De vrije wereld lonkt

Door Weltevree gepubliceerd op Monday 02 February 16:37

Niek ziet mijn ongeruste blik, geeft geluidloos met ogen en mond aan dat dit niet zorgwekkend is en met ingehouden zucht zak ik achterin de stoel. Het zou me, hoe dan ook, toch erg bezwaren als mijn aanpak haar een hartverlamming bezorgt, denk ik na de eerste schrik. Misschien zou ik dan liever kiezen voor zoiets als een lichte hersenverweking? Wellicht breken we dan eens door haar verdediging heen? Met ingehouden adem en totaal lege ogen blijft ze zwaaiend op haar stoel ergens zweven tussen hier en het hiernamaals, als dat in deze context van toepassing zou kunnen zijn. Toch cocaïne? Speed? Ze is tussendoor niet naar de wc geweest, maar als wij even niet opletten kan zij een pil zo naar binnen steken. Samen bekijken we wat er zich voor onze ogen afspeelt en ineens denk ik dat ze een nieuwe vorm van obstructie heeft ontdekt. Een soort onopvallende sabotage.Toch heel anders weer dan de eerste keer, maar ze houdt het wel net zo lang vol. Nu komt er geen traan aan te pas, enkel wat minieme zweetdruppeltjes die op haar voorhoofd parelen. Inmiddels is ze lijkbleek en Niek ziet dat ik op mijn gemak zit toe te kijken tot hij, als haar psych. rustig aanspoort. “Hallo M**** Hallo, je wordt niet aangevallen.” Ik zie haar ogen ineens iets meer glans krijgen, maar ze laat zich toch niet zomaar wakker porren.

“Kom er maar weer bij, M****,” zegt Niek alsof hij haar een kaakje bij de thee aanbiedt. Bijna jammer dat ik de enige ben die dit koekje van eigen deeg snapt. Dan knippert ze met haar ogen en kijkt verward om zich heen alsof ze niet weet waar ze gebleven was. Fantastisch, nu weet ik hoe jij het doet. Als het te dichtbij komt zet jij alle zintuigen uit. Precies je vader. Eerst zorg je er zelf voor dat je door de mand moet vallen met al die uitvluchten en als de ander jou daarmee confronteert peer jij je gewiekst weg uit die situatie. Dank je wel, ik ben veel wijzer. Dit vind jij de normaalste zaak? Oké, doe ik nu ook alsof er niets raars is gebeurd.

“Ben je klaar?” vraagt haar psycholoog me glimlachend en ik ontken uiteraard, want, "nee, ik heb nog een vraag voor haar, zoals je weet.” Even trekt zijn linker mondhoek, ingewikkelde binnenpretjes kan of wil hij soms niet verhullen. Het lijkt ook wel erg op hoe zij zelf de tweede sessie begon, maar dan iets anders, hihi. Ik ga gewoon door, al is het maar om mezelf van zo'n verschijning met vreemde fratsen af te helpen.

“Kunnen we weer?” vraagt Niek opgewekt aan de zojuist terug gekeerde wereldreizigster. Zij knikt onschuldig alsof ze zelf niet weet dat ze zich even terug getrokken heeft. Het is in wezen toch te zielig voor woorden dat dit gestoorde gedoe het eindresultaat is van vroege kindermishandeling. Moet je toch kijken hoe zo’ n trauma een dertigjarige veelbelovende, vlotte, knappe, bijzondere meid met zoveel potentie, nog steeds parten speelt. Ik ben trouwens ook goed in net doen alsof, heb zo mijn eigen talenten, let maar op.

“Oké, fasten your seatbelts, daar gaan we weer," zet ik vrolijkheid in. "We kunnen uiteraard wel luchtkastelen bouwen zodra het hier even iets te zwaar wordt, maar dat hoeft niet. Zonde van de tijd. Hier bij Niek mogen we gewoon praten. Voor virtuele mystiek is internet een probaat middel.” Oeps, ze zit al weer op hete kolen. “Het klinkt misschien wel raar, maar toch ben ik dáár wel wijzer van geworden in de afgelopen vijf jaar. M****, je schrijft frank en vrij over alles wat je bezig houdt. Dat komt toch wel wat merkwaardig over, op mij dan.”

