Mal Onderwijs

Door Thuisinonderwijs gepubliceerd op Tuesday 05 May 22:48

Leerplicht… wat borgt die wet nu eigenlijk, het recht op een gezonde, ononderbroken ontwikkeling passend bij de mogelijkheden en capaciteiten van het kind, of toch iets anders?

Tot mijn grote frustratie ben ik de afgelopen jaren hard met mijn neus op de feiten gedrukt. Leerplicht draait om toezicht en controle op de opvoeding, er is feitelijk sprake van toenemende staatspedagogiek. Een kwalijke zaak zo is mij inmiddels ook gebleken.

Wij hebben twee kinderen die sterk afwijken van het gemiddelde en niet passen in de mal zoals deze door de overheid en de scholen is gevormd. Maar dat is wel de mal die bepaalt of je goed- of afgekeurd wordt. Op zich niet erg als die afkeuring dan ook daadwerkelijk leidt tot verwijdering uit het systeem, maar dat blijkt niet helemaal de bedoeling. Met een beetje passen en meten en het betere duw en trekwerk moet het immers best lukken met die ene mal. En als dat niet voldoende is, dan nemen we drastischer maatregelen, dan moet er hier en daar gewoon wat afgeschaafd worden en op sommige plekken iets bijgewerkt, daarna past het dan alsnog. Mooi toch, dat passend onderwijs?

Of… toch niet?

We praten hier namelijk over kinderen, individuen, met unieke ontwikkelingslijnen, mogelijkheden en capaciteiten. Die, weet u nog, recht hebben op een ononderbroken ontwikkeling passend bij hun individuele mogelijkheden en capaciteiten. Past het met passen en meten in de mal, dan knelt het systeem dus feitelijk en komt daarmee dat recht op ontwikkeling in de knel, omdat dit onvoldoende ruimte krijgt. Gaan we nog een stapje verder en wordt er middels interventies als schaven en bijwerken hard gewerkt om het individu passend te maken voor de mal, dan knelt het systeem niet alleen, dan is het feitelijk beschadigend voor het individu, dat niet goed gevonden werd zoals het was. Toch is dat de procedure die we met elkaar hebben vastgesteld en vastgelegd in wet- en regelgeving rondom onderwijs. Opmerkelijk niet?

Ik hoor u denken. Maar opvoeden en onderwijs gaat dat niet altijd over schaven en bijwerken? Tot op zekere hoogte ben ik het daarin met u eens. Maar er zijn uiteraard wel grenzen. Onderwijs moet aansluiten en niet knellen en onderwijs mag nooit beschadigend zijn. Toch is de realiteit dat vele kinderen klem zitten binnen ons onderwijssysteem en dat er talloze kinderen zijn die erdoor beschadigd raken. De aantallen liegen er niet om. Ons land kent afhankelijk van welk onderzoek je erop naslaat ergens tussen de 6.000 en 20.000 thuiszitters. Serieuze aantallen beschadigde kinderen, want dit is slechts het topje van de ijsberg, de kinderen die klem zitten, maar nog gewoon naar school gaan, zijn daarin namelijk niet meegeteld.

Maar hoe gaat de overheid daar dan mee om? Erkent de overheid het gebrek aan passende mallen? Stellen de overheid en scholen zich berouwvol op, nemen ze de verantwoordelijkheid op zich en werken ze mee aan herstel? Zorgen ze alsnog voor een passende mal?

Ik moet u teleurstellen. Als de mal niet past, ligt dit namelijk aan het kind, dat wil immers maar niet passen. De mal is prachtig en voldoet aan alle eisen van goed onderwijs. Alle, behalve één, helaas wel de belangrijkste… het recht op een ononderbroken ontwikkelingslijn passend bij de mogelijkheden en capaciteiten van de leerling. Hoe bestaat het dat die eis steeds over het hoofd gezien wordt, dat sec getoetst wordt aan de inhouds- en vaardigheidsdoelstellingen, zoals verwoord in de kerndoelen, referentieniveaus en eindtermen van PO en VO?
Hoe bestaat het dat ook een ander recht van het kind, het recht op veiligheid daarbij niet meegewogen wordt?
Hoe bestaat het dat deze twee belangrijke kinderrechten keer op keer geschonden worden en op zeer gespannen voet staan met de huidige wet- en regelgeving rondom onderwijs?  

Komt een kind thuis te zitten omdat het zo beschadigd is geraakt dat de mal vastloopt en het systeem het product ervan uitspuugt, wordt direct alles op alles gezet om de vraag te beantwoorden, wat er moet gebeuren om het kind toch in de mal te doen passen. Nagaan in hoeverre het vastlopen te wijten is aan een ongeschikte mal komt in de protocollen niet voor en wordt daarmee reeds op voorhand naar het land der fabelen verwezen. Er moeten experts geraadpleegd worden, mensen vanuit het systeem, die snappen hoe het systeem werkt, dienen advies te geven over waar geschaafd, geslepen en/of  gepolijst moet worden om het kind toch passend te maken en daarmee werkend binnen het systeem. Kortom, het door het vastlopen reeds beschadigde kind, dient nog wat verder beschadigd te worden, om maar mee te kunnen draaien in dat prachtige systeem dat we ‘school’ noemen. Dat je wellicht ook kunt schaven en vijlen en polijsten aan de mal, dat komt bij niemand binnen het systeem of de overheid in hun gedachte op, zo lijkt het.

