Ik mocht het wonder zien

Door Weltevree gepubliceerd op Thursday 23 April 12:55

Het is bijna Kerst

Het lijkt of de dennenboom in de grote hal vanmorgen meer geur afgeeft, denk ik in het voorbijgaan en meteen bij binnenkomst merk ik het al op: de neuspunt is beslist spitser dan gisteren. Erik vertelde vrijdagochtend dat je daaraan kunt zien dat het sterven niet lang meer op zich zal laten wachten. Mijn moeders te warme hand ligt in de mijne en voor het eerst is daar de hartslag overduidelijk in te voelen. Getoenk-ketunk.

298b25a2e16d31bad7d2dcfe30987230_medium.

“Ma. Je ziet er geweldig uit. Ze hebben jou je lievelingspyjama aan gedaan. Je weet wel, die dure satijnen met dat prachtige design in die volle felle kleuren die we het laatst hebben aangeschaft. Waarvan je zei dat hij eigenlijk te veel kostte, maar we hebben hem lekker toch gekocht. Je bent van top tot teen gewassen, helemaal pico bello klaar voor de reis. M**** vertelde me net dat je het fijn vindt als we voor je zingen. Om geen gerucht te maken voor de andere bewoners, de deur staat op een kier, zal ik wat voor je neuriën, goed?”
​Natuurlijk verwacht ik niet dat ze instemmend zal knikken. Ik praat enkel zachtjes tegen haar om mijn eigen hart wat lucht te geven en mijn moeder, die al lang geen tekens meer geeft, waarschijnlijk al halverwege de overkant zweeft, gerust te stellen. Ze mag weten dat ze er helemaal voor is klaar gemaakt om het aardse bestaan waardig los te kunnen laten.

"Stihille nacht, heilige nacht, alles slaapt, sluimert zacht," zoemt het eerste couplet door de kamer. M*** heeft gelijk gehad. Het is inderdaad een vredig gevoel dit te kunnen doen, denk ik voordat het tweede couplet begint.
"Stihille nacht, heilige nacht, alles slaapt…" Ineens doet ma haar mond dicht. Ik neurie door, maar staar met stomheid geslagen naar het verstilde gezicht waarin dat grote zwarte gapende gat verdwenen is. Hoe is dit mogelijk? Is ze dan toch niet helemaal weg geweest? Laat ze me hiermee merken dat ze het fijn vindt dat we voor haar zingen?  Met een kikker in de keel maak ik het lied af, maar wat ik eigenlijk wel verwacht, gebeurt niet. Tijdens het tweede couplet valt haar mond niet opnieuw open en dan wordt de ademhaling ineens heel rustig, als van een jonge meid. De oude dieselende motor is volledig verdwenen.

Ze gaat, gilt het in mij. Snel snel, de bel, waar is die verdomde bel, anders komen de anderen te laat. Nu nu. Eindelijk vind ik het alarm onder het kussen en in paniek druk ik er drie, vier maal heel lang op. Kom op iedereen, ze vertrekt.
Erik kijkt om de hoek en rent met twee treden tegelijk de trap op om mijn broer te waarschuwen, die net naar boven is gegaan. Ik hoor hen praten, erger me aan broers ontevreden reactie, want hij wilde net… maar aan het gestommel dat er op volgt merk ik dat hij zich toch erg haast. Doe rustig man. Straks val je, zoals vroeger thuis en lig je met een gebroken poot onder aan de trap. 
M**** komt geschrokken binnen en we kijken samen naar haar oma, die daar nog steeds heel rustig ligt de ademen, alsof ze helemaal niet van plan was om te vertrekken. Hijgend valt Broer op de andere stoel naast het bed. Terka komt achter hem aan en grijpt zich met witte knokkels vast aan het voeteneind als ik voel hoe de hartslag in ma’s hete hand zich versnelt tot een razend ritme.
Alsof ze ineens de eindspurt nog wil halen, denk ik verrast om meteen daarna te voelen hoe het tempo langzaam terugvalt. Getoenk ketunk…Ge… toenk. Ke…