“Ach, haha, je denkt toch niet, dat alles wat ik op internet schrijf, ook wáár is?” Hier ga ik niet op in, inderdaad heb ik al wel wat hinderlijke leugens opgespoord.

“Daar kan ik geen zinnig woord over zeggen. Ik ben geen helderziend medium. Het meeste dat ik ontdek verklappen mensen namelijk zelf. Vooral als ze te veel proberen te verbergen. Nee, wat ik bedoel is dit: Ik herinner me dat jij nooit iets over jezelf vertelde, thuis, vond dat het me allemaal niets aan ging. Dat was jouw privé en zo. Later werd je ook niet opener, als we bij jou en C**** op bezoek kwamen. In dat licht gezien is jouw openheid op internet op zijn minst opmerkelijk te noemen. Natuurlijk ben ik blij dat jullie, je vader en jij, elkaar na eenentwintig jaar eindelijk hebben leren kennen. Het is tenslotte geen kwaaie kerel, ik ben ermee getrouwd geweest, niet waar? B**** is geen man waar een vrouw zich een buil aan kan vallen want hij vindt altijd alles goed. Zolang zijn vrouw dat alles maar zonder klagen voor hem doet.” Niek knikt tevreden want ik blijf prima buiten de gevarenzone, al scheer ik rakelings langs de rand van het onaangename.

Gelijke rechten

“Maar uit wat jij op je blog publiceert lijkt het of jij maar één familie hebt. Die van je vader en dat van ons samen, ons verleden, of het heden? Daar lees ik niets van. Of jij me mist bijvoorbeeld? Dat je mij met mijn verjaardag een leuk kaartje hebt gestuurd?" Ze kijkt me nu oprecht verbaasd aan.

"Het is maar een voorbeeldje, natuurlijk, want zoiets kun jij niet schrijven, die aardige dingen doe je niet voor mij. Maar zoiets als, ik noem maar eens wat, dat je mij zo' n rare taart vindt of dat je mij het liefste zou vermoorden? Dat komt in jouw hele blog niet voor. Daar klopt volgens mij iets niet aan. Jouw vader en ik hebben jou met ons tweeën gemaakt.”  Ze knikt zowaar. Vanwege mijn amicale, vlotte verteltrand raakt ze weer aardig uit de brand. Is wel leerzaam, want eindelijk zijn de rollen omgekeerd. Nu zet ik jou op het verkeerde been met enkele observaties en jij weet niet welke slagen ik nu overweeg.

“Dat ik het eerste deel van jouw opvoeding alléén voor mijn rekening heb moeten nemen was niet wat B**** en ik afgesproken hadden, maar jij hebt dat inmiddels aardig rechtgezet. Je kent hem nu. Hoe lang? Vijf jaar? In ieder geval toch al net zo lang als dat je mij uit je leven schreef.” Haar ogen krijgen weer die speciale blik, dat hyena-achtige oplettende van:  kom niet aan mijn vader, die zal ik beschermen tot ik er dood bij neer val.

“Niet om negatief te doen, maar ik vroeg me al die tijd al af, waarom ik niet dezelfde rechten heb als jouw vader.” Ze kijkt me aan of het in Keulen dondert.

“Ja, M****, gelijke rechten, ” onderstreept plus verduidelijkt Niek, maar ze haalt haar schouders op. “Gelijke rechten?” stamelt ze verward en we knikken. Waar we het nu over hebben is op jouw continent niet gebruikelijk? Gelijke rechten kennen ze daar niet? Sjonge. Dit is zoals met de Sinterklaassurprise? Ze weet niet wat er komt en kan er dan ook niet gelijkwaardig en/of verstandig over meepraten of -denken?

“Ja, zoals dat te doen gebruikelijk is bij ouders, weet je wel, hij en zij. Pa en ma, Pappie en mammie. Die zijn aan elkaar gelijk en blijven toch ook altijd samen verantwoordelijk voor hun kinderen, ook al willen ze een andere partner.” Dit is toch wel ongeveer het makkelijkste deel van het college voor de egocentrische mediakleuterklas, maar ze raakt hiervan nog meer in de war, lijkt het.

“Nou moet je weten dat hij, jouw vader, mij destijds niet heeft verteld waarom hij jou plotseling niet meer op kwam halen. Ik zag natuurlijk wel wat er aan de hand was en dus weet ik dat-“
“Hoho, je weet niets zeker, toch?” grijpt Niek in en voorkomt dat ik iets te veel uit de school klap.

