Het veulen opvoeden

Door Senna2008 gepubliceerd op Saturday 29 February 16:29

Inhoud van dit artikel

Wat is een veulen afspenen?

Een veulen afspenen is een speciaal moment, dat met zorg begeleid moet worden. De term benoemt namelijk de periode waarin het veulen van de moeder gescheiden wordt. Dit is zeer stressvol, vooral voor het veulen.

Er zal namelijk veel in zijn kleine leventje gaan veranderen.

Afspenen kan om verschillende redenen worden ingezet. Dit kan zowel met de moeder als met het veulen te maken hebben.

Soms is één van beiden verkocht, of zal het veulen zonder de moeder naar de opfok gaan. In de opfok staan veel jonge dieren in groepen bij elkaar, om sociale omgangsregels te leren en naar volwassenheid uit te groeien.

Maar het kan ook zijn dat de merrie teruggeplaatst wordt in de training, weer drachtig is of een slechte gezondheid heeft. Hierdoor heeft zij haar energie zelf hard nodig en zal het veulen op eigen benen moeten gaan staan.

De scheiding is een heftige gebeurtenis, die het best geleidelijk uitgevoerd wordt. Want tot een bepaald punt, zijn moeder en kind onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Hoe zit dat?

Minimale leeftijd voor een veulen afspenen

Aan een veulen afspenen zit een minimale leeftijd verbonden. Het is namelijk belangrijk dat ze de eerste maanden van hun leven bij de moeder doorbrengen, om verschillende redenen.

De eerste maanden na de geboorte van het veulen is de merrie geheel gericht op de productie van melk. Dit is dan ook de nummer één voeding voor het veulen, voor een goede ontwikkeling en weerstand.

Daarom is de minimale leeftijd van afspenen 3 à 4 maanden.

Afspenen, een levensbelangrijk proces

Een veulen zal dus geleidelijk zijn eigen weg zoeken naar een andere bron van voedsel en vocht.
Maar abrupt stoppen met bij de moeder drinken en het acuut wegnemen van haar gezelschap, kan ernstige problemen opleveren.

Daarom is het wijs om het afspenen in verschillende stappen op te delen, namelijk:

  1. Verminderen van de melkproductie van de merrie
  2. Het veulen een eigen plekje geven
  3. Het veulen mogelijkheid geven om te leren van zijn vriendjes
  4. Eventueel het veulen laten terugkeren naar de moeder, na het afspenen
  5.  Belangrijk punt: het officieel registreren van een gespeend veulen.

Stap 1: Verminderen melkproductie van de merrie

Om het spenen natuurlijk te laten verlopen, kun je de melkafgifte van de merrie verminderen. Ongeveer 7 dagen voor het afspenen kun je haar wat minder gaan voeren. Met minder voer gaat de merrie namelijk minder melk produceren.

Zo komt het veulen via de moeder bij het eerste stapje van afspenen. Zelf eten!

Vanaf 3 weken oud kan het veulen al mondjesmaat mee-eten met zijn moeder. Vaak zie je dat ze zelf aanstalten maken tot hapjes ruwvoer en brok. De waterbak wordt meestal ietsje eerder al verkend.

Ga pas het veulen afspenen wanneer hij zelf voldoende brok en ruwvoer eet. Dat maakt de overgang gemakkelijker. Zo blijft het kleintje toch in goede conditie, ondanks de spanning.

Stap 2: Een eigen plekje voor het veulen

Wanneer het eten goed verloopt, krijgt het veulen een eigen stal. Hierbij mag hij gewoon contact hebben met de moeder. Het is zelfs positief als ze op dit punt elkaar aan kunnen raken.

Het verschil met eerder, zit ‘m namelijk in het drinken bij de merrie. Daarom mogen ze contact hebben, maar niet los bij elkaar staan. Weidegang moet dan ook opgesplitst zijn, anders komt de melkproductie van de merrie weer op gang.

De splitsing tussen merrie en veulen kan erg spannend zijn. Controleer daarom de stal goed, zodat het veulen zichzelf niet kan verwonden.

Ook kan het veulen in deze periode wat gewicht verliezen door de spanning. Houd dit in de gaten en zorg ervoor dat het kleintje goed eet en drinkt, ook van tevoren.

Door de stressperiode kunnen echter maagzweren ontstaan. Dit is lastig te voorkomen, maar een rustige, stapsgewijze procedure kan hier zeker bij helpen.

Na het afspenen is het belangrijk dat de merrie voldoende beweging en weinig tot zeer weinig krachtvoer krijgt. Blijft de melkproductie namelijk actief, dan kan de restmelk voor uierontsteking zorgen.

Stap 3: Leren van je vriendjes

Paarden zijn groepsdieren, waardoor ze niet gemaakt zijn om alleen te zijn. Laat een veulen na de scheiding met zijn moeder dus niet zonder een vriendje staan. Dit kan voor paniek en ongelukken zorgen.