Op dat moment kijk ik gebiologeerd naar haar gezicht terwijl er van mijn wang een dikke ontroerde traan op haar kussen druppelt. Tunk. Plotseling zie ik hoe vanaf haar voorhoofd een transparante zweem opstijgt met de tere bewegende kleurtjes van een zeepbel. Bijna onzichtbaar en het duurt maar even. Mijn hart roept…daar gaat haar ziel… Ik heb het wonder gezien, flitst het door me heen en alle vezels die mijn lichaam bijeenhouden weten het zeker, want ik ben meteen totaal vervuld van een genotzalige onmetelijke liefde die de kleinste hoekjes en gaatjes van mijn zijn vervult.

Dan pas kijk ik rond.
Zagen de anderen het ook?

M**** knikt, maar als ik verwonderd fluister dat ik haar ziel heb zien vertrekken, lijkt Broer door mijn geluid meteen geprikkeld, verstoord. Hij buigt naar voren en fluistert tegen zijn gestorven moeder.
“Ga maar, ma. Het is goed zo en een goede reis.”
Ik neem aan dat hij niets heeft gemerkt, denk ik teleurgesteld en dan draait hij zich met woedende ogen om naar zijn vrouw, die met vochtige ogen op ma neerkijkt.
“Verdorie, zie je wel, had ik het jou niet al gezegd? Ik wist het wel. Nou had ze er toch nog bijna zonder mij tussenuit willen snierken.” Het verwijt snijdt de gewijde sfeer in één keer aan flarden en ik zucht.

Als de anderen de dodenkamer verlaten blijven M**** en ik daar achter aan weerskanten van het bed, de dode handen strelend die niets meer zeggen. Aaiend langs de slappe rimpelige nog warme wang. De kin met hier en daar de kleine stoppeltjes. Een traantje kruipt aan mijn kant uit ma 's ooghoek, dat ik voorzichtig wegwis.

Nu al een Vergeet Mij Nietje

61baf893a75b8b4351727c93fb17ba52_medium.

O-ma is niet meer 

“Ja mams, doe de groetjes aan pa, die met je ouders en je broer al op je staan te wachten,” fluister ik en neem heel bewust op dat er niets meer over is van ma, mamma, moesje, moeke, oma of moeder, schatje of lieverd.
Hoeveel persoonlijkheid met de ziel vertrok wordt nu pas echt duidelijk. Wonderlijk, zo ongrijpbaar, een wereld van verschil, hoe een levend lijf, al is het in coma, oneindig meer uitdrukking heeft dan wanneer de dood is ingetreden. 

In deze laatste dagen was de kracht, de wil en haar gehele wezen nog berensterk aanwezig. In de rimpelige wangen, de kneepjes in onze handen. In de robuuste ademhaling of het trillen van de oogleden. Dat alles is weg. Opgelost, alsof ze er nimmer is geweest. Het lichaam is enkel nog dode materie en van de één op de ander seconde is mijn overheersende, humoristische, verstandige, sterke moeder een herinner ding geworden, dat enkel in onze gedachten verder leeft.
We zullen al snel met de realiteit aan de slag moeten, aandacht besteden aan de daadwerkelijk praktische afhandeling.

Ik sta op en M**** verdwijnt zonder jas naar buiten, naar ik aanneem om alleen haar eigen beleving te verwerken. Bij de ingang vraag ik of ik achter de balie even bellen kan. “EmjE, ma is zojuist overleden. Het was wondermooi om mee te maken, maar we krijgen het nu natuurlijk heel druk. Zou jij M**** op kunnen halen. Met mij zal ze niet willen delen wat ze zojuist heeft beleefd, maar wellicht wil ze het wel met jou bespreken?” Uiteraard zegt mijn vriendin onmiddellijk toe en ik hoef niet eens te bedenken hoe ze hier moet komen, zonder auto.

