Online magazine over het leven, de samenleving, vrije tijd, sport, entertainment en spellen.
Onafhankelijk sinds 2011
Digitaal

Onderzoek naar schermtijd bij kinderen

De vraag hoeveel schermtijd passend is voor kinderen heeft geleid tot een fel debat onder ouders, opvoeders en zorgverleners. Het sterkste wetenschappelijke bewijs ondersteunt echter geen universele schermtijdlimiet voor álle kinderen. In plaats daarvan doen leeftijd, inhoud en de gezinscontext er meer toe dan een standaardregel voor iedereen.

Onderzoek naar schermtijd bij kinderen
Foto: Shani Evenstein (שני אבנשטיין) · CC BY-SA 4.0 · via Wikimedia Commons

Waarom het debat niet draait om één magisch getal

De discussie rond schermtijd wordt vaak voorgesteld als een strijd tussen voorstanders van extreme limieten en zij die pleiten voor meer vrijheid. Het echte probleem ligt echter in de beperkingen van het bewijs dat specifieke tijdslimieten ondersteunt.

De American Academy of Pediatrics (AAP) erkent dat er niet genoeg bewijs is voor specifieke schermtijdrichtlijnen die gelden voor alle kinderen en tieners. [2] Elk scherm afschilderen als de vijand helpt kinderen niet en gaat voorbij aan de realiteit dat verschillende leeftijden verschillende risico's en kansen met zich meebrengen. In plaats van te focussen op het aantal uren, zijn de cruciale factoren om rekening mee te houden de inhoud, de leeftijd van het kind en de impact van schermen op slaap en lichaamsbeweging.

Wat de meest onderbouwde leeftijdsadviezen daadwerkelijk zeggen

Voor kinderen onder de 5 jaar heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) specifieke richtlijnen opgesteld. De WHO-richtlijnen uit 2019 voor kinderen jonger dan 5 jaar adviseren helemaal geen schermtijd voor baby's onder de 1 jaar en maximaal 1 uur per dag voor kinderen van 2 tot 4 jaar, waarbij minder beter is. [10] Deze richtlijnen zien schermgebruik als onderdeel van een 24-uurs bewegingspatroon, in plaats van als een opzichzelfstaand gedrag. Zodoende beschouwt de WHO schermtijd als één element naast andere zaken zoals lichaamsbeweging en slaap.

Wat ouders wordt aangeraden te doen in plaats van te jagen op een universele limiet

Het echte antwoord voor ouders schuilt niet in het aantal minuten, maar in de bijbehorende acties die kinderen in staat stellen het meeste uit schermtijd te halen. [5] [7] Of het kind nu een baby is of een tiener: opvoeders zouden schermtijd voor baby's moeten beperken, altijd samen met hun kind moeten kijken, en ervoor moeten zorgen dat schermtijd niet in de plaats komt van spel of andere educatieve en recreatieve activiteiten. [8] Voor oudere kinderen adviseert de Saw Swee Hock School of Public Health dat gezinnen met hun kinderen moeten onderhandelen over schermtijdlimieten, gebaseerd op de behoeften van het kind, in plaats van willekeurige tijdslimieten op te leggen.

Tot slot is het belangrijk om te focussen op de inhoud die kinderen consumeren, hoe dan ook. Als ze educatieve video's bekijken of creatieve apps gebruiken, kan dat waardevoller voor ze zijn dan hersenloze filmpjes op sociale media.

Wat het bewijs wel en niet kan aantonen

Het bewijs rondom schermtijd zit vol verschillende nuances. Het wijst erop dat het verband tussen schermtijd en nadelige uitkomsten (zoals slechte slaap of minder lichaamsbeweging) waarschijnlijk zwak is. [7] Traditionele benaderingen, die de nadruk leggen op specifieke schermtijdlimieten als een universele oplossing, ontberen een brede empirische basis.

Bovendien toont het beschikbare bewijs niet overtuigend aan dat schermtijd op zichzelf, los van de effecten op andere factoren zoals inhoud, slaap en lichaamsbeweging, leidt tot ernstige nadelige gevolgen. [8] Onderzoek dat schermtijd direct probeert te koppelen aan specifieke negatieve uitkomsten wordt vaak beperkt door de moeilijkheid om schermtijd als onafhankelijke variabele te isoleren.

Uit een meta-analyse uit 2022 bleek dat slechts 24,7% van de kinderen jonger dan 2 jaar en 35,6% van de kinderen van 2 tot 5 jaar voldeed aan de WHO-richtlijnen voor schermtijd van geen gebruik of maximaal een uur per dag, wat onderstreept hoe lastig het is om dergelijke richtlijnen in te voeren. [15]

Wat gezinnen realistisch gezien kunnen meenemen uit het onderzoek

Er zijn concrete stappen die ouders kunnen nemen, gebaseerd op het beste advies van experts. Voor baby's is het vermijden van schermen ook een praktijk die de AAP ondersteunt. [8] Naarmate kinderen groeien, kunnen ouders verstandige grenzen stellen aan schermtijd en ervoor zorgen dat het de slaap, lichaamsbeweging of educatieve doelen niet in de weg staat. Samen kijken, vooral bij jongere kinderen, kan de educatieve voordelen van schermtijd vergroten.

Voor oudere kinderen en tieners moet de focus liggen op de kwaliteit en inhoud van het schermgebruik in plaats van op de kwantiteit. Het stimuleren van een evenwichtig 24-uurs bewegingspatroon met lichaamsbeweging, voldoende slaap en tijd voor offline activiteiten is cruciaal.

Uiteindelijk is de boodschap om een gezonde relatie met schermen te stimuleren door kwaliteit boven kwantiteit te verkiezen, ervoor te zorgen dat schermen geen essentiële aspecten van de ontwikkeling van een kind verdringen, en met kinderen in gesprek te gaan over hun online ervaringen.