Het atheïstisch-spiritualisme: de combinatie van atheïsme en spiritualiteit

Door Victor Brenntice gepubliceerd op Tuesday 18 June 17:43

Op het eerste gezicht zal deze stelling voor menigeen ongetwijfeld tamelijk ongeloofwaardig overkomen. Zijn spiritualiteit en atheïsme immers niet elkaars uitersten zoals religie en atheïsme dat zijn? Ik zeg nee, niet noodzakelijkerwijs. Een rondleiding door mijn gedachtengoed...

Definities
Zoals ik wel vaker doe, wil ik eerst beginnen met het op tafel leggen van de definities van de begrippen die ik in dit artikel wil gaan bespreken. Volgens de Dikke van Dale is atheïsme niets anders dan de ontkenning van het bestaan van een god. De term spiritualiteit kwam vreemd genoeg niet voor in het woordenboek, dus heb ik mijn toevlucht tot de online encyclopedie genomen. Daarin constateerde ik dat spiritualiteit op vele verschillende manieren kan worden gedefinieerd. Eén definitie in het bijzonder sprong me daarbij in het oog:

"Het geestelijk fijnstoffelijke werkgebied dat zich bezighoudt met het pure bewustzijn. Het is de relatie tussen wat gedacht, gevoeld, geweten en ervaren wordt ofwel het bewustwordingsproces van een wereld die wij zelf geschapen hebben en herscheppen. Het mag pure wetenschap genoemd worden, aangezien het de volledige integratie van al het leven en zijn bewustzijnsvormen accepteert. Spiritueel leven is niets anders dan luisteren naar de energie die op je afkomt en die van jezelf uitgaat. Leren leven met de kosmische wetten en zien dat alles energie is."

De encyclopedie onderstreept dus dat spiritualiteit pure wetenschap genoemd mag worden. Bovendien wordt nergens melding gemaakt van een god die bij spiritualiteit onherroepelijk om de hoek komt kijken. En daar begint mijn gedachtengoed, het atheïstisch-spiritualisme.

Wat maakt mij een atheïstische spiritualist?
Enerzijds wijs ik het bestaan van een god, in welke vorm dan ook, resoluut af. Mijn motivatie daarvoor heb ik reeds eerder uitgebreid besproken in mijn artikel 'Waarom ik een keiharde atheïst ben'. Anderzijds geloof ik echter wel in een ziel, in reïncarnatie en ben ik ervan overtuigd dat alles uiteindelijk energie is (hier kom ik dadelijk nog op terug). Echter, omdat deze zaken zoals onder het vorige kopje aangetoond niets met het geloof in een god te maken hoeven te hebben, heb ik ze in het voornoemde artikel buiten beschouwing gelaten.

Vanwaar dan mijn spiritualistische kant?
Heel simpel: eigen ervaringen. Die kun je immers moeilijk ontkennen en fungeren dan ook voor mij als bewijzen. Daarmee wil ik niet beweren dat ik me herinner hoe ik mijn vorige leven heb verlaten en in dit leven terecht ben gekomen of zoiets dergelijks. Ik doel meer op ervaringen als het sterke gevoel krijgen dat je iemand die je nog maar net hebt ontmoet al veel langer kent dan vandaag, een bepaald gevoel dat je krijgt bij het betreden van een land of gebied waar je – in ieder geval in dit leven – nooit eerder bent geweest of je ziel die geprikkeld wordt wanneer je specifieke geschiedkundige thema‘s bestudeert. Alsof je ziel zich herinnert dat je erbij was...

Alles is energie
Eigenlijk is het vrij gemakkelijk om zonder zweverig te gaan doen aan te tonen dat alles in den beginne energie is – en daarmee dat grens tussen wetenschap en spiritualiteit (voor zover deze überhaupt bestaat) flinterdun is. Zo had dit artikel nooit tot stand kunnen komen als ik geen energie had besteed aan het schrijven ervan. Dat principe kun je op alles herleiden – tot en met het ontstaan van onze planeet aan toe. Energie is vormbaar en in zijn pure vorm positief noch negatief. Het is de mens die energie uiteindelijk een positief of negatief karakter geeft. Voorbeeld: als ik een op leeftijd geraakte dame help bij het oversteken, dan geef ik de energie die ik daaraan besteed een positieve lading. Gebruik ik mijn energie echter om iemand de hersens in te slaan, dan moge het vanzelfspreken dat het tegenovergestelde het geval is.

Afhankelijk van de manier waarop je je energie aanwendt, kun je een zo hoog mogelijke mate van levensgeluk bereiken. Daarbij hoeft het niet zo te zijn dat je je energie te allen tijde op een positieve manier moet gebruiken opdat je het positieve zult bereiken. Wat als ik bijvoorbeeld de hersens van iemand insla die bezig is met het mishandelen van een kleuter? Dan geef ik mijn energie welliswaar een negatieve lading, maar wel om iets te bereiken dat positief is (het in veiligheid brengen van het slachtoffertje). Op die manier zijn er talloze voorbeelden op te noemen waarmee kan worden aangetoond dat negatieve energie niet noodzakelijkerwijs een negatief effect hoeft te hebben. Andersom hoeft positief geladen energie niet per se een positief effect te hebben.

