een club of zeven, maar juist deze clubs beschouwen de eerste groepswedstrijden als een verplicht nummer, en kunnen vaak volstaan met het inzetten van hun tweede elftal. Maar daar buiten is er weinig verschil als je nou Rosenborg-Aris Saloniki voor de CL of voor de EL zit te kijken. Verschillen in inkomsten, zoals hierboven geschetst van zes à zeven keer het prijzengeld (voor zowel de meest als de minst verdienende clubs) worden niet door het kwaliteitsverschil gerechtvaardigd. Dat is ook logisch: in Nederland is de strijd om de tweede plaats spannender dan ooit, en zal een bal op de paal of een onterechte buitenspelgoal straks mede bepalen of de club ook financieel buitenspel wordt gezet.

Een hervorming van het systeem, waarbij alle Europese wedstrijden samengevoegd worden in één groot toernooi, waarbij iedereen nog kan winnen, en waarbij er een minder sterke scheiding plaatsvindt in de verdeling van de miljoenen kan de uiteindelijke spanning alleen maar ten goede komen.

Bronnen: www.uefa.com

Lees ook: http://www.xead.nl/mogelijke-tegenstanders-feyenoord-in-de-champions-league-voorronden 

of: http://www.xead.nl/mogelijke-tegenstanders-ajax-in-de-champions-league-loting

of Belgische clubs

Lees ook: http://www.xead.nl/voetbal-de-buitenspelregel-niet-opheffen-maar-aanpassen