Vredesdenken voor Dummies - Deel I

Door Gerard van Broekhuijsen gepubliceerd op Thursday 18 May 15:03

Deel I

Aan de slag

In dit deel...

In dit deel gaan we op zoek naar ons eigen denken over oorlog en vrede. Hoe denk je over het oplossen van conflicten en het gebruik van machtsmiddelen hierbij.

Hoofdstuk 1

Eigen ervaringen met conflicten en geweld.

In dit hoofdstuk:

  • proberen we eigen ervaringen uit je herinnering op te roepen
  • proberen we je bewust te maken hoe je deze hebt beleefd
  • proberen we je te laten nadenken over het effect die ze op je opvattingen en leven hebben gehad

Niemand is helaas in zijn groeiperiode gevrijwaard gebleven van conflictsituaties. Denk maar aan de ontdekking dat leeftijdsgenootjes juist met het speelgoed wilden spelen, waarmee jij aan het spelen was. Was je sterk genoeg om je speelgoed te behouden en de ander -al dan niet met fysiek geweld- af te poeieren? Zette je het op een brullen? Of zat je beteuterd met lege handen en ging je op zoek naar een ander speeltje?

Het spreekt vanzelf dat het resultaat van deze confrontatie je reactie in gelijksoortige latere situaties voor een groot deel heeft bepaald.

In nagenoeg alle gevallen zul je waarschijnlijk hetzelfde hebben gedaan. Tenzij je opvoeder ingreep en je gedrag afkeurde en je vermaande tot assertiever optreden. Misschien werd je wel aangemoedigd tot het met gelijke munt terugbetalen van de aanvaller.

Klopt dit? Of heb je andere ervaringen? Mijn stelling is dat je denken over 'conflicthandling' en je reactie en mogelijkheden om te reageren sterk wordt bepaald door deze eerste ervaringen.

Vanuit de primaire schoolperiode en wellicht ook uit de thuissituatie kun je misschien nog meer van dergelijke momenten opdiepen.

Je hebt niet veel voorstellingsvermogen nodig om te begrijpen dat de peuter, die telkenmale zijn zin krijgt door afpakken en fysiek geweld een compleet ander gevoel ontwikkelt ten aanzien van zijn of haar gedrag ten opzichte van een ander, dan het schuchtere slachtoffertje, dat iedere keer zijn speeltje kwijt raakt.

Aangeboren of aangeleerd?

Is dit een pedagogisch gegeven dat we als vaststaand moeten aanvaarden, of is er iets stuurbaars in dit gedrag?

Gelukkig is dit fenomeen al lange tijd bekend en worden er door de opvoedkunde al jaren methodieken aanbevolen om het gedrag van peuters en kleuters op dit gebied te corrigeren. Er zijn veel experimenten bekend, die onderzoekers hebben uitgevoerd en die succesvol zijn gebleken in de praktijk.

Als docent op een school voor voortgezet onderwijs moest ik regelmatig surveilleren op het schoolplein. Zo af en toe kwam het dan voor dat ik een opstootje gewaar werd. Meestal bestaande uit een groepje joelende leerlingen rondom een tweetal met elkaar bakkeleiende jongens of meisjes, die voortdurend werden aangemoedigd elkaar (nog meer) toe te takelen. Vaak was er voor het publiek geen specifieke favoriet. Als docent had ik dan de dankbare taak, mij door de omstanders heen te wurmen en beide kemphanen tot stoppen te sommeren en beiden bij een arm te vatten en mee naar binnen te tronen. Meestal droop het publiek dan teleurgesteld af, luid discussierend over de klappen, die ze al dan niet hadden gezien. 

Binnengekomen volgde dan, als dit noodzakelijk was, enige wondverzorging en indien mogelijk een gesprek en steevast een vervolgafspraak. Tijdens dit gesprek stelde ik dan meestal de vraag: "Ik ben nu tussenbeide gekomen, maar hoe ver waren jullie anders door gegaan? Tot de eerste bloedneus? Tot een van jullie bewusteloos was geslagen? Heel vaak moest ik van beiden het antwoord schuldig blijven en vonden ze het heimelijk jammer dat ik niet eerder hun vechtpartij had onderbroken. Ik had immers ten opzichte vsn hun klasgenoten de 'eer' van beiden gered! Deze scheidsrechtersfunctie heb ik altijd zeer gewaardeerd en hij werd ook meestal door de kemphanen gewaardeerd, ondanks het terugkomen en eventuele andere 'klusjes' er uit waren voortgevloeid. Herkenbaar? Of had je het nooit vanuit het standpunt van de docent of de kemphanen bekeken? 

Daar gaat het nu om. Bekijk een conflictsituatie eens vanuit een ander gezichtspunt.

Heb je zelf ongeveer herkenbare situaties meegemaakt en wil je deze ervaringen delen, ga dan naar de website, die bij dit boek hoort en deel je ervaringen. Je zult zien dat je niet alleen bent.

lees: Deel II

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.