Rotterdam start proef met vierdaagse werkweek voor gemeentepersoneel

27 september 2026

Rotterdam staat op het punt de nieuwste Europese stad te worden die haar ambtenaren een kortere werkweek aanbiedt. De Nederlandse havenstad start volgend maand een proef met een vierdaagse werkweek voor gemeentepersoneel, volgens een gemeentefunctionaris die met de BBC sprak. Deze stap volgt op een groeiend aantal Europese steden - van Lyon tot Kopenhagen - die experimenteren met kortere werkweken in de overheidssector.

Voorstanders zeggen dat kortere werkweken helpen bij het aantrekken en behouden van personeel, het welzijn verbeteren, continuïteit van overheidsdiensten waarborgen en gendergelijkheid bevorderen. De specifieke voordelen en afwegingen verschillen echter per experiment.

Rotterdam heeft nog niet alle voorwaarden voor de proef vastgesteld, maar de BBC-functionaris zei dat het waarschijnlijk vergelijkbaar zal zijn met wat het Rotterdamse stadsbestuur vorig jaar aankondigde: een vierdaagse werkweek zonder loonverlaging, voor zowel frontlinie- als kantoorfuncties. Lyon koos voor een andere aanpak door verschillende opties voor kortere werkweken aan te bieden aan in aanmerking komende werknemers, waaronder een vaste vierdaagse week en een gecomprimeerd schema met afwisselend vier- en vijfdagenweken. Beide steden monitoren het effect van de proef op ziekteverzuim, werving en overheidsdiensten.

Het Nederlandse experiment volgt ook op een succesvolle proef in het VK. In het Engelse graafschap South Cambridgeshire werd in 2023 een eenjarige proef met een vierdaagse werkweek afgerond. De gemeente noemde het een succes, met verwijzing naar een goedkeuringspercentage van 40% onder inwoners en een besparing van £300.000 op uitzendkrachten. De dienstverlening bleef volgens de gemeente gelijk of verbeterde, terwijl de gezondheid en het welzijn van werknemers toenam. Deze resultaten overtuigden South Cambridgeshire om de vierdaagse week vanaf medio 2024 permanent in te voeren, met voortdurende monitoring.

Niet alle gemeentelijke experimenten verlopen echter zo positief. In 2023 werd Kopenhagen de eerste Deense stad die een vierdaagse gemeenteweek aanbood volgens een bedrijfsmodel - langere dagen voor minder werkdagen, met 38 uur per week. Vroege rapporten suggereren echter dat de tijd met familie en beweging afnam, terwijl stress toenam door langere aaneengesloten diensten en verminderde "sociale rust" op kortere dagen.

Wat duidelijk is, is dat een vierdaagse werkweek op verschillende plaatsen iets anders betekent. Het Nederlandse model omvat 32 uur tegen volledig loon, acht uur per dag voor vier dagen. In Zweden hebben recente proeven deelnemers van politie tot milieudiensten in staat gesteld een gecomprimeerde werkweek van vier en een halve dag te werken, met een gemeld maximum van 36 uur per dag. Variabelen zoals geschiktheid, wisselende schema's, looneffecten, de duur van de proef en hoe resultaten worden gemeten, beïnvloeden allemaal hoe lokale overheden en geïnteresseerde burgers de ervaring uiteindelijk beoordelen.

Veel hangt af van hoe Rotterdam zijn proef structureert en meet. Welke aanpak ook wordt gekozen, kritische publieke sector managers in heel Europa zullen gretig leren van Rotterdams voorbeeld in de voortdurende pogingen om evoluerende waarden van tijd en werk af te stemmen op cruciale gemeentelijke prioriteiten.