Wanneer overschrijd je 'n grens bij humor?

Door Janne Marthies gepubliceerd op Tuesday 24 February 16:05

Waar is de beul en wie trekt de grens?c689aff218b114ec55f79b9df2adae40_medium.

Tijdens een optreden op de televisie noemde Youp van 't Hek - Humberto Tan: 'Raboneger'. Niets gebeurde, niemand reageerde. Terwijl in het jaar 2014 elke ongelukkige uitspraak werd uitvergroot, vemenigvuldigd en veroordeeld ging deze uitglijder van Youp van 't Hek niet door de schandpaalmolen. Op Twitter maakten welgeteld drie personen zich druk. Geen enkele columnist klom in de pen. Het fragment werd nergens herhaald.

Misschien relmoe geworden?

Het had er mee te maken wat Van 't Hek daarna zei: 'Er is een groot verschil of je een grapje in een café maakt, dat je gewoon met je vrienden in de kroeg staat, of dat je het op de televisie doet. Op de televisie zal ik Humberto Tan nooit de Raboneger noemen, maar in de kroeg wel. De cabaretier raakte aan de kern waaraan zoveel mensen hun vingers brandden: het verschil tussen publiek en privé uit het oog verliezen oftewel: vergeten dat je niet thuis zit of in de kroeg, maar in een tv-studio.

Voorbeelden van grensgevallen of niet?

  • Voebal is geen spel voor homo's en dat zij liever in kapperszaken werken (René van der Grijp);
  • Volgens Jack Spijkerman is Humberto Tan niet alleen donker, maar ook dom;
  • Gordon vernederde een jongen van Azialtische afkomst, onder meer met de clichématige vraag: 'Welk nummer ga je zingen? Nummer 39 met rijst?;
  • Mart Smeets zei in de televisieserie 'Sterren op het doek': 'Een kunstenaar heeft een bestraffende Amstelveens-Joodse manier om naar iemand te kijken'.

De morele verontwaardiging is telkens groot, een teken dat politieke correctheid tegenwoordig weer de norm is, maar hoe keurig zijn we zelf in intieme sfeer? Wie maakt zich nooit schuldig aan een racistiche, homofobe of seksistische opmerking? Opvallend was dat de meeste incidenten weinig ophef veroorzaakten. Pas toen ze in een frame van discriminatie werden geplaatst door een ander medium volgde breedgedragen verontwaardiging. Het lijkt erop dat mensen wachten op een startsein van de beul.

Wanneer wordt het schavot geopend en wie?c774b986cee8b411b22931295bf951fb_medium.

Als het voor alle omstanders veilig is, is het schavot geopend. De media stonden op scherp na felle discussies over Zwarte Piet en de massa, die zich zomaar voor racist uitgemaakt zag, greep vervolgens kans op kans om de echte racisten eruit te lichten. Nog verder ging het foutengrappendebat toen Leon de Winter in De Telgraaf schreef dat hij moest 'kotsen' van columnist Sylvia Witteman, die in een interview in het Volkskrant Magazine had gezegd dat ze thuis met vrienden flauwe grappen maakte over concentratiekampen of gemene dingen zegt over Anne Frank. Mag een cabaretier foute grappen maken over Anne Frank?

We begeven ons vaak in een spagaat.

De grenzen van de grap worden altijd opgerekt en het kamp dat vindt dat je (bijna) alles moet kunnen zeggen, is nog steeds erg groot. Aan de andere kant staat een leger moraalridders dat almaar gevoeliger lijkt te worden. Alles wat riekt naar een vooroordeel wordt uit de context gehaald, in de herhaling gegooid en eindeloos bekritiseerd. We leven in een ontmaskeringsmaatschappij: er duiken steeds schandalen op waarover dan diepe verontwaardiging ontstaat. En dus moeten niet alleen de dopingzondaar, de excessief declarerende politicus, de sjoemelende bankier en de frauderende wetenschapper het ontgelden, maar ook de voorheen latente racist, fascist en homohater. Zie je wel, schreeuwt de touschouwer vanaf de zijlijn, ik het het altijd geweten: hij kijkt heimelijk neer op Joden/vrouwen/homo's/negers.

Fouten worden vaak uit de juiste context gehaald.aa221df046a32aa2734b270aa3f2bc05_medium.

Opvallend is dat een foute opmerking eenmaal in het openbaar is gemaakt, is opgepikt en uit de context gehaald er geen weg terug meer lijkt te zijn. De schuldige is aangewezen, het vonnis geveld: discriminatie. Niemand die het voor je opneemt! Daarnaast kun je onder intimi zo politiek incorrect zijn als je wilt. Je vrienden kennen je gevoel voor humor en weten dat je het niet slecht bedoelt. Het onderscheid is dan ook voor veel mensen hypocriet: de meesten zullen privé verder gaan, omdat er dan geen reputatieschade dreigt. Hoe dan ook: het onderscheid is wel reëel. Tja, wat kan ik er nog verder aan toevoegen? O ja!  Een mens moet weten wanneer hij zijn mond moet houden.

Bron: Volkskrant 8 januari/Haro Kraak.

Bewerkt door: Janne Marthies.

 

 

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Pipet heb je mooi verteld en geschreven, ik had het eerst zelf ook, niet door maar toen ik het helemaal ging lezen, kreeg ik al snel genoeg in de gaten dag het eigenlijk hele gemene op ervingen waren die je niet hoort te zeggen. Je doet mensen pijn en verdriet. Dat ks toch niet wat je wilt op tv waar iedereen naar kijkt. Ik vind jet echt een heeel leuk en mooi artikel ik verheug me op meer van zulk soort artikelen of totaal andere onderwerpen!
goed artikel, waar we ons al niet druk over maken, zou je denken♥
Een mens moet weten wanneer hij zijn mond moet houden. Laten we die er maar even inhouden. *__* Verder denk ik dat er vaak een dunne lijn is wat wel en niet gezegd kan worden. Hoge bomen vangen nu eenmaal veel wind. En gaan deze hoge bomen over de schreef zijn de piepers gaar.
haha dat is een goed