De geroepene 100, de pest en de vlinder

Door San-Daniel gepubliceerd op Friday 30 January 08:14

230px-Meister_von_San_Vitale_in_Ravenna.

'Ja', zei San ik volg je wel in die gedachtengang' en hij nam een teugje wijn en liet dat even door zijn mond spoelen alvorens het weg te slikken. 'Ik dacht echt,' zei Eefje dat we met die Ebola een soort nieuwe pest hadden binnen gehaald. 'Het kwam uit Afrika,' vulde zij aan en de verplegers hadden daar genezen of behandeld moeten worden'. Vader en dochter zaten onder San's favoriete olijf boom, het schaaltje met amandelen van eigen oogst stond tussen hen in en de zon deed de landwijn flonkeren. 'Aids kwam ook al uit Afrika,' vervolgde zij, 'dat zijn al twee ernstige ziekten die naar het Westen gereisd zijn van uit Afrika.' Zij legde het oude gedichtenboek op tafel en schoof het schaaltje met amandelen iets dichter naar zich toe. Charley keek even op van uit zijn luiheid en volgde de vlieg die om hem heen zoemde en met een snelle beweging hapte hij hem uit de lucht om vervolgens weer naast San weg te soezen in de zwoele warmte van de Andalusische zon.

San legde zijn pen op het schrijfblok en glimlachte,' Aids kwam inderdaad uit Afrika en Ebola ook, weet je,' vervolgde hij,' de pest kwam ook uit Afrika, dat zijn al drie maatschappij bedreigende ziektes uit Afrika, maar voor dat je daar conclusies aan gaat verbinden moet je eerst zaken in perspectief plaatsen.' Eef keek haar vader vragend onderzoekend aan. 'Kijk,' zei San, 'Afrika is groot, echt heel groot. ik besefte dat pas toen ik eens ging kijken op internet om informatie over Ebola op te zoeken. Ebola vond zijn oorsprong in de Congo en ik zag tot mijn verbazing dat het ene Afrikaanse staatje 'de Congo' vrijwel groter was dan heel Europa.' 'Zó,' zei Eef dat is nog eens wat.'

230px-Meister_von_San_Vitale_in_Ravenna.

'Kameroen is ook zo'n groot land in west Afrika en als je op de kaart van Afrika kijkt dan is het relatief klein in vergelijking met andere Afrikaanse buurstaten. Daar zou Aids ontstaan zijn,' verduidelijkte San. Het Westen is beduidend kleiner, maar heeft de ontwikkeling en de middelen om de handen in één te slaan en grensoverstijgend, oplossend te werken. Hij nam nog een slokje wijn en genoot er van, hij proefde de druiven van zijn land terug in de wijn en was tevreden.

'Waar kwam de Pest dan vandaan,' vroeg Eef? 'Oude letteren, he,' lachte haar vader, ik heb daar, pff, heel veel jaren geleden tijdens mijn studie mij mee bezig gehouden.' 'Heeft dat raakvlakken met oude letteren,' dan vroeg Eef?  Charley keek even op naar de blauwe vlinder die net te hoog in een cirkel rond vloog. '

Wereld schokkende gebeurtenissen, zijn altijd beschreven,' zei haar vader. De uitbarsting van de Vesuvius en die Pompei, onder meters as begroef, werd in vele teksten beschreven, Plinius de jongere, schreef daar bijvoorbeeld over.' 'Er waren dus meerdere Plinius' die schreven in die tijd,' merkte Eef op. 'Er ontgaat je werkelijk niets', grinnikte San , er was inderdaad ook een Plinius de oudere, die omkwam bij die zelfde uitbarsting, bedwelmd door het vulkaan gas.' Zo komt de bijbelse zondvloed in elk religieus geschrift voor, dus zoiets moet wel plaats gevonden hebben.'

'De pest is al zo oud als de weg naar Rome, eigenlijk ouder, het woord pest stamt af van het Latijnse pestis dat zoals het Griekse loimós gewoon plaag of vreselijke ziekte betekent.

 In het Gilgamesh -epos, ongeveer het oudste bewaarde heldendicht dat ons bekend is, komt het woord Pest voor. Dan praat je over iets van zo'n 2500 jaar voor Christus, dus 5000 jaar geleden. 'Gilgamesh,' vroeg Eef? 'Type het maar eens in op je smartphone,' lachte San, ' het ontstond in  het Sumerisch en werd ook wel 'Bilgames' gespeld.' San keek even naar de vlinder die een  hoge cirkel nu rond vloog,' die gaat straks ergens zitten,' dacht hij, en hij realiseerde dat een drone dat ook deed als die spioneerde. 

230px-Meister_von_San_Vitale_in_Ravenna.

'Ik heb het, 'jubelde Eef en ze hield triomfantelijk haar mobieltje omhoog. 'Eigenlijk was het 2600 jaar voor Christus, je zat er maar honderd jaar naast'. 'Wat is een eeuw meer of minder in de leeftijd van de aarde en haar beschavingen,' lachte San. 'En fin,' vervolgde hij,  Je komt het word Pest in de bijbel tegen en in de Ilias en ga zo maar door. Wij zijn geïnteresseerd in de Pest die Europa bereikte, want die bestond al elders, anders had die zich niet kunnen verspreiden. Arabische artsen hebben de pest beschreven als Ta un.  Daar was het dus ook  niet onbekend. Maar de Pest van Justinius is waarschijnlijk de eerste pest epedemie die  Europa trof. Ze brak uit tijdens de regering van Justinius in 542 in Istamboel en vernietigde wat er nog over was van het Romeinse rijk.