Ineens heb ik het druk 

Als een gek ga ik op zoek naar moeders manicureset, maar mijn leesbril is zoek. Erik komt op de kamer kijken waar ik ineens zo hectisch over doe. Ik realiseer me dat ik rustig liefdevol bezig wil zijn met het inlossen van een gemaakte belofte en omdat het me een goed gevoel geeft ma zelf te mogen verzorgen.
"Ik heb haast, voordat ze haar weg komen halen moeten we klaar zijn," leg ik uit, “maar dat zul je altijd zien, net nu ik hem echt nodig heb ben ik mijn leesbril kwijt en ma zou het vreselijk vinden als ze er er nog zitten, straks, die stoppels." zeg ik op de tast plukkend met de pincette naar haren die ik voel en niet zie. Tot haar kin glad aanvoelt. "Weet je Erik,  ik heb dit haar met de hand op mijn hart beloofd toen we samen een film keken waarin de dochter dat voor haar moeder deed en ma wil ook in haar beste kleren als iedereen haar straks komt bekijken. Kun jij even controleren of alle haren weg zijn?” vraag ik ongegeneerd en Erik onderwerpt de kin aan een precisie onderzoek. “Volgens mij is het goed zo.” 

Ineens staat M**** achter mij terwijl ik mijn moeders mooie haar in drie goed gemikte streken perfect in model leg alsof er magische toverkunst in het spel is.
“Ik wil oma’s nagels lakken, ” hoor ik en verbaasd kijk ik achterom.
“Ja, wat kijk je nou weer raar? Dat heb ik altijd bij oma gedaan en ze moet er straks netjes bijliggen,” is mijn dochter resoluut.
“Ik vind het prima meid, maar we hebben hier geen nagellak, geloof ik.” mompel ik terwijl ik onder haar spiedend oog voorzichtig oogschaduw aanbreng.
“Nee, daar moet nog iets meer, ma. Kom, laat mij ook eens wat doen?”

Vervolg: de graaiende aap

Reacties (30) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ieko zegt het precies zoals ik het ook wilde zeggen...

De houding van je dochter ontroert me.
Dat waren zeer intense momenten, die ik koester als het weer eens ijskoud en verlaten is zonder haar
mooi geschreven :) respect (y)
respect voor jou en je geweldige schrijven
Dit afscheid straalt alleen maar waardigheid uit en eerbied
Dank je wel, zo voelde het ook
Een geboorte..., zo is er opeens een nieuw mens die je niet kent, maar waar je ontzettend van kunt houden. Een sterfgeval, zo is iemand er gewoon niet meer. Het blijven wonderen die dagelijks voorkomen, en ons telkens weer versteld doen staan. Ik vind dat je dit prachtig omschreven hebt, want ik heb nog nooit iemand van dichtbij zien sterven, zoals jij het nu omschrijft, geeft het troost en kan ik eindelijk de woorden begrijpen van mensen die zeggen..., hij/zij heeft nu rust.
Dank je wel, voor je mooie woorden, meis.
Los van de pakkende manier waarop je vertelt, vind ik het heel bijzonder dat je ons meeneemt in dit meest intieme moment. Dank je wel daarvoor. De dood krijgt zo zelfs een vriendelijk gezicht.
Dank je wel voor je mooie reactie. Het klopt, zoals we dit hebben meegemaakt was het mooi, vriendelijk en eerbiedig, waardig ook. Hulde ook aan de Hospice van het Leger des Heils.
het was zo aangrijpend om te lezen - ik stond precies weer aan het sterfbed van mijn vader.
En die reacties van je dochter zijn zo vertederend mooi!
Klopt helemaal Chris
[[Deleted]]
Ik hoor van mensen vaak dat ze het eng vinden om een dode zelf te verzorgen, maar ik kan enkel zeggen, dat het mij een prima gevoel heeft gegeven om die laatste zorg te kunnen geven