Hoe stel ik een proxyserver in op mijn computer

Een proxyserver is een tussenstation: je computer stuurt zijn verzoeken niet rechtstreeks naar een website maar naar de proxy, en die haalt de pagina op en geeft hem aan jou door. Op kantoor en op scholen is dat de gebruikelijke opzet, om te filteren, te bewaren en verkeer te verdelen. Thuis wordt een proxy gebruikt om ergens bij te komen dat anders niet lukt, en daar zitten de meeste valkuilen.

Wat een proxy wel en niet doet

Hij vervangt jouw adres door het zijne, zodat de bezochte website jouw adres niet ziet. Dat is de reden dat proxy's worden gebruikt.

Wat hij niet doet: je verkeer beveiligen. Een gewone proxy voor webverkeer versleutelt niets; wat versleuteld is, is dat doordat de website zelf een beveiligde verbinding gebruikt. De proxy ziet welke sites je bezoekt, en bij onbeveiligde sites ziet hij ook de inhoud, inclusief wat je invult.

Daarom, in één regel: een proxy die je niet kent, is een partij die je hele webgedrag meeleest. Gratis openbare proxy's uit lijsten op internet worden om die reden door beveiligingsonderzoekers afgeraden — een deel ervan wordt aantoonbaar gebruikt om verkeer te onderscheppen of om reclame en scripts in pagina's te injecteren. Wil je je verbinding beveiligen, dan is een goed doorgelicht vpn of de browser die over een anoniem netwerk werkt de betere keuze.

Soorten

Een webproxy voor het gewone webverkeer, ingesteld per protocol. Een socksproxy, die op een lager niveau werkt en ook voor andere programma's dan de browser kan dienen. En een transparante proxy, die door het netwerk wordt opgedrongen zonder dat je iets instelt; die kom je op openbare netwerken tegen.

Instellen in Windows

Open de instellingen, ga naar het onderdeel netwerk en internet en daarin naar proxy. Daar staan twee blokken.

Het eerste is automatisch instellen: je zet het aan en vult het adres van een instellingenbestand in. Dat is het bestand dat een beheerder uitdeelt en dat per website bepaalt of het via de proxy gaat.

Het tweede is handmatig instellen: je zet het aan en vult adres en poort in. In het veld eronder kun je adressen opgeven die de proxy moeten overslaan; zet daar in elk geval je interne netwerk en de adressen van je eigen apparaten in, anders gaat het verkeer naar je printer en je netwerkschijf de deur uit.

Deze instelling geldt voor het systeem en daarmee voor de meeste programma's en voor de browsers die de systeeminstelling volgen.

Instellen in macOS

Open de systeeminstellingen, ga naar netwerk, kies de verbinding die je gebruikt, open de details en ga naar het tabblad proxy's. Daar vink je het soort proxy aan dat je nodig hebt en vul je adres en poort in. Er is een apart veld voor adressen die moeten worden overgeslagen, en een optie om een instellingenbestand te gebruiken.

Let op dat de instelling per netwerkverbinding wordt opgeslagen: wat je bij het draadloze netwerk instelt, geldt niet voor de kabel.

In de browser

De meeste browsers gebruiken de instelling van het besturingssysteem. Eén veelgebruikte browser heeft zijn eigen proxy-instellingen, te vinden in de instellingen onder het netwerkgedeelte, met dezelfde keuzes: systeeminstelling volgen, handmatig, of een instellingenbestand.

Wil je een proxy alleen voor een deel van je werk, dan is een aparte browser of een apart profiel handiger dan het omzetten van de systeeminstelling, die je daarna altijd vergeet terug te draaien.

Als het niet werkt

Controleer eerst adres en poort, want daar zit vrijwel altijd de fout. Test daarna of de proxy bereikbaar is; is hij dat niet, dan lijkt het alsof je hele internetverbinding weg is.

Vraagt de proxy een gebruikersnaam en wachtwoord, dan komt dat venster bij het eerste verzoek, en sommige programma's kunnen daar niet mee omgaan.

Krijg je bij beveiligde sites een waarschuwing over het certificaat, dan onderschept de proxy je versleutelde verkeer met een eigen certificaat. Op een zakelijk netwerk is dat beleid; op een willekeurig netwerk is het een reden om de verbinding niet te gebruiken.

En wil je het weer uitzetten: op dezelfde plaats de schakelaars uit, en in Windows daarnaast nakijken of er geen instellingenbestand actief blijft staan. Een proxy die je vergeet, is de meest gemelde oorzaak van een computer die volgens de eigenaar plotseling geen internet meer heeft.