Voorleesverhalen voor ouderen met dementie: Een hart vol verhalen

Door Maria Margaretha gepubliceerd op Sunday 02 March 18:37

Een hart vol verhalen, voorleesboek voor ouderen

Ja, dat was dus precies wat ik wou: een voorleesboek voor ouderen, maar vooral voor ouderen die aan het dementeren zijn. Alleen wou ik dat 'dementeren' niet op de kaft hebben.

Ik wou een boek met een harde kaft dat ingebonden werd (integraalbinding) met een grote letter en met illustraties die nauw aansloten op de verhalen in het boek.
Het kwam er...

bb101718548ca86587cbdb85f7a50ec0_1393947

Activiteitenbegeleiders lezen voor

In zorgcentra ( de vroegere bejaardenhuizen), in verpleeghuizen en op de dagopvang of dagebesteding wordt vaak voorgelezen aan ouderen die aan het dementeren zijn. Deze ouderen kunnen vaak niet meer of in elk geval minder goed lezen. Dus wordt er aan hen voorgelezen: met name uit de krant. En soms... uit kinderboeken of korte stukjes of korte verhalen uit boeken voor volwassenen.

Ouderen die dementeren zijn geen kinderen!

Vaak is dat een moeizaam gebeuren, dat voorlezen uit kinderboeken. Want deze ouderen zijn nu eenmaal geen kinderen. Het zijn volwassenen wiens leesvaardigheden en wiens begrip aangetast is door een ziekte die dementeren tot gevolg heeft. Wat deze ouderen nodig hebben, als zij voorgelezen worden is voorleesmateriaal dat wel eenvoudig is, maar niet kinderachtig!

Waaraan moet voorleesmateriaal voor hen voldoen?

Als activiteitenbegeleider op een gesloten afdeling liep ik er in mijn voorleesgroep, die ik twee jaar draaide, steeds opnieuw tegenaan. Er was eigenlijk geen geschikt voorlees-materiaal voor deze doelgroep. En het was en is mijn heilige overtuiging dat ook ouderen die ten gevolge van bijvoorbeeld Alzheimer, recht hebben op 'goede' literatuur. Al zoekend en al proberend stelde ik met wat er wel was thema-programmaatjes op. Over de lente, over de grote schoonmaak, over eten... Herkenbare thema's. De stukken moesten niet te lang zijn en... Al voorlezende vond ik uit waaraan voorleesmateriaal voor deze doelgroep moest voldoen. En na twee jaar wekelijks proberen had ik daar (onbewust) een aardig beeld van gekregen.

Het Verhalenrijk en de stichting VertelWel

Op een dag zei ik mijn baan als activiteitenbegeleider op en begon een eigen bedrijf. Ik werd verhalenverteller. Iets waar ik al jaren van droomde... Als eigenaresse van Het Verhalenrijk, hielp ik een stichting in het leven te roepen die tot doel had mens, maatschappij en milieu d.m.v. verhalen en vertellen te ondersteunen. En toen zag ik mijn kans! Samen met deze stichting broedde ik een plan uit: een boek met korte verhalen voor ouderen met dementie. Ik schreef een projectplan en de stichting ging op zoek naar geld. En wonder boven wonder: dat geld kwam er. Dankzij een aantal 'goede doelen fondsen' met een warm hart voor deze kwetsbare doelgroep. Genoeg om 12 korte, warme en herkenbare verhalen te schrijven, te laten illusteren en te laten maken. Je schrijft zoiets nu op in 1 zinnetje, maar zoiets is een heel proces. Dat geeft achteraf niet, want het lukte! Het is gelukt! Op 14 december 2010 presenteerde ik het boek, met een verhaal, bij het Alzheimercafé in Den Haag!

Uitverkocht en bijgedrukt!

Verleden jaar (2013) was de eerste oplage van "Een hart vol verhalen" voorleesboek voor ouderen", uitverkocht! Binnen drie jaar. Een mooi resultaat voor een boek voor zo'n specifieke doelgroep. Voor een doelgroep die zelf het boek niet kan kopen. En nog mooier, de uitgever (SWP Amsterdam) laat het bijmaken, zonder harde kaft weliswaar, maar toch. En... er worden nog steeds boeken besteld. En nog steeds druppelt er af en toe een enthousiaste reactie binnen. De dementerende ouderen genieten van de verhalen, praten erover onder begeleiding, halen herinneringen op en maken contact met elkaar en met de begeleider. Verhalen maken verhalen los. Fragmentarisch misschien, maar toch!

