Het fenomeen Victoriaanse postmortemfoto

Door Wendy Kuppens gepubliceerd op Friday 13 November 18:11

Het is weer bijna Halloween, en voor ons Samhain (het oud Keltische feest dat de basis vormt voor dit griezelfeest). Het leek me dus wel leuk om jullie mee te laten griezelen met een oud Victoriaans gebruik om foto's waarop overleden geliefden poseren alsof ze nog in leven zijn.

 

 

Een foto van een overledene van wie je zielsveel houdt in je armen is dat luguber? In de negentiende eeuw niet in elk geval, in die tijd was het fotograferen van pas overleden familieleden de gewoonste zaak van de wereld. Op een zogenaamde victoriaanse postmortemfoto werd de dode letterlijk tussen de levenden geplaatst.

 

 

Zo is er een portretfoto bekend waarop een moeder met een slapend kind in haar armen poseert. Een andere foto toont een meisje met een lege blik in de lens staart. Een dergelijke foto zal je zeker kippenvel bezorgen, maar de foto's worden pas echt macaber als je je bedenkt dat allebei de kinderen al gestorven zijn.

 

 

Het vastleggen op foto van overleden familieleden kort voor hun begrafenis was in sommige victoriaanse kringen in Europa en de Verenigde Staten erg in trek. Hoewel volwassenen eveneens vast werden gelegd op foto's, waren het toch voornamelijk kinderen die zo herdacht werden. In die tijd werden families namelijk erg veel geteisterd door een hoge kindersterfte en was een postmortemfoto dikwijls het enige tastbare dat aan het overleden kindje herinnerde.

 

 

Opkomst van de fotografie

 

Het vastleggen op beeld van overleden familieleden was op zich niet nieuw, de elite deed dit namelijk al eeuwenlang in de vorm van schilderijen. De groeiende middenklasse kon zich een dergelijk tijdrovend en erg duur eerbetoon vaak niet veroorloven. Bovendien rekenden schilders meestal een dubbel tarief als een dode op het doek gezet moest worden.

 

 

Halverwege de negentiende eeuw zag echter de fotografie het levenslicht en werd het vastleggen van een herinnering voor alsmaar meer mensen toegankelijker. De gegoede burgerij begon dan ook massaal hun verloren familieleden op deze manier te vereeuwigen. Een portret laten maken met een daguerreotypecamera was immers goedkoper, aanzienlijk sneller en veel realistischer dan een schilderwerk. Toch bleef het laten maken van een foto nog altijd erg duur waardoor kinderen dikwijls pas voor het eerst voor de camera zaten nadat ze al gestorven waren.

 

 

Zo levendig mogelijk

 

Postmortemcomposities waren in het begin vooral close-ups van een kind met de oogjes dicht, alsof het diep in slaap was. Soms poseerde een ouder met het gestorven kind, of werd het gepositioneerd tussen andere gezinsleden terwijl de oogjes gesloten waren. Overleden volwassenen werden soms liggend in bed op de foto gezet, maar ook wel zittend in een stoel. Om dit eerbetoon compleet te maken, werd het decoropgefelurd met bloemen of een geliefd speeltje van het dode kindje.

 

 

Sommige mensen menen zelfs dat men in die tijd zelfs zover ging en met behulp van stellages de dode lichamen rechtop zittend of zelfs staand te positioneren om zo een zo levendig mogelijk effect te krijgen. Dit zijn tegenwoordig waarschijnlijk wel de meest enge poses, in de victoriaanse tijd zou een rechtop zittend of staand portret echter juist de nabestaanden aan levende tijden doen herinneren. Bovenal werden de wangen van de overledene dikwijls met behulp van speciale technieken achteraf op de foto van een roze tint voorzien, om de levende illusie nog hoger te houden.

 

 

Hoewel een ‘levendige’ foto van een overledene heden ten dage wellicht eerder doet denken aan een enge versie van de animatiefilm Corpse Bride, werden dergelijke portretten door families in de negentiende eeuw gekoesterd als nagedachtenis van hun geliefd familielid. Desondanks werden de levendige poses tegen het einde van de victoriaanse periode steeds meer vervangen door foto’s vaneen overledene die gekist was, omringd door rouwende naasten. In de daarop volgende eeuw raakte een fotoshoot van een overledene uit de mode en veranderde het fenomeen zelfs een taboe.

 

 

Of je een postmortemfoto nu beschouwd als een vorm van kunst of het idee maar eng vindt, fascinerend is het fenomeen absoluut. De foto's zullen voor zich ‘spreken’.

 

 
 
fiftyfifty_empty_70dpi.png
 
 
 

 
 

victoriaanse-post-mortem-fotografie-op-d

victoriaanse-post-mortem-fotografie-op-d

victorian-post-mortem-photo-antique-cdv-

vintage-antique-victorian-post-mortem-ph

600x315-1414532370_1446242959.jpg

220px-Meisjekrullen_1446243047.jpg

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.