Euthanasie en lijdend aan dementie.

Door Binjamin Heyl gepubliceerd op Thursday 07 January 15:49

Toen ik gebeld werd en mij gevraagd werd wat ik vond, als oud-verpleegkundige en leraar ethiek, of het ook mogelijk is dat een mens lijdend aan ernstige dementie ook recht heeft op euthanasie?

Wanneer een mens ondraaglijk lijdt en heeft aangegeven om in zo'n situatie euthanasie te wensen, is mijn eerste reactie dat deze man, of vrouw daar in principe recht op heeft. Ik heb toch wel enkele euthanasieverklaringen gezien waar om euthanasie verzocht werd, bij ondraaglijk lijden. Toch zijn we daar mee nog niet, om de eenvoudige reden; wie bepaalt wat ondraaglijk lijden is. Ik heb nogal eens gezien hoe mensen die euthanasie wilden, toch begonnen te schuiven. Men wilde geen euthanasie, maar liefde, warmte, genegenheid, geborgenheid. Een ander punt is, is er geen ander alternatief meer om het ondraaglijk lijden te verzachten? 

Bij een euthanasie verklaring is het belangrijk om deze bij te houden. Meningen op het eigen leven kunnen veranderen. En ook goed aan te geven wat voor jou, sprake kan zijn van ondraaglijk lijden. Alleen aangeven, ondraaglijk lijden, is wel heel erg weinig. 

Wanneer gesteld wordt dat "euthanaseren van mensen die niet weten waar het over gaat, is ethisch onverantwoord, en praktisch vrijwel onuittvoerbaar," heeft verpleeghuisarts Bert Keizer, een punt. Het probleem is wie kan bepalen en op welke gronden, dat een mens lijdend aan dementie, diens leven ondraaglijk is? De norm kan toch niet zijn, omdat buitenstaanders het zielig vinden? Als argument wordt nogal eens aangevoerd, maar wanneer die persoon toch al een en ander heeft vast gelegd, waarom nu dan moeilijk doen? De vraag namelijk lijdt deze man, of vrouw ondraaglijk?  

Ik ga een stap verder: Wanneer een man of vrouw ondraaglijk lijdt aan dementie, is het toch de vraag of deze man, of vrouw lijdt aan deze ziekte, of dat de leefwereld van deze man of vrouw, niet, of te weinig op hem/haar gericht is? Vanuit de verpleeghuiswereld gezien heb ik wel eens leerling verpleegkundigen de vraag voorgelegd: Waar lijden mensen met de ziekte dementie het meest aan; aan hun ziekte, aan het gehospitaliseerde personeel, (en dan bedoel ik dus van  bestuurders, managers en zij die werkzaam zijn in de leefwereld van deze mensen) . dus aan de verpleeghuisziekte (waar heel wat medewerkenden aan lijden)? 

Eem belangrijk gegeven is om wel, of geen recht te hebben op euthanasie is het feit of hij/zij die vraagt om euthanasie nog kan communiceren.. In Trouw 07-01-2015 las ik:  Het schijnt dat "wanneer een zwaar demente patient pijn heeft die ondraaglijk lijden veroorzaakt, of angst of onrust, is dat ook een vorm van communicatie," aldus de Artsenorganisatie  KNMG. Ik wist niet wat ik las.  Elke mens communiceert op basis van zijn/haar mogelijkheden. Het feit dat de buitenstaanders, zoals artsen en verzorgenden, enz. een en ander niet begrijpen betekent vervolgens niet dat er niet gecommuniceerd wordt. De communicatie verloopt slecht gezien de vele communicatiestoornissen en de werelden van zorgvrager en zorgverlener,elkaar vaak niet kunnen verstaan.  Ook een man of vrouw met een ernstige vorm van dementie communiceert wel degelijk. Dat de buitenstaander dat lang niet altijd het een en ander begrijpt betekent dus dat wij met deze mensen niet, of onvoldoende kunnen communiceren, maar dat is iets andera dat zij niet kunnen communiceren.

Staan blijft ook dat deze zieken behoeften hebben aan warmte, veiligheid, .Ik heb mee gemaakt hoe deze zieken totaal veranderden toen zij een weekje op vakantie mochten met veel veel medewerkenden. Je herkende de mensen niet en de medewerkenden evenmin. Echte 'klagers' zag je lachen en zongen mee. Nog niet terug op fe afdeling waren ze weer totaal gehospitaliseerd en de medewerkenden  bleef daar bij niet bepaald achter.  Kennelijk konden de geprofessionaliseerde medewerkenden zich niet bevrijden van hun professionele ziekte, de hospitalisatie. 

Ik ben niet principieel tegen euthanasie. Ben wel van mening dat wij ons wel degelijk de vraag dienen te stellen, werken wij de wens naar euthanasie wel, dan niet in de hand? Is het niet onze plicht om mensen die aan dementie lijden, een leven aan te bieden die bij hen past. En bij klachten goed te bekijken wat de werrkelijke klachten zijn en die, zover dat kan, verhelpen?  Een mens lijdend aan zware dementie kan wel pijn aangeven, maar lang niet altijd de juist plek aanwijzen. Bijv. bij tandpijn naar de buik wijzen, enz. Het is daarom van belang dat ook deze zieken jaarlijks een goed lichamelijke controle krijgen en elk half jaar gebitscontrole. Natuurlijk wordt het leven ondraaglijk wanneer je dag in dag uit met tandpijn rondloopt en er niemand die je help, omdat zij die zouden kunnen, nee,  zouden moeten helpen., het bestaan er van niet eens weten, omdat een goede gebitscontrole en lichamelijk onderzoek lang niet altijd als 'normaal' wordt beschouwd.

Euthanasie, voor mensen die lijden aan dementie, komt voor mij pas in beeld wanneer duidelijk is wat er aan de hand is en duidelijk is dat deze mevrouw of meneer alleen uit haar ondraaglijk lijden verlost kan worden, omdat er geen andere mogelijkheden meer zijn.   

 

 

 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.