Je kunt het veulen met een ander veulen samen zetten, of een (jong)volwassen paard. Voorwaarde is wel, dat het andere paard sociaal correct met het veulen omgaat. Het veulen moet van hem leren, maar mag niet afgebeuld worden.

Denk daarom goed na welk paard voor deze rol geschikt is en probeer het eventueel een aantal dagen uit.

Heb je geen ander paard voor handen? Dan zijn schapen of geiten ook goede kameraadjes. Let er echter wel op dat een veulen geen ‘paardenmanieren’ van deze dieren leert!

Dit kan problemen opleveren in de toekomst.

Vaak echter, worden jonge paarden in de opfok geplaatst. Dit zijn grote kuddes met jonge en jongvolwassen dieren, die samen de regels van het paardenleven leren.

Stap 4: Terug naar de moeder?

Na een maand zal de melkproductie van de merrie volledig opgedroogd zijn. Na twee maanden mogen moeder en kind dus weer bij elkaar in de wei, indien gewenst.

Het contact tussen moeder en kind is namelijk tot een kuddegenoot uitgegroeid. Het veulen zal nog wel naar zijn moeder trekken en van haar leren, maar niet meer bij haar drinken.

Stap 5: Registratie verplicht

In Nederland is het verplicht een veulen na het afspenen te laten chippen en registreren. Neem hiervoor contact op met je dierenarts.

Hierbij kan gelijk een start gemaakt worden voor een goed ontwormschema en belangrijke vaccinaties, zoals influenza en tetanus.

Een veulen niet afspenen

Er zijn situaties waarin een veulen niet actief afgespeend zal worden door de eigenaren of verzorgers. Dit is vanuit het management namelijk niet altijd nodig.

Zo kan men de natuur zijn gang laten gaan en zal het veulen vanzelf door de moeder weggestuurd worden. Bij wilde kuddes krijgen de veulens namelijk ook mettertijd hun eigen plaats.

Op een gegeven moment zal de melkproductie van de merrie afnemen, om uiteindelijk geheel op te drogen. Dit vindt vaak plaats wanneer het veulen zo tussen de 6 en 12 maanden oud is.

Nadat de melkafgifte gestopt is, zal het veulen zijn eigen kostje moeten verzorgen. Hierbij zien we ook een toenemende mate van onafhankelijkheid ontstaan.

Een lief, klein veulen is schattig, maar je moet wel opletten dat je het beestje niet te veel verwent. „Voordat je het weet, walst het dier over je heen. Dan laat je te veel toe en ben je niet consequent. Ja is ja en nee is nee. Het veulen onthoudt deze dingen voor de rest van zijn leven.” Anne Boogman voedde al veel veulens op, ze geeft handige tips voor een handmak dier.

Door Redactie Horses.nl

Halster
Direct na de geboorte krijgt het veulentje een halstertje om. „Het beste kan één iemand het veulen vasthouden, terwijl een ander het halster omdoet. Het is verstandig om de merrie en het veulen met de neuzen bij elkaar te houden, dan zijn ze eerder rustig. Om ongelukken te voorkomen doe je het halster af als je de stal verlaat.”

Meelopen
„De eerste keer dat je het touw aan het halster doet, kun je het dier beter vasthouden, met je hand voor zijn boeg. Laat hem daarna geleidelijk wennen aan het touw. Ga niet ineens hard aan het touw trekken. Als je te hard trekt, is de mogelijkheid groot dat het veulen achterover slaat.” Anne heeft nog een tip. „Als je de merrie een longeersingel omdoet, kun je het veulen met een touw aan deze singel vastmaken. Doe dit een paar keer en het dier weet niet beter dan dat het naast zijn moeder moet lopen.”

Vastbinden
Je kunt een veulen beter niet vastzetten. „Het risico dat er ongelukken gebeuren is groot. Het veulen kan gaan hangen of weghollen. Het vast staan komt vanzelf als je het veulen leert om aan een touw mee te lopen en om stil te staan.”

Aanraken
,,Je wrijft met je handen over het kleine lichaam. Borstelen doe ik bewust niet, omdat je dan de vette laag verwijderd. Als het veulen bijt of slaat, krijgt hij een tik op zijn neus. Je moet nooit op het hoofd slaan, want dan is de kans groot dat het dier kopschuw wordt.”

Voetjes optillen
„Meteen in het begin probeer ik de voetjes op te tillen. Het beste kun je deze handeling met zijn tweeën doen. De één houdt het veulen vast en de ander pakt het been en buigt dat. Het optillen van de benen herhaal ik twee keer per dag totdat het makkelijk gaat.”

Laden
Omdat de merries vaak weer worden gedekt, gaan veel veulens al vroeg in de trailer. „Het makkelijkste is om de trailer of vrachtwagen achterwaarts naar de stal te rijden. De veulens lopen er dan zo in. Ze huppelen achter hun moeder aan. Tijdens de rit staan ze los. De tweede keer dat ze weggaan, weten ze precies hoe het werkt.”

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.