Verder is energie tijdloos. Het was er, is er en zal zich altijd op talloze manieren in onze oneindig grote kosmos manifesteren. Daarbij geldt dat zielen, zowel van mensen als van dieren als van ieder ander wezen dat eventueel elders in het heelal leeft, tot de hoogste energievormen gerekend kunnen worden aangezien zij een bewustzijn hebben. Dat betekent dat ze niet alleen dingen kunnen ervaren, maar ook dat ze tot op zekere hoogte het vermogen hebben om energie naar eigen inzicht te gebruiken en te materialiseren. Dit in tegenstelling tot de overige vormen van energie.

Tot slot
Met dit artikel heb ik aan willen tonen dat atheïsme en spiritualiteit wel degelijk met elkaar kunnen worden gecombineerd en wel in de vorm van atheïstisch-spiritualisme. Spiritualiteit is de facto onderdeel van de wetenschap,  en kan logischerwijze dus ook als zodanig worden benaderd. De energiekwestie is een van de bewijzen bij uitstek die dit aantonen. Verder wil ik Nescio langs deze weg bedanken voor de door hem geschonken energie in de vorm van inspiratie die dit artikel mede mogelijk maakte. 

 


< Vorige artikel: De Xead-Krant (Jaargang 2 - Nummer 24)

