De veelbewogen geschiedenis van Groningen

Door Matijs gepubliceerd op Tuesday 23 June 16:20

Groningen is de stad waar ik vandaan kom. Woon hier mijn hele leven al met veel plezier en het is dan ook echt de moeite een keer een bezoek te brengen aan deze mooie stad. De stad heeft momenteel rond de 200.000 inwoners en is hiermee dan ook de grootste stad van Noord Nederland. In het verleden was Groningen een Hanze stad en deel uit van het Noord-Duitse handelsnetwerk. In deze periode zijn er dan ook prachtige gebouwen neergezet waardoor Groningen nog een gezellige sfeer en warmte uitstraalt. Helaas zijn er in 1945 wel vele gebouwen verloren gegaan door de tweede wereldoorlog. Momenteel is Groningen echt een studentenstad. Momenteel bergt de Rijksuniversiteit dan ook rond de 30.000 studenten en zij er in totaal ongeveer 55.000 studenten. 

Geschiedenis van Groningen in het kort

De oudste archeologische vondsten uit Groningen zijn ongeveer 6000 jaar oud. Waarschijnlijk is de stad toen ook ontstaan. Echter stamt de oudste schriftelijke vermelding van de stad uit 1040. Destijds bestond Groningen uit Twee verschillende kernen. Een lag rond het huidige Martinikerkhof en de andere tussen het Zuiderdiep en het Verbindingskanaal. Destijds werd Groningen dan ook Groeninga genoemd. In deze periode werd Gronngen dan ook geregeerd door een bisschop die zichzelf tot landheer had benoemd. Echter woonde deze bisschop in Utrecht en liet de leiding aan een prefect, zijn broer, over. Vele stadjers waren hier niet blij mee en zij hebben in de 13e eeuw dan ook een omwalling gebouwd op eigen initiatief. De prefect en bisschop waren hier dan ook niet blij mee en zij hebben dit dan ook proberen recht te trekken via de Slag bij Ane. Deze werd gewonnen door de bewoners van de stad en sindsdien had de bisschop dan ook bijna geen macht meer. In deze periode had Groningen dan ook nog geen stadsrechten maar de stad beschouwde zichzelf wel als een stad. In het begin van de 14e eeuw kreeg Groningen wel stadsrechten van de bisschop Gwijde van Avesnes.

99097ddc6343470edceedbe60d97b9f1_medium.

Foto: Oude kaart van Groeninga wat in het heden Groningen wordt genoemd

In de 15e eeuw beleefde Groningen een grote groei en bloei. In deze periode was het de grootste stad in het gebied met een sterke strijdkracht welke een grote rol speelde in conflicten in ommelanden. Destijds was het dan ook de pacificator van de omgeving. In deze periode is ook de Martinitoren gebouwd wat nu nog veel stadjers als symbool van de stad zien. 

5167851afef89e67f1a4b7612b355e03_medium.

Foto: De Martinitoren. Foto is genomen vanaf de Grote Markt.

Na deze periode heeft de Duitse keizer het protestaatschap van Friesland aangeboden aan Albrecht van Saksen. Dit was geen goed nieuws voor Groningen omdat zij niet opgewassen waren tegen zijn macht. Groningen heeft zich destijds dan ook onderworpen aan de graaf van Oost-Friesland en later aan Karel van Gelre opgenomen in de Bourgondische Kreits.

Tijdens de 80 jarige oorlog heeft Groningen zich eerst aangesloten bij Spanje maar sloot zich  in 1594 toch aan bij de Republiek.  Na deze periode groeide de stad snel. Rond 1600 woonden er zo'n 16000 mensen in de stad, echter waren dit rond 1620 20.000 en rond 1700 23.000. In 1672 belegerde de bisschop van Munster, Bernard von Galen, Groningen. Deze strijd wist Groningen onder leiding van Bommen Berend te winnen en dit wordt ieder jaar op 28 augustus nog uitbundig gevierd. Zo is er elk jaar een grot vuurwerkspektakel in het stadspark en veel live muziek in de binnenstad. Dit wordt dan ook wel Gronings Ontzet genoemd.