Een hart vol verhalen...

De titel was alles behalve toevallig. Want deze ouderen hebben misschien niet meer hun hoofd vol verhalen, vol herinneringen, maar hun ervaringen en verhalen zijn nog wel op te rakelen, met warme verhalen. Warme verhalen die warme gevoelens oproepen. En met die gevoelens komen ook de herinneringen en hun eigen verhalen los. En door te luisteren naar hun verhalen, leren zij elkaar, de begeleiders en zelf hun familie hen beter kennen.

Iedereen heeft recht op goede (voorlees-)litteratuur!

Dat is hoe ik erover dacht en denk. Ook dementerende ouderen hebben recht op literatuur. Op kwalitatief goed voorleesmateriaal. Herkenbaar, positief, op maat gemaakt. Er is nu een boek met korte verhalen. Nu moet er mijns inziens nog een gedichtenbundel komen voor deze doelgroep. Eenvoudige, herkenbare, volwassen poezie. Voorlezen is niet alleen voor kinderen, maar ook voor andere doelgroepen met een 'leeshandicap'!

Een ongevraagd advies... aan stichting Lezen

Dus kom op, stichting Lezen. Voorlezen en lezen is niet alleen voor kinderen, maar ook voor anderen: ook voor ouderen die aan het dementeren zijn! Als u dol bent op lezen, dan wilt u vast later ook een behoorlijk boek, verhaal of gedicht willen lezen of voorgelezen worden. Misschien verdwijnt er van alles, stukjes geheugen, stukjes begrip, maar de liefde voor boeken kan gewoon blijven!

Boek kopen? Doe uw ouders of partner een plezier!

U kunt het boek 'Een hart vol verhalen, voorleesboek voor ouderen', in iedere boekhandel bestellen, bij de uitgever SWP Amsterdam (http://www.swpbook.com) of bij Bol.com. Of bij de auteur.

Fragment uit verhaal over snoepgoedwinkeltje

"Kaatjes’ klantjes komen binnen met een dichtgeknepen vuistje. Of met hun hand diep weggestopt in hun broekzak of schortje. Daar zitten de centjes in, waarmee de kinderen snoep komen kopen. Soms hebben ze rode wangen van opwinding. Wat kunnen ze niet allemaal kopen, voor die paar centen? Je hebt kinderen die heel opgewonden beginnen te wijzen naar het snoep en maar vragen stellen. ‘Wat kosten de ulevellen, juffrouw Kaatje? Hoeveel boterraampjes krijg ik voor twee centen?’ Maar er zijn ook kinderen die met grote droomogen rond kijken. Hun ogen zwerven van de toverballen, naar de duimdrop. Van de kaneelstokken naar de likkaakjes. Juffrouw Kaatje begrijpt die kinderen heel goed. Zo lang ze hun centjes nog op zak hebben, kunnen ze nog dromen van al het snoep dat er ligt. Het ene snoepje lijkt hen nog lekkerder dan het andere."

Gesprekshandleiding bij "Een hart vol verhalen"

Ondertussen is er ook een handleiding bij het boek. Een handleiding die u helpt met de ouderen in gesprek te komen over de verhalen. Bij de gespreksvragen staan ook tips: bijpassende liedjes, een passende traktatie, de spreekwoorden die in de verhalen voorkomen. Voor wie het maximaal wil profiteren van het boek. De handleiding is momenteel alleen te koop bij de auteur van dit artikel.

Droom

Er is een droom uitgekomen, maar nu droom ik nog van een boek met gedichten, speciaal voor deze ouderen! Ze hebben er recht op, net zo goed als u en ik.

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Leuk dat je er nu ook een fragment aan hebt toegevoegd! Ik begrijp dat je de wereld die de ouderen nog van vroeger kennen, weer tot leven hebt gewekt. Wat is er fijner dan de vreugde van de herkenning? Van de tijd dat het leven nog zo heerlijk simpel leek?
Heel mooi initiatief. Het lijkt me niet echt gemakkelijk om voor die doelgroep te schrijven. Heel erg knap van jou. Grote bewondering :-)
Ga ik doen, een citaat uit eigen werk :-).

Dank voor alle reacties, complimenten en duimen.
wat een geweldig idee! Ik zou ook graag een stukje tekst zien.
Wat een geweldig leuk idee: een (voor)leesboek voor dementerende ouderen!

Kun je misschien een klein stukje tekst bij wijze van voorbeeld laten zien? Zodat we enigszins een beeld krijgen van het soort verhaal dat goed geschikt is voor deze doelgroep?