“Je hebt gelijk, Niek, het zijn tot op de dag van vandaag enkel maar vermoedens. Ik tast over zijn keuzes na zesentwintig jaar nog steeds in het duister. Dus M****, als je mij daar vragen over zou stellen, moet ik in gebreke blijven. Ik ken zijn antwoorden gewoon niet en ik strooi nooit zomaar vermoedens rond, want dat is natuurlijk niet eerlijk.” Met grote ogen staart ze me nu strak aan. Het ongeloof druipt vettig langs haar wangen om in een punt aan haar kin te blijven hangen, zodat haar mond ervan open zakt.

“Nee, echt niet. Geloof me nou maar. Ik weet er nog steeds niets van. Hij heeft nooit iets met mij besproken en daar gaat mijn vraag dus ook over.” Ik gris het bijna lege glas van tafel, giet het laatste vocht naar binnen om mijn droge keel te smeren en haar de tijd te geven deze nieuwe info te laten bezinken.

“Aangezien jij nu wel contact met hem hebt, kun jij me wellicht wijzer maken?”

“Waarover?”
“Waarom hij destijds niet meer op kwam draven?” Ze kijkt hulpeloos naar Niek, maar die helpt haar niet uit de nood.

“Ik neem aan dat jij hem dat in de loop der jaren wel een keer op de man af hebt gevraagd, toch?” Ik weet het antwoord al want dat heeft ze me ooit zelf verteld en ze wordt ook rood tot in haar nek, zwijgt onzeker.

“Je meent het niet he? Je wilt toch niet beweren dat hij je nog steeds niets heeft verteld? Was het niet jouw halfzusje die bij jouw eerste bezoek aan hen al van je wilde weten waarom jij haar vader niets vroeg?” Ik dacht nog, kijk, die is jonger dan M****, maar is het kennelijk óók niet eens met hoe haar vader het met jullie heeft gedaan." Ze wordt steeds onzekerder. Hoe weet ik dat nou allemaal? Nou meid, dat is het voordeel van een goed geheugen en luisteren als je dochter je eindelijk, na anderhalf jaar, iets vertelt.

“Ik weet nog waar jij zat, hoe je keek, toen jij mij vertelde wat je haar geantwoord hebt," en ik doe haar na: “Och nee joh, daar heb ik nog een heel leven de tijd voor.” Ik herinner me dat ik toen dacht: liever niet, want dan rek je de boel onnodig op. Dat was dezelfde dag dat je mij vertelde met welke smoes B**** je het bos in stuurde: Zijn vrouw was destijds een beetje bepalend, zei hij. Alsof je met die ene zin ook maar één procent benadert van de ramp waarmee wij te kampen hebben gekregen.”

Het is wonderlijk hoe rustig ik blijf en zij kan niet anders dan sprakeloos hijgen. Er is er geen weerwoord te vinden.

“G**** was een beetje bepalend?" Sjonge en die vijf woorden kunnen al die jaren ellende, hupsakee, even uit jouw leven vegen? Niet te geloven. Ik had gehoopt dat ik nu tenminste via jou de informatie krijgen zou, waar ik als zijn ex. en moeder van zijn kind destijds recht op had. Die heeft hij mij toen namelijk glashard onthouden, zoals in geweigerd." Ik speel met verve de verwonderd geschrokken trol zonder verwijt dat ze hem nog steeds niet ter verantwoording heeft geroepen over zijn vreselijk egoïstische verwaarlozing. 

"Nou ja. Wat jammer. Dan kun jij me dus ook niet verder helpen? Is dat werkelijk alles wat je inmiddels daarover weet?” Hoewel ik hem noch haar aan de paal nagel loert ze kwaad van Niek naar mij, pompt zich op en zegt, met die zo bekende valse toon. “Ach, ze kan het alleen maar niet uitstaan dat ik het goed met hem kan vinden.” Het is de intonatie van een tienjarige en het lijkt of ze antwoord geeft aan een onzichtbaar iemand in de kamer die haar herhaaldelijk vraagt waarom haar moeder dit allemaal doet. Heeft ze soms weer stemmen in haar hoofd? 

Onwil en duivels onvermogen

De oude versleten deur van venijn en saboterende onwil zakt geruisloos dicht. 

