Korsakov: 3 Geheugenstoornissen

Door Spinsel gepubliceerd op Saturday 25 July 20:34

De normale geheugenfuncties

Het bekendste kenmerk van een patient met het Syndroom van Korsakov zijn de geheugenstoornissen. Om meer te begrijpen over de geheugenstoornissen is het van belang om wat meer over het geheugen te weten.

Wanneer we in ons dagelijkse taalgebruik het hebben over "het geheugen" bedoelen we daar in eerste plaats het vermogen mee waarmee we gebeurtenissen en feiten kunnen onthouden. Omdat we hier over twee soorten informatie spreken zijn er ook twee soorten geheugen. Bij het autobiografisch geheugen spreken we over opgeslagen herinneringen aan gebeurtenissen die we zelf hebben meegemaakt en we soms in alle levendigheid weer kunnen oproepen. Bij het semantische geheugen gaat het om de woorden, feiten en regels die we ooit geleerd hebben, zoals we geleerd hebben tijdens onze schoolperiode, ons werk en hobby's.

Bij beide geheugenvormen gaat het om bewuste herinneringen, om zaken die we expliciet kunnen verwoorden en waarvan we ook goed weten dat we ze ooit onthouden hebben. We hebben ook direct toegang tot dit geheugen. Daardoor wordt het autobiografische geheugen en het semantische geheugen tezamen ook het directe of expliciete geheugen genoemd.

Er zijn ook vormen van het geheugen waarvan we niet zo direct bewust zijn. Zo hebben we in ons leven niet alleen veel herinneringen opgedaan maar ook talloze vaardigheden aangeleerd, zoals bijvoorbeeld fietsen, zwemmen of typen. Bij uitvoeren van deze handelingen moeten we ingewikkelde bewegingen maken die we ons moeizaam eigen hebben gemaakt. Wanneer we nu zonder moeite kunnen fietsen, zwemmen of typen is dat alleen maar te verklaren dat we daardoor deze complexe bewegingsprogramma's in een geheugen hebben opgeslagen.

Op een vergelijkbare wijze zijn in ons geheugen allerlei associaties opgeslagen: sommige van deze gebeurtenissen hebben sporen achtergelaten waarvan we geen weet meer hebben, todat geuren of emoties deze gebeurtenissen onverwacht weer in herinnering roepen. Zonder deze geuren of emoties zijn deze herinneringen niet toegankelijk. We weten niet dat ze er zijn.

Deze vorm van herinneren wordt tezamen het impliciete of indirecte geheugen genoemd. Het onderscheid tussen impliciete of indirecte geheugen enerzijds en het explicite of directe geheugen anderzijds, is belangrijk omdat ze meestal niet allebei tegelijk verstoord zijn. Bij de meeste geheugenstoornissen is alleen het expliciete geheugen gestoord. Dit is te verklaren door het feit dat de hersenstructuren die verantwoordelijk zijn voor een goed functioneren van het expliciete geheugen, gemakkelijker beschadigd raken dan de hersenstructuren die verantwoordelijk zijn voor een goed functioneren van de impliciete geheugenfuncties.

Een van de structuren die een belangrijke rol spelen bij de expliciete of de directe geheugenfuncties, is het meest centraal gelegen deel van de thalamus. De thalamus is een kerngebied dat diep in de hersenen ligt en het snelst beschadigd raakt door een vitamine-B1 tekort. Net als de daaronder gelegen corpora mamillaria. De functie van deze "borst-vormige" lichaampjes is nog niet helemaal duidelijk, maar waarschijnlijk hebben ze ook een functie bij geheugenprocessen. De bloedinkjes en andere hersenbeschadigingen die bij een vitamine-b1 tekort vooral in deze structuren optreden, genezen niet of nauwelijks.Dat verklaart ook dat geheugenstoornissen bij Korsakov-patiënten meestal niet of nauwelijks verbeteren.

Het impliciete of indirecte geheugen is veel minder afhankelijk van de thalamus en de copora mamilaria en daarom is dit geheugen bij Korsakov-patiënten niet of nauwelijks verstoort.

Lees ook:

 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.