Wat mag je meenemen uit je vakantieland en wat niet

De meeste reizigers denken bij de douane aan drank en sigaretten, en dat is precies niet waar de problemen zitten. De aanhoudingen op vliegvelden gaan tegenwoordig vooral over eten, over planten, over dierlijke producten en over souvenirs waarvan de koper niet wist wat hij in zijn koffer had.

Binnen de Europese Unie

Voor goederen die je zelf gaat gebruiken en die je in een EU-land hebt gekocht met de plaatselijke belasting erin, geldt vrij verkeer. Je hoeft niets aan te geven en er is geen heffing.

Voor alcohol en tabak gelden wel hoeveelheden die als eigen gebruik worden aangemerkt; daarboven kan de douane vragen wat je ermee gaat doen, en bij handelshoeveelheden volgt naheffing.

Let op de gebieden die bij een EU-land horen maar niet bij het douanegebied of het belastinggebied van de Unie: eilanden in de Middellandse Zee en in de oceanen, en de Canarische Eilanden. Daar gelden de regels voor buiten de Unie, ook al reis je binnenlands.

Van buiten de Unie

Hier gelden vrijstellingen: een bedrag aan goederen dat je vrij mag invoeren, met een lager bedrag voor reizigers onder een bepaalde leeftijd, en vaste hoeveelheden voor alcohol en tabak. Boven die grens betaal je invoerrechten en belasting over het hele bedrag, niet alleen over het meerdere. De actuele bedragen en hoeveelheden staan op de site van de Belastingdienst; ze veranderen, dus kijk voor vertrek.

Wat mensen hier vergeten: de vrijstelling geldt per persoon en is niet overdraagbaar aan een medereiziger voor één duur voorwerp. En een aankoop van internet die je laat nazenden, valt buiten de reizigersvrijstelling.

Geld: boven een bepaald bedrag aan contanten geldt een aangifteplicht bij binnenkomst in en vertrek uit de Unie. Niet aangeven kan leiden tot inhouding van het hele bedrag.

Eten en dierlijke producten

Dit is de grootste val. Vlees, vleesproducten, zuivel, kaas, melk en alles wat daarvan is gemaakt, mag je van buiten de Unie in beginsel niet meenemen. Geen ham, geen worst, geen kaas, geen vleesconserven, ook niet in een vacuümzakje, ook niet als geschenk. Het verbod bestaat vanwege dierziekten, en er wordt met speurhonden op gecontroleerd.

Toegestaan zijn doorgaans wel: brood, koekjes, chocolade zonder vlees- of veel zuivelvulling, honing in beperkte hoeveelheid, en verduurzaamde producten in bepaalde categorieën. Vis en visproducten mogen tot een beperkt gewicht.

Fruit, groente, zaden, snijbloemen, stekken en planten met aarde zijn eveneens sterk beperkt en vaak verboden, vanwege plantenziekten. Een plantje uit een verre tuin is geen souvenir maar een risico voor de land- en tuinbouw.

Bedreigde dier- en plantensoorten

Hier zitten de zwaarste gevolgen, en ook hier weten kopers meestal niet waar ze mee thuiskomen. Onder het verdrag over de handel in bedreigde soorten zijn vergunningen vereist of is invoer verboden voor onder meer ivoor, schildpadschild, koraal, veel schelpen, haaienproducten, bepaalde houtsoorten, reptielenleer, opgezette dieren, orchideeën en cactussen, en producten van tijger of beer in traditionele middelen.

Wat er gebeurt bij aantreffen: inbeslagname, een boete, en bij grotere hoeveelheden strafvervolging. Dat het souvenir in het land van herkomst openlijk in de winkel lag, is geen verweer.

Een levend dier meenemen is een apart traject met dierenartsverklaringen, vaccinaties en quarantainevoorschriften; een pup uit het buitenland kopen en meenemen is een van de meest problematische dingen die reizigers doen.

Oudheden, wapens en nagemaakte spullen

Archeologische voorwerpen, munten, iconen, fossielen en stenen uit beschermde vindplaatsen mogen veel landen niet uit. Vraag altijd om een uitvoervergunning bij de verkoper; zonder papier kun je bij vertrek worden aangehouden in het land zelf, en dat is ernstiger dan een Nederlandse boete.

Wapens en messen, ook decoratieve, vallen onder de wapenwetgeving, en een sfeervol dolkje uit een bazaar is aan de Nederlandse kant soms verboden bezit.

Nagemaakte merkartikelen: invoer daarvan is verboden, ook in kleine hoeveelheid voor eigen gebruik. Ze worden bij aantreffen vernietigd, en de rechthebbende kan kosten in rekening brengen.

De praktische vuistregel: kijk vóór je koopt op de site van de douane bij reizigersinformatie, en laat alles staan waarvan je niet zeker weet waarvan het gemaakt is. Een stuk ivoor of koraal is aan het strand onschuldig en op Schiphol niet.