Na de reformatie wordt het land van Groningen en ommelanden vergeven van het klooster naar de provincie. Destijds is er toen besloten dat turf alleen nog verhandeld mocht worden in de stad Groningen. De turfhandel zorgde op dat moment voor een stevige boost voor de stad Groningen. Door deze boost wilde Groningen een nieuw stadhuis bouwen. Dit wilde zij doen door een ludieke actie door een prijsvraag uit te zetten voor architecten. Degene met het beste ontwerp kreeg de opdracht voor het stadhuis. Deze werd gewonnen door Jacob Otten Husly. Helaas stagneerde de turfwinning op dit moment waardoor een versoberde vorm van het stadhuis pas klaar was in 1817.

2fc01fc0d6a4dca79764075f2c27fb67_medium.

Foto: Het huidige Groninger stadshuis welke in 1810 in gebruik is genomen en pas in 1817 volledig afgebouwd was.

Na de Franse tijd werden bijna alle universiteiten van Nederland gesloten. Echter had Groningen een goede positie. Hun universiteit en die van Leiden mochten namelijk openblijven. Hier heeft Groningen zijn huidige status als studentenstad dan ook aan te danken. Na de Frans Duitse oorlog werd ook duidelijk dat Groningen geen betekenis meer had op militair front en in 1874 maakte de vestigingswet dan ook een einde aan de Vestiging Groningen. Echter hadden de oude wallen nog wel nut. Hier werden namelijk het Academisch Ziekenhuis en het Noorderplantsoen op gevestigd. Van het Noorderplantsoen wordt nog steeds veel gebruik gemaakt. In de zomer zal je hier veel studenten, stadjers en toeristen aantreffen. Ook worden hier veel evenementen georganiseerd met als hoofdevenement Noorderzon.

2de133b9f6f749e2973be0bd7c283d6b_medium.

Foto: Het Noorderplantsoen waar je in de zomer heerlijk tot rust kan komen. Op deze foto ziet u prachtige oude bomen welke ongeveer in het midden van het Noorderplantsoen te vinden zijn.

In de twintigste eeuw werd Groningen steeds groter. Zo werden de dorpen Hoogkerk, Helpman en Noorddijk bij Groningen getrokken. Helaas begon in 1940 de Tweede Wereldoorlog waardoor ook Groningen sterk is getroffen. In totaal zijn er toen 3300 mensen omgekomen waaronder 2800 van Joodse afkomst. Op de Grote Markt werd het hoofdkantoor van de SS, het Scholtenshuis, gevestigd. Zij voerde de regie in Groningen met harde hand. Gelukkig werd Groningen in 1945 bevrijd. Helaas ging dit wel gepaard met een hevige strijd wat ervoor gezorgd heeft dat de hele noord en oostkant werden verwoest. Wonder boven wonder heeft de Martinitoren het wel overleefd. 

e1f14510d9a69bd82d45a09b496c6e38_medium.

Foto: De oostkant van de Grote Markt waar in het verleden Het Scholtenshuis was gevestigd, welke in de tweede wereldoorlog verloren is gegaan. Momenteel is het hier weer een bouwput waar momenteel alleen nog het studentenhuis Vindicat staat. Op de voorgrond ziet u het VVV gebouw liggen. 

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
In Stad liggen mijn wortels, al ben ik er als enige van het gezin (op mijn vader na die was een Hollander) niet geboren en heb ik er ook niet gewoond, toch blijft het na aan mijn hart. Ik heb er namelijk wel op school gezeten, gestudeerd en er zelfs nog een blauwe maandag gewerkt. Op de Oude Boteringenstraat geloof ik.
Hallo Willemijntje, bedankt voor je interesse. Ik wil eerst nog een stukje over de geschiedenis schrijven en daarna nog wat over de studentenstad, bezienswaardigheden en uitgaansgelegenheden in Groningen. Uiteraard zal ik er ook nog een aantal foto's bij plaatsen en misschien schiet mij onder het schrijven nog wel wat extra's te binnen.
Wacht in spanning op wat er gaat komen