De ontwikkeling van de mens, van eigen wil tot zwakste schakel

Door Andrehagedoorn gepubliceerd op Monday 23 February 16:55

De ontwikkeling van de mens, van eigen wil tot zwakste schakel

Het begint altijd met een geschiedenis, vanuit een punt hoe het ooit ontstaan is tot het punt waar we nu zijn. Ooit werd het wiel uitgevonden, nu zijn we in staat informatie te versturen zonder ruimte af te leggen. Waar het ooit begon als een individu dat iets uitgevonden heeft, dat geadapteerd werd door andere individu en in gezamenlijk overleg op dezelfde wijze wordt toegepast.

Al dan niet met daarbij behorende regels, waaruit van iets eenvoudigs als rechts aanhouden tot een hedendaags stoplicht over de eeuwen heen van 1 paardekracht naar 320 zijn gegaan.

Door de ontwikkelingen heen achteraf te kunnen aanschouwen, kunnen we leren het proces ervan te begrijpen. Puzzelstukjes vallen meer op hun plaats. Dit alles heeft te maken met het overdragen van kennis. Ook hierin weer een geschiedkundige parallel: waar de kerk in het jaar 400 nog gezien werd als school en datgene werd geleerd wat in die tijd gezien werd als de werking van een chemokuur op kanker heden ten dage niet meer of minder gewaardeerd dan de veronderstellingen in die tijd. Hebben we heden ten dage laboratoria op universiteiten om te kunnen promoveren en komen er zaken in het licht over onze wereld die we 1600 jaar geleden nog niet zouden kunnen begrijpen, al zouden we het willen.

Hetzelfde zal gelden wanneer iemand uit het jaar 1200 voor Christus plotseling een bezoekje neemt naar het jaar 400, hoewel wij daar vanuit onze optiek wellicht minder van onder de indruk zouden zijn, daar wij voortborduren op alle kennis dat ooit is overgedragen.

Door te organiseren zijn we verder gekomen als mens. De oudst geschreven bronnen dateren tot ongeveer 6000 voor Christus. Daaruit kunnen we opmaken dat er in die tijd ook complexere vormen van samenleven waren, elk met hun eigen regels en een poging tot het samenhouden van deze vorm van samenleving middels religie en rituelen. Om op deze wijze de neuzen dezelfde richting op de houden. Deze processen werden dus ook beschreven, zoals ik hiervoor benoemd heb. De mens is dus altijd wel bezig geweest met haar eigen ontwikkeling en het aanschouwen daarvan.

De religieuze wetten komen voort uit rechtvaardigheid en liefde, maar kunnen niet meer vertaald worden naar de nieuwe postmoderne mens. Dit komt veelal omdat men waarden en normen met elkaar verward. De norm is een invulling van een waarde. De norm geeft betekenis aan de waarde. Er zijn dus meer normen dan waarden, maar de waarden dienen het hogere doel.

Die waarden zijn voortgekomen uit ervaringen, waarbij mensen willen voorkomen een dergelijke ervaring weer mee te maken. Wanneer je een geliefde verliest door een overstroming, verhuis je naar een hoger gelegen gebied om veiliger te leven. Je wilt namelijk niet nog iemand verliezen, daarom doe je dit uit liefde.

Wanneer je je louter op normen zou richten, dan bestaat er een kans op verstarring. Wanneer je je louter op een waarde zou richten, bestaat de kans dat het doel de middelen heiligt. Gelukkig is het leven niet zwartwit en situationeel gebonden, waardoor je in alle gevallen een indivueel moreel oordeel zou moeten kunnen geven, mits weloverwogen. Dit neemt niet weg dat verstarring of 'over zaken heen stappen' een basishouding kan vormen, waardoor een religie contraproductief werkt. Je kunt namelijk met de invulling van wat jij denkt dat goed is een ander schaden.

De postmoderne mens zou daarom de context van dergelijke geschriften moeten kunnen begrijpen en niet alleen tekstueel een kunstje moeten doen. Taal is al zoveel veranderd dat er een kans bestaat dat je een specifieke tekst nooit meer kunt vertalen naar deze tijd, omdat je als postmoderne mens niet in staat bent je te kunnen verplaatsen in de mensen van die specifieke tijd. Hoe kun je jezelf verplaatsen in onwetendheid, als je de spoiler allang in je achterhoofd hebt?

Waarom ik toch over religie begin? Daarin zitten de verwoorde fundamenten van rechtvaardig samenleven, uit liefde voor elkaar, maar ook met realiteitszin. Geleerd over de eeuwen heen en procesmatig beschreven in die tijd. Overgedragen en het heeft zijn functie behouden, met succes. We zijn immers een stukje verder gekomen met elkaar.