7b727c7e778050c5207cc950dd52b608_medium.

Ik sta op, vis met zeer gecontroleerde bewegingen mijn stoere leren jack van de stoel en steek zwijgend mijn armen in de mouwen.

“Ik zie dat je weggaat,” constateert Niek met die overbekende droge ondertoon en ik knik. Op mijn gemak pas ik de rits in elkaar en geniet van het gritsende ritsrats als ik de jas tot aan de kin dicht trek. Heerlijk geluid, precies op de juiste plaats en het goede moment, merk ik en leg mijn pet en handtas ongegeneerd tussen haar en mij op tafel zodat ik de das om kan slaan.

“Ja, hier heb ik niets meer te zoeken,” zeg ik rustig tegen Niek. Ze zit vastgelijmd op haar stoel alsof niet zijzelf, maar het ongrijpbare lot het zo bezegeld heeft. Alsof niet al die angsten en oneerlijke foefjes haar funest zijn geworden. Als ik het goed inschat lijkt ze radeloos, maar wil niet schreeuwen dat ik blijven moet. Ook goed. Niek legt zijn hand op mijn arm en vraagt me nog even te luisteren.

“Ken jij het lege nest syndroom?”
“Nee, daar heb ik nooit last van gehad. Mijn kind is op haar vierde al uit huis verdwenen.”

“Dat bedoel ik, ” geeft hij me iets mee om straks met EmjE over na te denken.

“Tussen haar en mij liggen zesentwintig jaar emotionele stilstand. Wij zijn niet samen door de normale moeder-dochter ontwikkelingen gegaan. Al die jaren heb ik gewacht en gehoopt tot ze eindelijk weer tevoorschijn komen zou, dat kind wat ik op de wereld heb gezet, dat lieveke van vóór die traumatische ervaring. Nu heeft ze laten zien dat ze mij nog stééds als kop van Jut gebruiken wil. Dat zij zichzelf veel meer waard vindt dan de moeder die voor haar heeft gezorgd en daar pas ik voor. Ik stap uit deze situatie. Niek, jij weet hoe ik mijn best heb gedaan om haar die vader terug te geven. Jammer dan.”

Ik wend me nu tot haar en bouw haar overdreven na: “Ze kan er enkel maar niet tegen dat ik het goed met hem kan vinden.” Jongens toch, als iemand zich zulke smerige streken durft te veroorloven is ze nog lang niet aan een schone lei toe. Je kunt enkel iets veranderen als je dat zelf wilt en ik hoef me niet te laten beledigen met de vunzige onzin die jij uitkraamt. Dit is géén generatiekloof. Dit is een persoonlijk gebrek aan begrip, inzicht en inzet. Het is iets te gemakzuchtig om altijd anderen de schuld te geven en de onwil om je eigen aandeel te onderzoeken past echt niet meer bij iemand van jouw leeftijd."  Ze waagt het niet meer om te reageren.  "Niek, misschien kun jij nog iets met haar in die laatste tien minuten. Ik hoop het eigenlijk wel, want voorlopig doe ik niet meer mee.” Ik zet mijn pet op en loop op de makkelijke schoenen in de snelle strakke broek naar de deur, draai me daar nog even om. “Nou tot ziens dan maar. Veel succes.”  Hij knikt en ik loop even later fier rechtop naar de balie en Lydia.  “Ik bel je morgen even om een afspraak met Niek te maken, ik heb namelijk zelf nog één gesprek met hem te goed.”

Wordt vervolgd De vrijheid

 

Vorig deel gemist?

Klik hier

 

Reacties (21) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
jij hebt gesproken , dat zal je deugd gedaan hebben
Zij zal blijkbaar nooit tot inzicht komen ?!
Wil alleen maar even zeggen dat ik je serie met interesse volg.
Fijn om te weten, dank je wel. Soms vind ik inderdaad wel eens jammer dat we niet kunnen zien wie de stukken leest.
Je hebt eindelijk de kans gekregen je uit te spreken. Zonder dat je afgekapt of onderbroken werd.
Ja, en dat doet de burger goed..
Dan te bedenken dat zij grog geld voor neertelt, dat is natuurlijk ook echt iets om je het schompus om te lachen
Dat lege nest syndroom is een veelzeggende opmerking van Niek.

