Planten in huis voor een beter leefklimaat

Alle planten – en dus ook kamerplanten – produceren zuurstof en zijn in staat om in meer of mindere mate de lucht te zuiveren. Een groot aantal kamerplanten kent deze luchtzuiverende werking ook, zoals intussen wetenschappelijk is bewezen. Deze planten zijn in staat via hun bladeren bepaalde schadelijke stoffen uit de lucht op te nemen en deze af te breken.

Linksboven: Davallia mariesii (apenpootje).

Daarnaast zetten kamerplanten overdag koolstofdioxide (CO2) om in zuurstof en brengen ze waterdamp in de lucht, waardoor de luchtvochtigheid in huis verbetert. Het leefklimaat in huis kan dus door kamerplanten een stuk prettiger worden. In een tijd, dat steeds meer mensen gebruik lijken te maken van (kunstmatige) luchtverfrissers en huisparfums, die schadelijke stoffen in de lucht achterlaten, worden planten in huis alleen maar belangrijker.

Kunstmatige luchtverfrissers voor in huis

Veel mensen maken gebruik van allerlei geurproducten om het in huis aangenaam te laten ruiken. Er worden bijvoorbeeld heerlijk geurende schoonmaakmiddelen gebruikt, die vaak dagelijks voor kleine schoonmaakklusjes worden gebruikt. Daarnaast worden er ook veel luchtverfrissers gekocht, in de vorm van spuitbussen, toiletblokjes, huisparfums (die al dan niet op elektriciteit zijn aangesloten en regelmatig één of meer aroma's afgeven), parfum- of wierookstokjes, geurkaarsen enz. Voor iedere bewoner en voor elk vertrek in huis is er wel een product met een eigen geurenpalet te vinden.

Dat ruikt natuurlijk allemaal heerlijk fris en fruitig, maar is dat eigenlijk allemaal wel gezond? Wanneer we deze geurstoffen in ons huis hebben losgelaten, zullen de chemische bestanddelen ervan namelijk niet 1-2-3 verdwijnen.

Gevaren voor het leefklimaat in huis

Omdat wij schoon en fris associëren met bepaalde, voor ons aantrekkelijke geuren, worden aan alle schoonmaakmiddelen en luchtverfrissers bepaalde geurstoffen toegevoegd. Eén enkele geur kan bestaan uit een mengeling van wel 100 chemische stoffen.

De bekendste en meest voorkomende geuren zijn citroengeur en dennengeur. Voor een citroenachtige geur wordt vooral de stof limoneen gebruikt, een natuurlijke essentiële olie, die in de schil van citrusfruit (met name sinaasappels) voorkomt. Dennengeur wordt meestal verkregen uit (alpha- en beta-) pineen, een belangrijk bestanddeel van dennenhars.

Op zich zijn deze geurstoffen niet direct gevaarlijk. Echter, in combinatie met ozon (in de lucht) of met andere chemische stoffen/bestanddelen van het geurende product (zoals ethanol of aceton, dat vaak wordt gebruikt als draagstof voor het aroma) is dat een heel ander verhaal. Limoneen staat er bijvoorbeeld om bekend, dat de stof reageert op ozon in de lucht en dan de kankerverwekkende stof formaldehyde aanmaakt.  

Voor- en nadeel van een geïsoleerd huis

Onze meestal goed geïsoleerde huizen hebben ook in dit verhaal zo hun voor- en nadelen. Een voordeel is natuurlijk dat kou, vocht en eventueel verontreinigde lucht van buiten niet meer zo snel in de huizen kunnen dringen. Een nadeel is dat alles, wat we binnenshuis aan de lucht toevoegen, daar ook zal blijven, waardoor we eigenlijk binnenskamers met (zelf veroorzaakte) luchtverontreiniging te maken kunnen hebben. In de winter zal dit meestal verergeren; bij slecht weer zullen de ramen meer gesloten blijven en wellicht wordt er meer gebruik gemaakt van sfeervolle geurkaarsen, parfum- of wierookstokjes of andere luchtverfrissers, die allemaal bijdragen aan luchtverontreiniging in huis.

Welke chemische stoffen kunnen in huis in de lucht blijven hangen?

Tot nu toe zijn er nog maar weinig studies gedaan naar het effect van al deze, meestal kunstmatig gefabriceerde geurstoffen op de luchtkwaliteit in huis. Bij verschillende testen door voornamelijk consumentenorganisaties in binnen- en buitenland kwamen echter al een aantal chemische stoffen naar voren, die in (te) ruime mate in de lucht in huis aanwezig bleven na het gebruik van geurende schoonmaakmiddelen en luchtverfrissers.

Rechts: Selaginella tamariscina (Engels mos).

Rechtsonder: Pelargonium (geranium).

Een ongewenste en (te) hoge concentratie was meetbaar van de stoffen:

• Isopreen
• Benzeen
• Tolueen 
• Ethyl benzeen
• M/p-xyleen
• O-xyleen
• Alpha-pineen
• Limoneen.

Wat kunnen we er aan doen?