Wél bij oplettende ouders, die waken over hun kind en gaan op zoek naar andere mallen, andere soorten en manieren van leren en andere methodes om onderwijs vorm te geven. Die willen dat hun kind kan herstellen en kan ontwikkelen op een manier en een tempo dat bij hun kind past. Die laten als het nodig is een mal op maat maken of doen dit desnoods zelf. Maar zo’n maatwerkmal wordt vervolgens niet geaccepteerd als een effectief en passend alternatief voor de standaardmal en geweigerd door het systeem. De leerplicht draait hiermee feitelijk dus om een ‘systeem’, maar niet om ‘ontwikkeling’, want die is op vele andere manieren vorm te geven dan ons onderwijssysteem doet vermoeden.

Door te doen alsof er slechts één systeem mogelijk is en door al die andere manieren en methodes niet serieus te nemen, omdat het zo lastig is de kwaliteit te borgen, doen we deze kinderen eigenlijk ernstig tekort. We ontnemen hen kansen en mogelijkheden. We nemen genoegen met een knellend, knarsend en krakend systeem uit onzekerheid over de kwaliteit van het alternatief. Maar… Is angst niet een hele slechte raadgever in deze? Niet geschoten, is altijd mis, lijkt me een veel beter uitgangspunt in dit soort gevallen.

De overheid wil kinderen beschermen tegen verwaarlozing, tegen kindermishandeling, tegen ouders die de ontwikkeling van kinderen niet serieus nemen, maar is doorgeschoten in controledrang. Echter, handhaving en dwang leiden niet tot groei en ontwikkeling, maar tot stress en daarmee tot stagnering ervan. Vertrouwen is wat nodig is. Vertrouwen op de eigen kracht van het kind en de ouders om de eigen weg te bewandelen en de ontwikkeling naar eigen inzicht vorm te geven, eventueel met deskundige derden die zij zelf uitkiezen en vertrouwen.

Indien ouders vrijstelling aanvragen, dan laten zij hun kind niet vallen, ze vangen het juist op. Deze ouders verdienen respect en vertrouwen, in plaats van wantrouwen en opgelegde bemoeienis vanuit een systeem dat hun kind beschadigde. Niet de ouders, maar het systeem, dat geen maatwerkmallen aankan, laat deze kinderen vallen.

Dus als je wilt handhaven, geef scholen en samenwerkingsverbanden opdracht het systeem aan te passen, zodat het ook maatwerkmallen aankan. Zolang dit budget-technisch niet haalbaar is, dien je de beschadigde kinderen met rust te laten en ouders te steunen in hun keuze het onderwijs zelf vorm te geven. Gebruik in ieder geval deze kinderen niet als breekijzer, dat is niet in hun belang en tegen de rechten die zij hebben op basis van het internationaal verdrag voor de rechten van het kind.

Beter nog is simpelweg accepteren dat ieder systeem uitzonderingen kent, ook een systeem raakt namelijk in de stress wanneer het gevraagd wordt aan het onmogelijke te voldoen, in dezen: een foutmarge van 0%. Ik als ouder heb allang geaccepteerd dat mijn kinderen binnen het systeem niet functioneren, als het systeem dat ook zou doen, zie ik de toekomst van mijn kinderen vol vertrouwen tegemoet. Nu overheerst bij vlagen de stress rondom de vraag of ik mijn kinderen mag blijven bieden wat zij nodig hebben of dat er straks noodgedwongen aan hen dient te worden geschaafd, gepolijst en wat al niet meer, om hen maar passend te maken voor het systeem en hoe ik dergelijke beschadigende interventies kan voorkomen.

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed dat dit onder de aandacht gebracht wordt.
Kleine aanvulling: ditzelfde probleem met de bemoeizuchtige en controle-zieke overheid, treft ook anderstalige kinderen die tijdelijk in Nederland wonen.

Mijn schoonzusje verbleef met haar gezin voor een periode van 4 jaar in Nederland. De organisatie waarvoor haar man werkt, voorzag de kinderen van online internationaal thuisonderwijs.
In alle landen waar zij hebben gewoond, heeft dat altijd prima gewerkt.
Tot zij dus in Nederland kwamen.

De leerplichtambtenaar bood hen 2 keuzemogelijkheden:
1. De tweetalige (Engels en Spaans) kinderen op een internationale school:
a geen aansluiting bij het onderwijs dat zij tot dan toe hadden gevolgd
b op een uur afstand reizen
c schoolgeld ca 10.000 per jaar per kind en dat voor 5 kinderen
2. De kinderen naar een schakelklas, om Nederlands te leren en aan te
passen aan het Nederlandse onderwijssysteem
De achterstand die zij zouden oplopen, wanneer zij na vertrek uit
Nederland weer zouden overschakelen op hun eigen vertrouwde
schoolsysteem, zou enorm zijn.

Mijn schoonzusje heeft uiteindelijk de inspectie onderwijs zover weten te krijgen, dat er 2 ambtenaren een schooldag bij haar thuis zijn komen meedraaien.
Grote verbazing bij de dames ambtenaren:
1. over de in acht genomen discipline: een speciale leskamer in huis, waar
de kinderen stipt om 8 uur 's morgens ieder aan een eigen tafeltje met
hun laptop begonnen te werken
2. het leerniveau: bleek hoger en uitgebreider te zijn dan wat hun
leeftijdgenoten op Nederlandse scholen kregen.
3. het vermogen van de moeder om niet alleen toezicht te houden, maar
ook de kinderen te helpen met diverse vakken.

Uiteindelijk hebben ze ontheffing gekregen.