KIJKEN en ZIEN

KIJKEN EN ZIEN

Kijken en Zien. Twee woorden die ogenschijnlijk eenzelfde betekenis hebben maar in werkelijkheid wezenlijk van elkaar verschillen.

KIJKEN

Kijken is een oppervlakkige en vaak onbewuste bezigheid. Bijvoorbeeld als je iets oppervlakkig scant met je ogen, zonder echt diepte in datgene wat je warneemt, te zien. Kijken heeft dan ook iets analytisch, het wordt aangestuurd door het verstand en de rede, om arbitraire belangrijkheid vast te stellen. Om het kaf van het koren te scheiden. (Al dan niet ingegeven door media presentaties die een bepaalde toon zetten en daarmee een algemene opinie vormt. Als u vat wat ik bedoel.

ZIEN

Zien is een diepgaande bezigheid die arbitraire belangrijkheid welke zich onder het oppervlak van het bekeken object bevindt, vaststelt. In tegenstelling tot ‘kijken’ is ‘zien’ geen analytische, verstandelijke bezigheid maar een gevoelsmatige kwestie, iets wat begrijpelijk puur persoonlijk is.

Je kunt naar een boom kijken en deze vervolgens beschrijven of je kunt een boom ‘zien’, waaruit een geheel andere beschrijving zal volgen.

Willekeurige waarnemers van dezelfde boom zullen, onder dezelfde fysieke omstandigheden, in beide gevallen onherroepelijk, ondanks mogelijke overlappingen, met verschillende beschrijvingen komen.

Een kind bekijkt een boom anders (simpeler) dan een bioloog, een bioloog bekijkt een boom anders dan een houthakker, een stadsmens bekijkt een boom anders dan een plattelander.

Een boom ‘zien’ is een speciale vorm van kijken. Niet het analytische verstand overheerst hier, maar het persoonlijke gevoel, de emotionele impressies.

Opvallende kleurschakeringen, prachtige schaduwwerkingen, het bewegen van bladeren en takken, het waarnemen van vogels, insecten en (als je geluk hebt) salamanders. En net na zonsondergang die bijna onnatuurlijke, warme uitstraling van magisch licht dat rechtstreeks uit de bladeren en takken schijnt te komen.

Kijken vindt plaats in de tijd, zien geschied altijd buiten de tijd.

Hetzelfde geldt voor het verschil tussen ‘horen’ en ‘luisteren’

Kijken en horen beperkt,
Zien en luisteren is het enige dat werkt.
Het is óf een kwestie van overleven,
Of de keuze het leven werkelijk te beleven.

© Nescio, 10 februari 2016.

foto: denieuweliefde.com