Geschiedenis van Midden-Amerika in vogelvlucht

Door Wendy Kuppens gepubliceerd op Friday 13 November 19:06

De Europeanen arriveerden in 1519 in Midden-Amerika. Al gauw was er niets meer over van de prachtige steden en de ceremoniële plaatsen. De oorspronkelijke bewoners werden door hen onderworpen en gekerstend. Ondanks dat veel overlevenden geteisterd werden door eeuwen van kolonisatie, dictaturen en revolutie hebben ze toch hun talen, tradities en een onwrikbaar geloof in het recht op zelfbeschikking weten te behouden.

 

Tot 1500 voor Christus: Landbouw

Tot zo’n 7000 jaar voor Christus waren de bewoners van Midden-Amerika jagers en verzamelaars. Toen werd het klimaat droger en verdwenen de grote dieren. De mensen begonnen met het verbouwen van gewassen als maïs, pompoenen en bonen. Zowel sociaal als landbouwkundig vormden boerennederzettingen de basis voor de eerste culturen in Midden-Amerika.

 

1200-400 voor Christus: de Olmeken

De oude bewoners van Midden-Amerika die aan de Golf van Mexico leefden, bouwden al steden rondom een centrale as. Zo verrees een van de eerste grote steden, San Lorenzo, rond het ceremonieel centrum. Dit centrum bestond uit miljoenen kubieke meters aarde. Deze aarde werd mandje voor mandje aangevoerd. De Olmeken die er woonden maakten prachtige kunst. Ingewerkte beeldjes maar ook gebeeldhouwde stenen hoofden van soms wel 20 ton zwaar. In San Lorenzo zijn minimaal tien hoofden vervaardigd en ze stellen waarschijnlijk de bestuurders van de stad voor.

 

1500 voor Christus: de eerste dorpen

De latere hoogontwikkelde beschavingen zijn voortgekomen uit de eerste boerendorpjes. Men gebruikte op grote schaal aardewerk. De beelden in de huizen, zoals de afgodsbeeldjes gemaakt van klei, duiden op een opkomst van ingewikkelder religies.

 

1000-400 voor Christus: La Venta

Terwijl de stad San Lorenzo macht begon te verliezen kwam de kuststad La Venta op. Dit was het laatste belangrijke centrum van de Olmeken. Het maken en direct weer begraven van mozaïeken was een belangrijk onderdeel van hun nog steeds mysterieuze riten.

 

1000 voor Christus tot 250 na Christus: preklassiek

Eeuwenlang hadden de Maya’s gewoond in eenvoudige huizen met strodaken in Yuccatan. Maar nu beleefden ze een culturele explosie. Ze vroegen advies aan sjamanen om het land en het water goed te kunnen beheren. Naast de uitgebreide rituelen die ontstonden kwamen er ook ceremoniële tempels in onder andere Calakmul, El Mirador en Nakbe.

 

2000 voor Christus tot 1521 na Christus: handel

Door steensoorten als jade en hematiet in te voeren werd door de Olmeken de handel in Midden-Amerika in gang gezet. Er werd gehandeld in leisteen en cacaobonen uit de laaggelegen streken, vogelveren en jaquarhuiden uit de bossen en slijpstenen uit de bergen.

 

500 voor Christus tot 1000 na Christus: Zapoteken

In de stad Monte Alban (in het huidige Oaxaca) stonden op veertig platen de namen van de omliggende provincies die de Zapoteken hadden veroverd. In de valleien waar de stad op uitkeek hadden de Zapoteken een ingewikkeld irrigatiesysteem aangelegd.

 

1-650 na Christus: Teotihuacan

Teotihuacan werd beschouwd als eerste grote stedelijk experiment in de Nieuwe Wereld omdat het de eerste geplande stad betreft. Het was een handelscentrum, met aparte wijken voor ambachtslieden. De stad regeerde 500 jaar lang over het gebied waar nu Mexico-stad is gelegen. Op haar hoogtepunt telde de stad 125.000 tot 200.000 inwoners. Vanuit de stad werden legers en handelaren naar alle delen van Midden-Amerika gezonden. In het hele Maya-gebied was de architectuur en de kunst uit Teotihuacan aanwezig. De afkomst van de Teotihuacanen blijft echter een raadsel. Ze zijn immers geen Maya’s of Olmeken.

