Heipaal ontwikkeling door de tijden

Door Safwat gepubliceerd op Tuesday 31 May 17:20

Geschiedenis van de heipaal 

Duistere Middeleeuwen door Bouwkundige keuring Amsterdam

Toen echter het Romeinse Rijk in de vierde eeuw van onze jaartelling strijdend ten onderging, raakte deze funderingstechniek - net als vele andere technische verworvenheden, zoals de toepassing van cement - in het vergeetboek van de duistere Middeleeuwen die volgden. De toepassing van houten palen zou pas weer in ere worden hersteld toen met name kloosterorden zich bezig gingen houden met zeeweringen waarvoor men op tal van locaties pallissaden moest toepassen om dijklichamen op plaats en hoogte te houden.

Pallissade

pallissade.jpg?quality=75&maxwidth=343

Huiden en muurvoeten

Voor funderingen met behulp van palen bestond toen nog geen interesse. De houten huizen, gedicht met leem of klei en gedekt met stro konden veilig op staal worden gefundeerd. Het stenen gebouw ontstond pas rond de IXe eeuw en dat bouwde men bij voorkeur op hoog gesitueerde, droge locaties. Vreesde men toch voor de stabiliteit van kapel, kerk, klooster of veste dan paste men zowel brede muurvoeten (soms tot meer dan twee meter breedte) als huiden toe om de lasten te spreiden.

Hollandse heistelling

hollandse%20heistelling%201.jpg?quality=

Paalfunderingen

Naarmate meer gebouwen van steen werden opgetrokken, gaat men op basis van de kennis, opgedaan bij pallissaden, over tot paalfunderingen. Het heien herneemt zijn plaats in de geschiedenis. Voor het heien van de houten palen maakte men tot in deze eeuw gebruik van de zogenoemde Hollandse heistelling waarbij men een blok tussen geleiders met de hand omhoogtrok om het vervolgens van zekere hoogte de paalkop te laten treffen. Het blok kon zo zwaar zijn dat er ploegen van 16 mensen nodig waren om het blok op hoogte te krijgen. Tijdens het zware werk zong men heiliedjes.

Tekening Hollandse heistelling

heistelling%20oud.jpg?quality=75&maxwidt

Betonnen heipaal

Omdat het tot dusver voor heipalen toegepaste hout van ver moest worden aangevoerd en in sommige perioden duur was (economische en politieke omstandigheden konden voor grote prijsfluctuaties zorgen), begon men aan het einde van de negentiende eeuw te experimenteren met 'cementijzeren' monolieten die men als paal kon gebruiken. En al voor de vorige eeuwwisseling leidde dat tot succes. Althans in Duitsland en Frankrijk want met de eerste proefbelasting in Nederland in 1907 ging het helemaal mis: alle zes palen scheurden al bij het heien, tot een proefbelasting kwam het niet. Op dat tijdstip maakte men in Frankrijk al gewapend-betonnen palen met een achthoekige doorsnede met lengten variërend van 11,5 - 17 m. De toegelaten belasting beliep 500 - 550 kN.

Van in situ naar industriële productie

Maar ook in Nederland kreeg men mettertijd de techniek van het maken van gewapend-betonnen heipalen onder de knie, ook al ging verhoudingsgewijs veel tijd verloren met het zoeken naar de juiste paaldoorsnede en naar de ideale paalvoetvorm.

Productie heipalen bij Schokindustrie, 1934

productie%20heipalen%20bij%20schokindust

Traditionele wapening

Tot het einde van de jaren vijftig werden alle betonnen heipalen traditioneel gewapend. Dat wil zeggen dat het paallichaam werd voorzien van een zachtstalen, gevlochten constructie, aangeduid met de termen beugelwapening of spiraalwapening. Deze wapening werd samen gesteld uit betonijzer volgens de lettercode FeB waarbij Fe staat voor ijzer en B voor beton. Het koolstofgehalte van zachtstaal bedraagt ten hoogste 0,22%, het staal blijft dientengevolge lasbaar.

Voorgespannen heipaal

In de jaren vijftig van de 20ste eeuw heeft voorspanning in de betontechnologie furore gemaakt en de voorgespannen betonnen heipaal doet dan ook zijn intrede.

Verschillende soorten en vormen heipalen

 

heipalen%20doorsnedes.jpg?quality=75&max

 

Paaldoorsneden en paalvoetvormen die in de periode 1895-1955 werden toegepast of waarmee werd geëxperimenteerd. Ook funderingsherstel Amsterdam heeft zich door de jaren kunnen ontwikkelen. Dit is ook geldig voor bijna alle steden in Nederland.

 

 

 

Foto's Aannemersbedrijf Amsterdam.

 

 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.