Doe het zelf: speeltjes maken voor je kat

Wie ooit een dure kattenspeeltje heeft gekocht en daarna de kat in de doos heeft zien zitten, weet hoe dit werkt. Katten spelen niet met voorwerpen maar met beweging, en de meeste zelfgemaakte speeltjes werken beter dan gekochte, mits je begrijpt welk gedrag je uitlokt.

Wat spel voor een kat is

Spel is een jachtreeks, en die reeks heeft vaste onderdelen: loeren, besluipen, aanvallen, grijpen, doodmaken, opeten. Een kat die alleen achter een laserpunt aanrent, maakt die reeks nooit af, en dat geeft onrust. Vandaar de belangrijkste regel van al het kattenspel: laat de jacht eindigen in iets wat te grijpen is, en sluit een spelsessie af met een klein beetje eten.

Verder: kort en vaak werkt beter dan één lange sessie, en beweging wég van de kat prikkelt en beweging naar de kat toe niet. Een prooi vlucht; hij valt niet aan.

Speeltjes van wat je in huis hebt

De hengel: een stok of een stevige rietje met een touwtje eraan en aan het einde een reepje stof, een veer of een prop papier. Dit is het beste kattenspeeltje dat bestaat en het kost niets. Laat het reepje over de vloer schuiven, achter een stoelpoot verdwijnen en weer tevoorschijn komen — het verdwijnen is waar de spanning zit.

Een prop van papier of aluminiumfolie, stevig samengeknepen zodat er geen sliertjes afkomen. Rolt, ritselt, is te grijpen en te dragen.

Een wc-rol: de uiteinden naar binnen vouwen en er brokjes in doen, zodat de kat eraan moet werken om het eruit te krijgen. Of insnijden en over een brok schuiven als voerpuzzel.

Een kartonnen doos met gaten aan de zijkanten, waar je met een hengel doorheen beweegt. Combineert de twee dingen waar een kat het meest van houdt: iets om in te zitten en iets om achteraan te gaan.

Een ei van een verrassing of een klein potje met een belletje of een paar droge rijstkorrels erin, goed dichtgeplakt. Ritselt bij de kleinste aanraking.

Een handdoek of vloerkleed met wat brokjes eronder, zodat de kat moet zoeken en met de poten naar binnen moet. Snuffelen is voor een binnenkat meer waard dan een tweede rennende sessie.

Een oude sok gevuld met wat vulling en een snuifje kattenkruid, dichtgeknoopt. Niet alle katten reageren op katkruid; bij wie het doet, is het krachtig, en bij een deel van de katten werkt valeriaan of een matatabi-stokje beter.

Jaagspel opbouwen

Begin traag. Laat de prooi even stilliggen zodat de kat kan loeren; dat is het deel dat mensen overslaan en dat voor de kat het spannendste is.

Beweeg dan in kleine stukjes weg, met pauzes. Laat de kat een paar keer mislukken en een paar keer slagen, want alleen mislukken geeft frustratie en alleen slagen verveelt.

Bouw af naar rust: laat de prooi langzamer worden, laat de kat hem pakken en erop kauwen, en geef daarna een paar brokjes. Daarna slaapt de kat, en dat is precies de bedoeling.

Laserpunten: bruikbaar om een kat in beweging te krijgen, en eindig altijd door het punt op een echt speeltje of op een paar brokjes te laten vallen, zodat er iets te pakken valt. Nooit in de ogen richten, ook niet van een kat.

Gevaarlijke materialen

Dit is het deel waar het bij zelfmaken mis kan gaan, dus het is de moeite waard exact te zijn.

Geen draad, garen, wol, elastiek, lint, kerstslinger of tandzijde waar de kat alleen bij kan. Wordt daarvan een stuk ingeslikt, dan kan het in de darm gaan zagen; dat is een operatie en het kan dodelijk zijn. Berg hengels met touw na het spelen op.

Geen kleine losse onderdelen: wiebeloogjes, knopen, belletjes die eraf kunnen, punaises, paperclips. Geen plastic zakjes en geen dunne folie die versnipperd kan worden ingeslikt.

Geen doosjes of verpakkingen met resten schoonmaakmiddel, en geen karton met veel bedrukking of plakband dat losraakt.

Geen touw om de nek en geen halsbandje met een lange sliert. En blijf erbij bij alles wat nieuw is; hoe een kat met een speeltje omgaat, weet je pas als je het hebt gezien.

Wissel tot slot af: leg speeltjes weg en haal ze na een week weer tevoorschijn. Een kat die zich verveelt, heeft meestal geen nieuw speeltje nodig maar een ander speeltje dan vorige week.