Dit moet de eerste keer geweest zijn dat de ziekte in Europa voorkwam.  Het was ontstaan in Egypte in 541 en verspreidde zich razendsnel over Europa tot in Ierland toe. Volgens de Griekse historicus Procopius  was het de builenpest en omdat hij dat zo nadrukkelijk vermeld, kun je er van uitgaan dat er meerdere soorten Pest bekend waren.Volgens Procopius stierf in het 541 half Istanboel.' '

Óok die heb ik gevonden,' meldde Eef en San dacht dat het goed was dat de oude generatie had moeten studeren in een tijd dat parate kennis een hoog goed was. De jonge 'opzoek' generatie, was héél bedreven om van alles en nog wat op te zoeken en dat dan meteen toe te passen. Maar je moest weten dat iets bestond, als je het überhaupt wilde opzoeken, die impuls moest toch gegeven worden. 'Ik heb Justinius ook,' vervolgde zij, hij werd zelf getroffen door de Pest,' en verder lezend vulde zij aan, 'maar hij overleefde het.' 'Kijk,' dacht San, 'dat wist ik niet.'

'Maar hoe kwam die Pest dan in Europa,' wilde zij weten? 'Ik haal eerst nog wat dadels, uit de keuken,' zei San, 'zo van het land ik heb ze net geplukt.' terwijl hij naar de keuken liep kwam de vlinder in glijvlucht naar beneden maar vond de deur die zich achter San sloot, net dicht en zij dwarrelde weer weg, de hoogte in en landde op een amandeltak om de wacht te houden over het tafereel. 

'Wil je er nog wat wijn bij,' vroeg San terwijl hij de karaf vragend omhoog hield. Zij knikte bevestigend en voor zelf neer te zijgen schonk hij zich zelf ook eens bij. Dit waren de fijne momenten, gewoon lekker teuten over van alles en nog wat.

'Tjah,' zei San, 'hoe komt een aap aan vlooien?' Er was een handels route van schepen die de Middellandse zee overstoken van Egypte naar de dichtsbijzijnde Europese haven.' Istanboel,' raadde Eef. 'Dat klopt,' zei San terwijl hij even de wijn in zijn glas liet rond kolken, 'dat heette toen eigenlijk nog Constantinople.  'Iedereen aan boord had wel luizen of vlooien, dat was in die tijd normaal. De Pest vlo nestelde zich op ratten en de schepen hadden altijd ratten aan boord. 'Op ratten, 'vroeg Eef.? 'Ja,' beaamde San en vervolgde zijn relaas, 'de vlooien sprongen over van de ratten op de zeelui, zeker als de ratten stierven of de ratten verlieten het schip in de aankomst haven.  De pest stak de kop op met een regelmaat van ongeveer 12 jaar, dus eens in de 12 jaar en Constantinople stond bekend als de 'rattenstad'. Onze Procopius weet dat ook te melden.'

230px-Meister_von_San_Vitale_in_Ravenna.

'Waarom eens in de 12 jaar, is dat ook bekend,' vroeg Eef zich af. 'Sinds kort is dat bekend,' zei San, 'ik lees altijd Wetenschap en Samenleving en toevallig kwam ik daar het één en ander op tegen. De ratten verspreiden zich als zij in getallen toenemen, dan vormen zij nieuwe kolonies. Ratten kolonies die door de Pest geinfecteerd zijn, sterven uit op een enkeling na die het overleeft, die zijn dan genetisch resistent. Net eigenlijk als Justinius, wat je mij net vertelde, die de Pest overleefde.' 'Ja', zei Eef? 'Het duurt ongeveer 12 jaar voor de ratten kolonie zich hersteld heeft en weer op sterkte is om zich te verspreiden.

'Tel daar bij op dat Italiaanse schepen, weer op Istamboel, de verst gelegen Europese haven voor hen, voeren om specerijen en handel in het algemeen, naar Genoa of naar Marseille te vervoeren. De rest laat zich raden. Zeelieden kwamen aan wal en gingen naar de eerste de beste kroeg en de ratten verlieten ook het schip. Ratten en vlooien vermenigvuldigen zich razend snel.' Het viel stil. Er werden olijven gegeten en dadels geproefd en beiden waren even alleen met hun eigen gedachten. San was degene die als eerste de stilte verbrak, 'lees eens als je tijd hebt over de pest, de rol van de kerk er in, de flagellanten, noem maar op..' 'Dat zal ik eens doen,' zei Eef  en San dacht, als je weer in Amsterdam bent, zal je werk je weer opslokken en je verantwoordelijkheden en je zult weinig tijd hebben om je met dit soort zaken bezig te houden. 'Doen,' zei hij, het is de moeite waard. 

De vlinder die genoeg geduld had beoefend, kwam glij fladderend naar beneden, recht op het tafeltje af. Charley richtte zich op en beet twee keer met zijn kaken in de lucht en slikte toen de ongelukkig door. 'dat is eentje minder dacht hij.'

San Daniel 2014

 

voor informatie over de boeken van San Daniel druk op deze link aub.

 

 

 

 

 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
De boodschapper op zielsniveau wordt opgegeten door Charley...dat voorspelt niet veel goeds...