Je louter richten op de norm vervult je eigenwaarde, wanneer je die jezelf niet voldoende zou kunnen geven. Het werkt als een beloning. En een mens is gericht op straffen en belonen, om op die manier de samenleving binnen het bepaalde kader vorm te geven. Vrijheidsbeperking om vrijheid te creëren, want het heeft natuurlijk weinig zin om een winkel te beginnen, wanneer iedereen je toko elke dag leeg rooft. Op die manier hebben wij eeuwen lang heel erg succesvol kunnen leven.

Misschien is het daarom zo aantrekkelijk om je volledig over te geven aan een religie. Het ontneemt je op die manier van je verantwoordelijkheden, want je hoeft zelf niet na te denken.

In de bijbel staat dat Jezus de confrontatie opzoekt met de schriftgeleerden en farizeeërs, omdat Hij vindt dat zij zich louter aan de norm houden, maar zich niet bezig hielden met de daadwerkelijke waarde. Op die manier krijg je dus situaties als uitgebreid bidden op een marktplein, zodat iedereen ziet hoe goed jij je normen vervult. Maar wanneer je dan langs een bedelaar loopt, heb je minachting voor die bedelaar, omdat je jezelf een beter mens voelt. Jij houdt je namelijk aan de regeltjes, waar die ander dan waarschijnlijk minder goed is in de ogen van God, omdat de 'openbare bidder' trots is op zichzelf. Dat noemen ze ook wel Hoogmoedigheid en Jezus had zoiets van: begrijpen jullie nou helemaal niet waar het om draait?

En vervolgens vat Hij de Wet samen als: Eer God de Vader met heel je hart, ziel en verstand en heb je naaste lief zoals jezelf. Een eindwaarde dus en de invulling kan verschillend zijn, maar voor jezelf weet je welk doel je dient. En dat deed Jezus iets. Hij werd daar boos over, het raakte Hem.

Voordat Luther en Calvijn een nieuwe ontwikkeling op gang brachten in het Christelijke geloof, was het delen van kennis gecentraliseerd en besloten. Op die manier konden machthebbers macht behouden en kon men roem verkrijgen. Organisatie was een noodzaak om verder te komen, maar dat alles gedelegeerd vanuit een selectieve groep mensen. Dit wankelde, naarmate mensen zich meer gingen verdiepen in wat de bijbel daadwerkelijk vertelde. Hierdoor kreeg je verschillende interpretaties, waardoor wederom de context niet meer volledig begrepen werd.

De waarden waar ik steeds over schrijf zijn bepalend voor onze samenleving. Zonder het begrip van deze waarden raken we van elkaar vervreemd en doen we een kunstje, denken we niet meer na en weten we hoe we moeten leven binnen de eigen interpretatie van de kaders die er zijn.

Gelukkig hebben we elkaar om elkaar op deze waarden te wijzen en met elkaar van gedachten te wisselen. Dit vergt openheid naar elkaar, en elkaar de ruimte te geven. En niet alleen om iemand te laten 'uitpraten', maar daadwerkelijk je eigen mening opzij en volledig 100% luisteren naar wat een ander verteld. Dat je erover na kunt denken vanuit het perspectief van de ander. Je hoeft het daarna er niet mee eens te zijn, maar als je die ruimte biedt, leg je 2 ideeën naast elkaar in plaats van tegenover elkaar. Een dialoog.

We gaan met elkaar een weg naar volwassenheid in. Daarin zijn we gezamenlijk zo sterk als de zwakste schakel. Alles draait erom dat we met elkaar samen moeten overleven en er samen iets van moeten maken. Dat kan alleen als je iedereen mee krijgt en gelukkig hebben we een vrije wil om dit zelf te mogen bepalen. We zijn allemaal anders en hebben allemaal ons eigen persoonlijkheid.

Ook al bedoel je iets als individu nog zo goed, het zijn je individuele ervaringen geweest met jouw persoonlijkheid die ervoor gezorgd hebben dat je bent gekomen waar je bent. Je kunt daar een liniaal naast leggen door jezelf te vergelijken met anderen, maar daarmee creeër je alleen maar onderscheid, terwijl die liniaal niet eens echt is. Geld heeft geen waarde, alleen de waarde die wij het toekennen. Hetzelfde geldt voor status. Het is een ontwikkeling in een groter geheel, waarbij je moet proberen te voorkomen dat je je niet louter richt op 1 of enkele onderdelen, waardoor je het grote geheel kwijt raakt.

Ons grote geheel zijn wij zelf en alle diversiteit in wie wij mensen zijn en wat ons mens maakt. Ons doel is om iedereen mee te krijgen naar volwassenheid op een menswaardige manier. En de realiteit zegt dat dit niet mogelijk is, juist omdat je je eigen wil hebt en ervoor kunt kiezen dit anders te zien.

Maar als ik zeg... Ons doel is, dan is dat natuurlijk hoe ik het zie op dit moment. En gelukkig mag jij het helemaal anders zien.

 

 

André Hagedoorn

 

P.S. Tips over opbouw, schrijfwijze, etc. zijn van harte welkom.

 

 

 

 

 

 

 

 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Prima geschreven artikel/verhaal dat ik met plezier heb gelezen.