Heel het schaakspel tot dit moment heb ik nu gadegeslagen. En het wordt steeds triestiger.

Ik vind het moeilijk om iets erover te zeggen. Het gaat over delicate gevoelens. En bovendien beslaat het een gevoelswereld waar ik niets van af weet.
Mijn ouders en ik hebben natuurlijk wel een paar heftige conflicten gehad en zullen er ook nog wel wat hebben, maar er zijn nooit machtspelletjes of verdraaiende leugens tussen ons geweest.

Ik denk weleens dat het geen toeval kan zijn dat je zoveel mensen in je omgeving hebt, die in hun eigen wereld leven en die zo graag op andermans emoties teren. En die zichzelf zo bepantseren, terwijl ze vergeten dat het sterkste hart in feite het kwetsbaarste, het openste is. Terwijl je compleet het tegenovergestelde van hen bent, als vuur en ijs. Het lijkt wel of je hen aantrekt.

Tja, het lijkt niet goed af te lopen en ik kan enkel de hoop uitspreken dat op een dag de ijsmuur tussen jullie begint te smelten en jullie eindelijk met elkaar kunnen praten als gelijken en ook als moeder en dochter.
Dank je wel voor je hoop.
Het zal geen toeval zijn, inderdaad, maar je daarin verdiepen is van een meer spirituele orde in de zin van de filosofie dat je in je leven die dingen krijgt waar je iets van kunt leren. Dat heb ik dan ook gedaan en pas dat toe in het dagelijkse leven van geven en nemen.
Ik heb veel van Niek opgestoken, maar ik denk niet dat zij er iets aan heeft gehad. Als je bij zo iemand niet open staat en jezelf niet laat zien, heb je er weinig aan. Het is niet voor niets dat Niek ( die natuurlijk veel ervaring had) het na twee keer al af wilde bouwen... Dit is inmiddels al weer jaren geleden
Daar kan ze het meedoen.
Dat dacht ik ook... soms moet je in liefde streng maar rechtvaardig optreden
En al de ellende door toedoen van 1 man die jou verliet.
Wiens aandeel zij niet zit. Erg he?
Dat is niet alleen erg, maar ook onbegrijpelijk. Ze moet toch inzien dat hij degene is die weg is gegaan? Ik vind dat echt jammer.
Het is iets dat vanaf haar vierde al aan haar kleeft en zolang ze er zelf niet bewust van is kan ze er niets aan doen, zal ze hem altijd beschermen, verdedigen en achter hem aanlopen zodat hij eindelijk van haar houden zal
Liefde is niet te koop. Mensen denken dat, maar als iemand echt niet 'meer' van je houdt, kun je doen wat je wilt, maar dan zul je die liefde nooit krijgen.

Het is heel jammer dat ze dat niet ziet en dat hij zijn eigen vlees en bloed zo afwijst. Blijkbaar is ze op zoek naar een vader(figuur), die hij niet voor haar is. Ik hoop dat ze onze Vader zal leren kennen. Hij heeft genoeg ruimte in Zijn hart voor haar.
Niemand kan je kwalijk nemen dat je er de brui aan gaf, al vermoed ik dat dit juist wel het geval gaat zijn.

Deze zin blijft hangen: 'Tussen haar en mij liggen zesentwintig jaar emotionele stilstand': bedroevend en zo waar.
Ja, zo waar en zij haar vader maar blijven beschermen en denken dat al haar haat aan mij moest liggen. Ja dat schiet natuurlijk voor geen meter op.
Ze wil zo graag dat haar vader van haar houdt, terwijl hij degene is die vertrokken is. Jij bent gebleven en hebt haar alle liefde gegeven maar nu trek je aan het kortste eind.
Niek had me al uitgelegd dat zulke mishandelde kinderen heel vaak zo. Ze zien de mishandelingen aan voor liefde en verafschuwen de liefde van wie hen niet in de steek laat. Eigenlijk hebben zij de wereld dus omgedraaid nadat het trauma alle veiligheid verknipte.
Dat schijnt bij de psychologieleer een bekend fenomeen. Eigenlijk is ze gegijzeld door die vader doordat hij haar met zijn vertrek voor eeuwig aan hem gebonden heeft, maar daar komt in één van de volgende afleveringen nog wel een wat bredere uitleg over.