 

250-900 na Christus: klassiek

De mayabeschaving was opgebouwd uit een aantal stadstaten. Elke stad had een eigen koning en districtsbestuur. De Maya’s kenden een hiërogliefenschrift en kenden een wiskundig systeem waarin een symbool voor nul werd gebruikt. Ze hadden ook een nauwkeurige kalender. Heersers van de Maya’s waren vaak met elkaar in oorlog. Maar met hun buren onderhielden ze goede banden om zo goederen over land en over zee (per kano) te kunnen vervoeren.

500-1100 na Christus: El Tajin

Bewoners van de stad El Tajin waren balspelers. Ze hadden tenminste elf speelvelden in hun stad aangelegd. De wedstrijden werden niet voor het plezier gespeeld. Het waren religieuze rituelen. Een van de spelers werd daarbij uitgekozen om te worden geofferd. De stad El Tajin was indrukwekkend. Op de ruines zijn sporen van verf aangetroffen waarmee de tempels en huizen waren beschilderd. Langzaam verdween de beschaving en werd het gebied later ingenomen door deTotonaken.

 

900-1521 na Christus: postklassiek

In de klassieke periode begon in de Mayasteden het hoge inwonertal voor problemen te zorgen. De nabijgelegen natuurlijke hulpbronnen raakten uitgeput. Er waren vijftig jonge bomen nodig voor het bouwen van een huis en een persoon at al gauw anderhalve pond maïs per dag. De teloorgang van de Maya-steden was dus al in gang gezet voordat de Europeanen voet aan land zetten in Midden-Amerika.

 

1200-1521 na Christus: Huasteken

De taal van de Huasteken was verwant aan die van de Maya’s. Ze werden geleid door hoofdmannen van wie grote stenen beelden werden gemaakt. Vermoedelijk zijn zij nakomelingen van de stichters van El Tajin.

 

900-1521 na Christus: Mixteken

Dit volk stichtte bergkoninkrijken door middel van bestuur, veroveringen en koninklijke huwelijken. Dit staat beschreven in bewaard gebleven handschriften van de Mixteken. De Mixteekse kunstenaars maakten schitterende juwelen, aardewerk en beensnijwerk.

 

950-1521 na Christus: Tolteken

In Tula, in het droge noorden van Mexico, stichtten dit, van oorsprong nomadisch oorlogsvolk een centrum. Het is mogelijk dat ze verafgelegen steden als Chichen Itza in Yuccatan veroverden. De overwinningen van de Tolteken waren legendarisch voor de Azteken en andere Midden-Amerikaanse culturen.

 

1200-1521 na Christus: Azteken

Ten zuiden van de huidige Mexico-stad werd op een moerassig eiland een rijk gesticht door de azteken. Dit rijk strekte zich naar het zuiden uit tot Guatemala. De belasting die de inwoners betaalden liep sterk uiteen. Het kon een militaire uitrusting zijn maar ook cacao en maïs. Voor de Midden-Amerikaanse geschiedenis vormen de Azteekse geschriften een belangrijke bron. We gebruiken nog steeds de namen die zij aan de oude culturen hebben gegeven.

 

1325-1521 na Christus: Tenochtitlan

Deze stad met tweehonderdduizend inwoners, was gesticht op een eiland ten zuiden van het huidige Mexico-stad. Midden in deze Azteekse hoofdstad lag de Gouden Tempel met daar omheen paleizen en woonwijken gebouwd. De overwinning van de Spanjaarden in het jaar 1521 zorgde voor het einde van de grote Midden-Amerikaanse rijken.

 

 
 
fiftyfifty_empty_70dpi.png
 
 
 

 
 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.