De mysterieuze dood van de grondlegger van de Egyptologie Champollion

Door Lucifall gepubliceerd op Sunday 25 October 10:42

Jean-Francois Champollion (1790-1832) is de grondlegger van de Egyptologie. Deze Franse taalkundige is beroemd geworden doordat de ontcijfering van het Egyptische hiërogliefenschrift voor een groot deel aan hem te danken is. Nadat Champollion in Egypte geweest is en zijn vondsten gaat vertalen sterft hij in 1832 onder mysterieuze omstandigheden.
Algemeen wordt aangenomen dat hij stierf door uitputting.

Jean-Francois Champollion, het talen-wonderkind.

87077f6d47babc75b4899e60e29f6a2c_medium.De Franse Jean-Francois Champollion is een heus talen-wonderkind. Op zijn 15e kent hij al het Hebreeuws, Syrisch en Chaldees. Hij specialiseert zich in Oosterse talen en leert Koptisch, de liturgische taal van de christenen van Egypte. Een taal die verwant is met het oud- en middel Egyptisch.
Hij wordt in 1812 leraar Oude talen en begint te schrijven over alles wat met het Oude Egypte te maken heeft.
In 1821 verschijnt zijn boek "De l'écriture hiëratique des Anciens Égyptiens" en stelt hij dat de hiërogliefen klanken en begrippen voorstellen. In 1822 herziet hij dit inzicht en publiceert hij een hiëroglifisch alfabet waarbij hij koningsnamen uit de Ptolemeïsche tijd gebruikt om hetf9b5f495d33d91c03fccf7087ae6cbf7_medium. alfabet te ontrafelen. Namen van deze koningen staan vermeld in de ovale omlijningen op de steen van Rosetta.
In 1824 geeft hij "Précis du Système Hiëroglyphique" uit, een werk dat de basis legt voor het ontcijferen van inscripties en papyri die 3 millennia geschiedenis beschrijven.
Hij vertrekt via Turijn, waar hij papyri bestudeert naar Egypte en keert in 1830 terug om te beginnen aan het ordenen van zijn vondsten en het vertalen ervan.
In 1831 wordt Champollion benoemd tot hoogleraar in inscripties en letterkunde.
Kort daarna, in 1832 , sterft hij plotseling, naar verluid, aan uitputting.

Champollion en de steen van Rosetta

092820b1fc5c22df61d5cb3a9f74b6c4_medium.

Een officier van het leger van Napoleon vindt in 1799 de steen van Rosetta. Het unieke van deze 112 bij 76 centimeter grote steen is dat deze inscripties bevat in drie verschillende talen. Deze steen wordt later de sleutel tot het kraken van de Egyptische hiërogliefen. De steen bevat 32 regels volkstaal, 54 regels Griekse tekst en hiërogliefen.
Het is 27 september 1822 als de Franse geleerde Jean-François Champollion bekend maakt dat hij de Steen van Rosetta heeft ontcijferd. Een grootse ontdekking, want vanaf dat moment is men in staat de vele millennia oude Egyptische teksten te vertalen.
55a29e3289b8ae8901dab9d0501bfa8c_medium.De tekst op de steen beschrijft een verordening van een priestersynode te Memphis uit 196 v Chr. en handelt over maatregelen tegen overstromingen, afspraken over belastingen, schenkingen aan tempels en het oprichten van beelden van de Egyptische koning Ptolemaeus V (203-180 v.Chr).
De steen wordt tentoongesteld in het British Museum in Londen. Een kopie is te bekijken in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

8dac2b05a0a1f34a557b66dcf63dc839_medium.

Deel van de vertaling van de steen van Rosetta:
'terwijl farao PTOLEMAEUS, DE EEUWIG LEVENDE, DE GELIEFDE VAN PTAH, DE GOD EPIHANES EUCHARISTO, de zoon van faro Ptolemaeus en koningin Arsinoe, de goden Philopatores, een weldoener is geweest voor zowel de tempels als hen die daarin wonen, als voor zijn onderdanen, als god geboren uit een god en een godin (zoals Horus de zoon van Isis en Osiris, die zijn vader Osiris heeft gewroken) en die de goden welgezind was, heeft geld en graan aan de de tempels gewijd en veel gedaan voor de welvaart van Egypte en voor de tempelbouw en is is genereus omgegaan met zijn bezit en wat de opbrengsten van de belastingen in Egypte betreft heeft hij sommigen hele hele bedrag en anderen een deel teruggeven opdat het het volk en de anderen goed ging gedurende zijn regering: en terwijl hij de geweldige schulden aan de kroon in Egypte en de rest van het koninkrijk heeft teruggebracht: en terwijl hij gevangenen en zij die al lange tijd ergens van beschuldigd werden vrijliet; en terwijl hij heeft bepaald dat de goden blijvend van de inkomsten van de tempels en hun jaarlijke toelagen, zowel in geld als in graan, zullen mogen genieten, zo ook ... de opbrengsten van de wijnstokken en de tuinen van de goden en andere bezittingen die in zijn vaders tijd aan de goden behoorden....'

