x

Inloggen

Je bent nog niet ingelogd. Aanmelden of een nieuw account Registreren

Nepnieuws: Wat is het en waar komt het vandaan?

Door Chrissoeters gepubliceerd op Friday 07 April 05:28

“Nepniews”: Wat is het en waar komt het vandaan?

Al enige tijd erger ik mij mateloos over de term “nepniews”. Op de eerste plaats omdat de term suggereert dat er ook zoiets bestaat als nieuws dat geen nep is; nieuws dat echt waar is, maar dat is een sprookje.  Wie vertelt nu echt de waarheid?

Het zijn op de eerste plaats de gevestigde media die suggereren dat zij ons de hele waarheid en niets dan de waarheid vertellen, maar is dat wel zo? Zo las ik onlangs in de krant dat er maar liefst drie ministers waren gevallen over een crimineel, een zaak die bekend is geworden als de “Teevendeal”. Natuurlijk zijn die ministers niet gevallen over een crimineel, maar ze moesten opstappen omdat achteraf bleek dat zij ons mateloos hebben voorgelogen. Het bonnetje was kwijt en het geheugen liet hen in de steek. Eigenlijk had die crimineel daar weinig mee te maken. Het waren de leugens en het bedrog van deze ministers dat hen dwong hun functie neer te leggen. Ik weet niet wat onze leugenaar Teeven tegenwoordig doet, maar hij heeft vast een dik-betaalde baan op andere post gekregen.

Wie regelmatig de gevestigde media bijhoudt komt voordurend dit soort berichten tegen. Als ze ademen dan liegen ze. Onze politici; de captains van het bedrijfsleven. Een beeld dat mij altijd is bijgebleven komt uit een cowboy film. Een huifkar trekt een dorp binnen en de zakenman/bestuurder huurt enkele mensen, Pete in een rolstoel en John met krukken, die plaats nemen achter de huifkar. Terwijl de verzamelde menigte toekijkt geeft de zakenman hen een magisch drankje en onmiddelijk stapt Pete uit zijn rolstoel en werpt John zijn krukken van zich af. En dan komt de verkoop van het wondermedicijn pas goed op gang. Uiteraard heeft de zakenman het over het allernieuwste, het allermodernste op het gebied van medicijnen. En reken maar dat de plaatselijke courant er een artikel over heeft geschreven: De Wonderen zijn de Wereld nog niet uit, berichtte de verslaggever. Wie net als Pete en John wil profiteren moet snel zijn.

Het verschijnsel nepnieuws is al heel oud, en werd vanouds ingezet in de vorm van propaganda (met als bekendst voorbeeld de nazi-propaganda) om politieke doelstellingen te verwezenlijken. Het is een vorm van bedrog; van het opzettelijke verspreiden van desinformatie met met de bedoeling te misleiden.

Het sukses van deze nazi-propaganda lag in het feit dat het grote publiek niet was voorbereid op deze vorm van desinformatie door de overheid, zegt Hannah Arendt in haar boek The Origins of Totalitarianisrn (1958, p.343.)

Vanaf het begin van het van de 21e eeuw heeft nieuwe media, zoals bijvoorbeeld Twitter en Facebook, ervoor gezorgd dat nepnieuws zich vlugger verspreidt en moeilijker van echt nieuws te onderscheiden valt. En ook nu is het publiek niet voorbereidt.

Met de komst van internet en de sociale media heeft het nepnieuws de gevestigde media niet meer nodig. We kunnen nu zelf leugens verspreiden of een door ons gewenste draai aan de waarheid geven. Maar dat was nooit de bedoeling. Het “informeren” van de gewone man is immers altijd het monopolie geweest van de vriendjes van onze machthebbers. Zij moeten er niet aan denken dat wij zelf kunnen zien en berichten dat de directeur van een sociale woningbouw vereniging in een Ferrari rijdt en dat die Ferrari in onze berichtgeving alsmaar duurder en groter wordt, terwijl de machthebbers liever hadden gezien dat de gevestigde media hier een Fordje van hadden gemaakt. Het begint immers allebei met een “F”.

Maar zolang de gevestigde media dit soort onzin mocht verspreiden was er niets aan de hand. Nepnieuws bestond niet. De verslaggever had “het wonder”immers met eigen ogen aanschouwd. Of, in een ander geval, had hij zelf van de politie gehoord dat de crimineel een misdadiger was. En iedereen geloofde het; het stond toch in de krant!

Wie de Bijbel leest wist het al: (Jesaja 59:14) “Het recht is verdrongen en de gerechtigheid blijft ver van ons; de waarheid struikelt op straat en de oprechtheid krijgt nergens toegang.” Behalve dan misschien op internet; daar hebben wij het voor het zeggen. Daar kunnen wij onze waarheid kwijt, ook al is die niet altijd gelijk aan de waarheid die onze leiders graag door onze de strot wil duwen. We hebben zelfs de mogelijkheid om opzettelijk leugens te verspreiden. En ach, laten we wel wezen, nepnieuws bestond al lang voordat Henk en Ingrid zich meester maakten van de nieuwsvoorziening.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.