Reacties (28) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nieuwe reacties weergeven
Zeer mooi artikel, zo voel ik het ook, alleen zou ik het nooit zo mooi kunnen vertellen/uitleggen. Hier kan ik iets mee...
Dank voor het compliment, ik ben blij dat je hier iets mee kunt!
Toch eigenlijk ook wel de meest voor de hand liggende vorm, toch!
Ik ben het haast volledig met je eens. (Leuk om dat eens mee te maken :) )
Met al wat je over spiritualiteit en energie zit, kan ik me erin vinden. Alleen heb ik zulke dingen nog niet ervaren, (de zielsprikkelingen), ik geloof wel dat het bestaat, maar echt zeker kan ik zijn tot ik het ervaar.
Reïncarnatie lijkt me erg logisch, als een ziel bestaat en in staat is om het lichaam te verlaten, is het toch niet absurd te veronderstellen dat het dan in een ander lichaam verder kan leven?
(Nu snap ik ook waarom je in een reactie zei, dat ik meer dan een leven zou hebben)
Maar wat God betreft, ben ik het bijna met je eens. Die ouwe brommende God-met-de-baard, die iedereen om de belachelijkste redenen naar de hel stuurt, daar geloof ik ook niet in.
God is voor mij op dit moment een kracht, iets kleins en iets groots, dat in alle dingen aanwezig is. Geen persoonlijkheid, maar een scheppende kracht. Je zou het, al klinkt dat misschien zeemzoetig, Liefde kunnen noemen.
Ik heb ook nooit uitgesloten dat we het over bepaalde zaken wel eens zouden zijn :-)
Voor wat betreft die zielsprikkelingen, die zullen ongetwijfeld nog komen. Gewoon afwachten zou ik zeggen.
Ik ben het eens met wat je zegt over reïncarnatie. Heb je ooit wel eens een lijk gezien (bijv. op een begrafenis)? Zo ja, dan zal het je waarschijnlijk niet ontgaan zijn dat het haast lijkt alsof er iets het lichaam compleet heeft verlaten. Opnieuw hoeven we dan niet zweverig te doen, want eigenlijk is het gewoon de levensenergie cq. de ziel die het lichaam niet meer behuist.
Prachtig hoe je dat zegt, "die ouwe brommende God-met-de-baard", haha! Je hebt wellicht reeds gemerkt dat eenieder voor zichzelf definieert wat een god is. Als dat voor jou liefde is - het zij zo.
Wow, Ik ben sprakeloos. Zo duidelijk verwoord, zo goed neergezet. Ik ben het hier mee eens. Ook ben ik jaloers dat ik mijn gedachten niet zo goed kan verwoorden als jij.
Dat zijn grote complimenten zeg, dank je wel!
Zo af en toe (en wel vaker ook) zijn we het blijkbaar ook wel eens met elkaar eens. Ik kan me in dit artikel namelijk volledig vinden.
Ja, natuurlijk zijn we het zo nu en dan ook met elkaar eens! Er zijn simpelweg te veel onderwerpen om het altijd maar oneens te kunnen zijn ;-)
Een prachtig artikel Victor. Ik ben blij dat ik tot je inspiratie heb kunnen bijdragen.
Ik kan me volledig vinden in gegeven de definitie van spiritualiteit. Alles bestaat uit puur bewustzijn waaruit creatieve (scheppende) energie voortkomt.
Spiritualiteit is inderdaad ook puur persoonlijk, je kunt het alleen zelf ervaren.
Ik ontken trouwens ook het bestaan van God - de Christelijke God dan wel te verstaan. Die 'Hij', die losstaat van alles en iedereen en alleen een eliteclubje toelaat in Zijn Hemel. DIe God is voor mij een valse god (kleine letter dit keer).
Als spirituele Hindu erken ik wel een Hogere Macht die de Hindu's geen naam hebben gegeven omdat deze onnoemelijk, onmetelijk, onbegrijpelijk, ontzaglijk is. Overal en in alles aanwezig, All-is-one.
Alle bewustzijn is dus één, en wij zijn daar een onderdeeltje van. Vandaar dat de mens scheppende kwaliteiten heeft, geschapen naar het beeld van God (sidekick naar de Bijbel).
De Hindu's van Bali noemen de god Brahma 'de Schepper'. Brahma is gekoppeld aan Saraswati, de godin van kennis en wetenschap.
Kennis en wetenschap van de werking van die scheppende, electromagnetische energie, Wie zich voor die kennis, die wetenschap openstelt, is meester van zijn omstandigheden, schept bewust zijn eigen ervaringswereld.
De enige wereld die er echt toe doet, is je ervaringswereld (die je dus zelf schept). Gelukkig komen in mijn ervaringswereeld geen kinderverkrachters voor. Geweld rechtvaardigen ligt ook niet zo in mijn lijn, dus gelukkig dat ik in mijn belevingswereld de kans nihil is dat ik ooit in de verleiding zou kunnen komen om iemand de hersens in te slaan :) Mijn belevingswereld is een vreedzame wereld.
Een heel artikel, mooie reactie Nescio
Jij bedankt voor je uitgebreide reactie, Nescio!
Het lijkt erop dat we slechts op één punt wezenlijk verschillen en dat is op het gebied van het al dan niet bestaan van een god. Mij was bekend dat hindu's - zoals je al aangeeft - een compleet andere visie van goden erop nahouden dan bijvoorbeeld het christendom of de islam. Ze worden veel meer in perspectief geplaatst in een poging om bepaalde zaken te verklaren. Desalniettemin blijft het een vorm van erkenning dat er goden bestaan en dat is iets waar ik me nooit in zal kunnen vinden.
Ook mijn belevingswereld is in principe vreedzaam van aard, alhoewel ik er niet voor terugdeins om de wapens op te nemen mocht dat ooit nodig blijken te zijn om welke reden dan ook. Het streven is daarbij om zulke situaties dan ook niet zelf in de hand te werken.
Ja dat geloof ik ook Victor, ik zie veel overeenkomsten in onze visies.
Het Hinduisme is een monotheistische godsdienst, al die 'goden' zijn daarin aspecten van die niet te benoemen Hogere Macht (zelfs 'hogere macht' is een uitdrukking die eigenlijk niet juist is).
Ik zal het proberen uit te leggen. Wij zijn een onderdeel van die 'hogere macht' ongeveer op dezelfde wijze dat een cel van onze lever een deel van ons lichaam is. Die levercel weet dat er andere levercellen zijn omdat hij er mee samenwserkt en er de lever mee vormt. Misschien dat een levercel er een idee van heeft dat er ook andere organen zijn. Of hij weet of snapt dat een veelheid van organen samenwerkeen en een onderdeel zijn van een mens? Misschien ontkent de levercel het bestaan van de mens wel :)
Je kunt de Hinduistische 'goden' zien als 'spirituele parameters' binnen de wetenschap die je in je artikel noemt.
In een vreedzame belevingswereld hoef je de wapens nooit op te pakken, ergo je denkt er niet eens over wapens en het gebruik ervan na. Zoals een niet-roker nooit zal overwegen hoe hij het beste zou kunnen stoppen met roken. Uiteraard is het zo dat veel zo niet de meeste mensen daar wel over nadenken, maar die zitten nog vast in die 'Oude Energie' (angst regeert het massabewustzijn en beinvloedt het individu. Mensen laten zich bang maken en nemen 'preventieve maatregelen' die hun op angst gebaseerde belevingswereld in stand houden.
Dank voor je uitleg.
Ik denk dat je woorden dat hindoeïstische 'goden' als 'spirituele parameters' beschouwd kunnen worden de hindoeïstische invalshoek samenvatten.
Mensen komen mijn inziens pas met alles in verbinding op het moment dat ze dat zelf willen. Om die redenen redeneer ik dan ook meer vanuit het individu dan vanuit een groter geheel. Het bestaan van dat grotere geheel ontken ik desondanks niet, al is dat voor mij nog altijd geen god. Het wordt immers door zielen gevormd die er deel van uit willen maken. Ter uitleg: hoe meer iemand zich met de rest van de wereld verbonden voelt, des te meer hij/zij voor de wereld zal willen betekenen. Dat kan dan vervolgens weer tot uiting komen op een veelvoud aan manieren.
Met je laatste alinea ben ik het niet eens. Soms wordt je gedwongen om oorlog te voeren wil je vrede bereiken. Als het ene land het andere binnenvalt, dan kan het aagevallen land uitsluitend nog hopen op een goede afloop door te verdedigen. Ik vind niet dat je dan maar meteen kunt zeggen dat het verdedigende land dús geen vredevolle intenties heeft.
Als je het mij vraag geen absurde combinatie, wel integendeel.