23db5bb9646f821338ea7ed0832e4808_medium.

De 'mysterieuze' dood van Champollion

Jean Francois Champollion ontrafelt voor de wereld één van de grootste mysteriën – de Egyptische hiërogliefen. De plotselinge dood op de jonge leeftijd van 41 van deze meester der talen is ook met een waas van geheimzinnigheid omgeven. In 1829 bezoekt hij Egypte om na terugkeer zijn vondsten te vertalen. Volgens velen zou moeheid en uitputting de oorzaak van zijn dood zijn.
Maar is dat wel zo?
Al voor zijn bezoek aan Egypte zat Champollion niet goed in zijn vel. Hij had last van slapte en zwakte in de benen. In 1828 is hij meerdere keren flauw gevallen en kreeg hij toevallen onderwijl hij de hiërogliefen aan het ontcijferen is. Zou het vertalen van die magische taal iets met zijn dood van doen kunnen hebben? Zal dit hem emotioneel en fysiek volledig opgebrand hebben zodat hij stierf aan uitputting?
De laatste weken voor zijn dood wordt Champollion emotioneel steeds labieler en krijgt last van allerlei disfuncties, zo kan hij bijvoorbeeld niet meer spreken. Vlak voor zijn overlijden verkeert de grootste vertaler aller tijden in een staat van het locked-in syndroom. Volledig opgesloten in zichzelf en niet meer in staat zich te uiten en de man die de wereld de 'stem' van het volk van het Oude Egypte gegeven heeft sterft zelf 'sprakeloos.' De geheimzinnige doodsoorzaak; uitputting zou volgens doktoren (waaronder Dr Ashrafian) heel goed ALS (totale verlamming van de spieren) geweest kunnen zijn..

Reacties (18) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Wat een genie! Jammer van zijn vroege dood. Wie weet wat hij thuis of tijdens zijn reizen heeft opgepikt (het waren destijds nog verre van hygiënische omstandigheden, waarin men leefde).
Interessant artikel. Misschien werd zijn dood veroorzaakt door één van de vele parasieten, waarmee men destijds gemakkelijk besmet raakte. Vele daarvan waren - wanneer zij eenmaal de hersenen bereikten - dodelijk.
Als klein jongetje was ik een beetje jaloers op hem. Je zou toch maar de sleutel tot een onbekende taal in handen krijgen en het ontcijferen. Wat een droom!

ALS? Klinkt als diagnose best plausibel.
Ongelofelijk knap als men zoiets voor elkaar krijgt; wie weet wat hij nog meer had kunnen decoderen als hij ouder had mogen worden..

Las iets; en moest aan je denken: lijkt me een leuke puzzel voor jou :-)

http://qz.com/478065/the-british-library-is-crowdsourcing-the-translation-of-a-mysterious-13th-century-sword-inscription/
Mooi artikel over deze allang vergeten man die toch de grondlegger van de het ontleden van hierogliefen teksten was.
Toch jammer dat zo'n grootheid in de vergetelheid is geraakt..
tegen Lucifall
1
Ben ik helemaal met je eens. Daarom is het fijn dat je weer eens aandacht aan hem hebt geschonken.
Prachtig dat je deze man in de spotlights zet. In de literatuur omtrent zijn werk herinner ik mij dat er een zeer harde vete was met Thomas Young, die eveneens beweerde de hiëroglyfen te hebben ontcijferd. Deze vete was eigenlijk een verlenging van de Frans-Britse rivaliteit en vijandigheid. Hij was niet onbesproken qua politiek, belande zelfs in de gevangenis in 1821 in Grenoble. De rivaliteit tussen deze twee was er één van intense haat, misschien zit hier stof in voor een complottheorie? Na zijn dood nam zijn broer het over om tot de publicatie te komen van zijn laatste werken.Mysterieuze man met een nog veel groter mysterieus lot. De God Shai heeft hem blijkbaar heel snel ontboden.
Dank je Thalmaray voor deze aanvulling.
Wetenschappers kunnen elkaar extreem in de haren vliegen Champollion en Young zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Voor mij heeft Champollion alle eer verdient (voor zover ik het verhaal begrepen heb )
Weer een boeiend stuk over een man die eigenlijk niemand meer kent, behalve een kleine kring van deskundigen.
Zijn werk opende in elk geval de mogelijkheid om de oude teksten te ontsluiten die een beeld geven van de wereld van meer dan 2000 jaar geleden.
Graag gelezen. Wat dat betreft is het internet als bron van kennis van onschatbare waarde. 30 jaar geleden had je daar nog encyclopedieën voor nodig van drie strekkende meter...

Internet is voor mij één grote bibliotheek :-)
Inderdaad, het is een ziekte die toen waarschijnlijk nog niet als zodanig herkend werd.
Voor die steen zijn wij nog speciaal naar het Brits Museum gegaan. We waren op doorreis en konden een dag in Londen rondstruinen. Wat absoluut geen straf is ;)
Jij hebt de echte gezien :-) .... Wow..
Ik slechts de kopie maar die vond ik ook al indrukwekkend.