Geschiedenis van Lichtmis

Door Matthi20 gepubliceerd op Saturday 12 March 14:57

Maria-Lichtmis, oftewel Lichtmis, is een feest dat gehouden wordt op 2 februari. Met dit feest herdenken we de “Opdracht of Presentatie van de Heer in de Tempel”. Op deze dag werd Jezus opgedragen aan God, zoals met ieder Joods jongetje gedaan werd. Ook het zuiveringsoffer van Maria, dat volgens de Joodse wet 40 dagen na de geboorte van Jezus volbracht moest worden, wordt met dit feest herdacht (Latijnse naam: Purificatiae Mariae).

Dat is althans de draai die de Christenen eraan gegeven hebben. Het feest is eigenlijk een voortvloeisel uit het oude Heidense feest Imbolc. Imbolc was een groot festival dat duurde van 31 januari tot 2 februari. Imbolc begon op de vooravond van 1 februari, en het volledige festival was gewijd aan de lichtgodin Brigid. Er zijn twee mogelijke verklaringen voor de naam Imbolc. Het meest waarschijnlijk is dat het van het Zweedse i mbolg komt. Dit betekent ‘in de buik’ waarmee men waarschijnlijk terug wilt wijzen naar de drachtigheid van de ooien. De andere verklaring is het Oud-Engelse Oimelc, wat Ooimelk betekend. Ook dit heeft weer te maken met de geboorte van de eerste lammeren.

De datum van Imbolc heeft ook niets te maken met het zuiveringsoffer van Maria. Het is de dag die precies valt tussen de winterwende (de kortste dag van het jaar, 21 december) en de lente-equinox (de dag dat dag en nacht even lang zijn, tussen 18 en 22 maart). Het lengen van de dagen, waardoor de zon dus langer bleef staan, werd met dit feest gevierd. Dat verklaart de verering van de Keltische godin Brigit of Brigid, de godin van de smeedkunst en het vuur. Men vierde ook de eerste tekenen van leven, zoals de eerste lammeren die geboren werden, en de dagen die alsmaar langer werden. Met dit feest wisten de boeren dat hun winterrust erop zat. Alle lampen en kaarsen in huis werden enkele minuten aangestoken als symbool voor de langere, lichtere dagen.  Uit dit ritueel vloeit later de wijding van de kaarsen en de kaarsenprocessie voort. Uiteraard worden op Lichtmis ook veel pannekoeken gebakken. Dat doet men omdat een pannenkoek de vorm heeft van de zon, die op Lichtmis gevierd wordt omdat hij langer aan de hemel staat. Daarom heeft men het spreekwoord: Er is geen vrouwtje nog zo arm, of ze maakt haar pannetje warm.

Een heel belangrijk ritueel dat zowel bij de Heidenen als bij de Christenen gevierd word is Brigid’s Bed. De jonge meisjes uit het dorp maken een graanpop, die ze versieren, en de gehuwde vrouwen maken het bruidsbed. De pop stelt Brigid voor en wordt in het bruidsbed gelegd. Op 31 januari, op St. Brigids Eve, komen de jonge vrouwen samen en waken de hele nacht over de pop. Later komen ook de ongehuwde jongens langs om eer te betonen aan de jonge vrouwen en de pop.

De oudere vrouwen blijven thuis en voeren enkele andere ceremonies uit. Voordat iedereen gaat slapen worden de haarden gedoofd. De volgende dag zoekt men in de assen een teken van Brigid als bewijs van haar komst. De volgende dag draagt men het bruidsbed van huis naar huis, waar het met grote eer wordt ontvangen. In deze tijd van het jaar is haar aanwezigheid zo belangrijk omdat ze als lichtbrengster voor de komst van de lente staat. Waarschijnlijk was er ook een ritueel waarbij haar beeltenis beklopt werd met een asroede, een overblijfsel van een vruchtbaarheidsritueel dat vroeger werd toegepast.

Het festival is vergelijkbaar met het huidige Feast of St. Brigid, een Iers festival met als hoogtepunt Lichtmis.   St. Brigid is namelijk de tweede patrones van Ierland. Men denkt dat de Christenen dit feest hebben overgenomen om de populariteit van hun eigen god en heiligen omhoog te trekken.

Tegenwoordig wordt Imbolc nog gevierd bij het Neopaganisme, maar dan als vuurfeest. Het is één van de acht sabbats op een jaar, die je alle acht kunt terugvinden op het Wiel van het Jaar.

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.