Allereerst: ventileren! Een geurkaars aan? De keuken schoongeboend? Vieze luchtjes weggewerkt met een geurende spuitbus? Zet dan tegelijk een raam open. Toch zal niet iedereen hiervoor te porren zijn, zeker niet op een natte en/of koude dag of avond. Een andere oplossing: zet kamerplanten in huis.

De kracht van kamerplanten

Uit de onderzoeken naar luchtverfrissers en leefklimaat is gebleken, dat veel kamerplanten de bijzondere eigenschap bezitten om voor ons schadelijke chemische stoffen uit de lucht te halen.

Links: Hemigraphis alternate (donker klaverblaadje).

Onderzoekers hebben daarbij speciaal gekeken naar het vermogen van een plant om de giftige stoffen uit de lucht te filteren en vervolgens te neutraliseren. Vooral bij limoneen en de erdoor geproduceerde formaldehyde bleken bepaalde planten in huis zeer effectief te zijn; door de planten verminderde de luchtverontreiniging binnenskamers al snel met 10-50% (afhankelijk van het aantal planten dat men in huis had – hierbij geldt: hoe meer, hoe beter).

Welke planten zijn het meest geschikt om huiselijke luchtverontreiniging tegen te gaan?

Een Britse studie uit 2010, waarbij ruim 86 (huiskamer-) plantensoorten werden getest op hun vermogen om specifiek formaldehyde uit de lucht te absorberen en te neutraliseren, toont dat – hoewel veel planten dit vermogen hebben – er 9 zijn, die absoluut kampioen te noemen zijn. Dit zijn:

• Osmunda japonica (Japanse varen, uit de koningsvarenfamilie)
• Selaginella tamariscina (Engels mos, sporenplant)
• Davallia mariesii (apenpootje, varen)
• Polypodium formosanum (eikvaren, afkomstig uit Taiwan)
• Psidium guajava (guave)
• Lavandula spp (lavendel)
• Pteris dispar (ongelijke vleugelvaren - zie foto rechts)
• Pteris multifida (veelbladige vleugelvaren)
• Pelargonium spp. (geranium)

Een aantal andere studies heeft gekeken naar het opnamevermogen van een groter aantal chemische stoffen. De top-10 van hoogst scorende planten daarin zijn:

• Chamaedorea (chamaedorea palm)
• Chrysalidocarpus (areca palm)
• Dracaena (drakenbloedboom)
• Ficus alii (ficus)
• Ficus elastica (rubberplant)
• Hemigraphis alternate (donker klaverblaadje)
• Hedera helix (klimop)
• Nephrolepis (krulvaren)
• Phoenix canariensis (Canarische dadelpalm)
• Spathiphyllum (lepelplant - zie foto rechts).

Van sommige planten ken ik alleen de tuinvariant (zoals van enkele varensoorten en de lavendel), maar blijkbaar is het ook mogelijk deze planten in een pot in huis te hebben.

Toegegeven, het zijn niet allemaal direct de meest spectaculaire, opvallende of bijzondere planten, die zo nuttig voor ons leefklimaat in huis kunnen zijn; slechts enkele ervan – zoals de lavendel, de geranium en de lepelplant – vertonen mooie bloemen. Over het algemeen zijn het groene en soms ronduit onopvallende planten. Opvallend is wel het grote aantal varens, dat zulke goede (luchtfilter-) mogelijkheden biedt.

Links: Osmunda japonica (Japanse varen).

Een verklaring daarvoor is wellicht het grote aantal fijne blaadjes van de planten, die meer en gemakkelijker chemische stoffen als formaldehyde uit de lucht kunnen vangen, dan een plant met grote, dikke bladeren.

Tot slot

Wanneer je een fan bent van geurkaarsen, wierook- of parfumstokjes bent, wanneer je graag met een luchtverfrisser in huis spuit of overal al dan niet elektronische huisparfums hebt staan, dan zal het leefklimaat in huis al snel sterk vervuild raken met de chemische bijproducten en afvalstoffen van deze producten.

Linksboven: Hedera helix (klimop).

Een goed manier om het huis ervan te zuiveren is elke dag flink ventileren. Een andere mogelijkheid, die het huis nog gezellig maakt ook, is het hebben van kamerplanten. Vooral de bovengenoemde  soorten blijken uitermate geschikt te zijn voor het afvangen van de schadelijke chemische stoffen, die door luchtverfrissers worden uitgestoten. Voor een niet alleen groener, maar ook gezonder leefklimaat in huis zijn kamerplanten dan ook zeker aan te raden.

© ASMAY. *16

Foto's: Pixabay.com, Wikimedia Commons.

Rechts: Ficus elastica (rubberplant)

Meer weten of boeken vinden over huiskamerplanten? Klik hier.

Voor meer informatie over tuinieren,
klik hier.

Zie ook:

Gewone-tuinplanten-met-ongewone-geneeskracht

Kruisen-en-bestuiven-het-ontstaan-van-nieuwe-bloemvariaties

Plantentaal-de-communicatie-van-planten

Dagje-uit-A-Vogeltuinen-in-'t-Harde-bij-Elburg

Of:

Asmay-s-bloemen-planten-tuinen

Asmay-s-gezondheid-&-ziekte