Symptomen en ervaringen van Derealisatie en Depersonalisatie omschreven

Door Vrijleven gepubliceerd op Wednesday 14 January 11:42

e97bb71065386deb19238178c7ab8fb9_medium.

Je ziet de wereld en de omgeving aan je voorbij gaan, je kunt er niet bij, alles lijkt onecht, alsof je achter glas de werkelijkheid aanschouwt, los van je eigen persoonlijkheid staan, in een droom leven, gevoel geen onderdeel te zijn van het 'aardse' leven. De externe wereld zien alsof je ogen waarnemen zoals een wat gedateerde video camera. Een vreemde gewaarwording, ondanks dat de 'reality sense' gestoord is, blijft er wel sprake van contact met de realiteit. Als je deze klachten ervaart, dan kan er sprake zijn van derealisatie en depersonalisatie.
Laatste jaren is er meer interesse naar het onderzoeken van deze vervreemdingklachten. Hoe ervaren patienten deze symptomen? 
En hoe onstaan deze symptomen?

Ontstaansgeschiedenis

Er bestaan 3 groepen mensen met depersonalisatie, waarvan de oorzaken uiteenlopen. Zo is er een groep die het gekregen heeft door drugsgebruik, een groep (jong) getraumatiseerden, waarvan bekend is dat de aard van depersonalisatie ligt in een psychisch trauma. En dan is een nog de groep waarbij derealisatie en depersonalisatie al vanaf jonge leeftijd aanwezig is, bij die laatste groep is vermoedelijk sprake van depersonalisatie als aangeboren syndroom.

De symptomen beschreven

Patienten beschrijven het fenomeen derealisatie als in een droom te leven, achter glas na de buitenwereld kijken, de werkelijkheid als vaag, surrealistisch te ervaren, het waarnemen van de werkelijkheid alsof het niet een onderdeel van hun eigen waarneming. Depersonalisatie word vaak ook zo omgeschreven, maar er is verschil met derealisatie. Bij depersonalisatie zegt men dat hij of zij geen gevoelens meer kan ervaren, zichzelf een robot voelen, alles doen op de automatische piloot, of het niet meer herkennen van je gedachten. Deze ervaringen kunnen soms enkele tijd duren, maar het kan ook jarenlang en zelfs levenslang aanhouden. In dat geval zijn de symptomen invaliderend, en dient het beste professionele hulpverlening geraadpleegd te worden. De vraag is of dat vaak gebeurd, en worden de symptomen wel herkend als kenmerken van een psychische aandoening? Als je niet weet hoe een ´normaal´ persoon de werkelijkheid beleefd, dan weet je ook niet of jou beleving van de realiteit niet normaal is?

Onderscheid en overeenkomst

Bij de groep getraumatiseerden behoren deze onwerkelijkheidsgevoelens na verloop automatisch te verdwijnen. Tenminste, dat werd altijd gedacht, er is immers geen gevaar meer. Verdwenen de symptomen niet, dan waren het wel medicatie, hypnose, EMDR, of psychotherapie (als ondersteuning) 
Dat het trauma oploste. Hetzelfde zou gezegd kunnen worden over de groep waarbij drugsgebruik de grote boosdoener was. Verschillende mensen met deze symptomen verklaren dat voordat de derealisatie en depersonalisatie begon,
zij kampten met ernstige angsten, zij verklaarden dan ook overspoeld te raken met angst symptomen. Maar er zijn meer overeenkomsten.
Zo schijnt het gevoel van onwerkelijkheid, het buiten de realiteit staan, niets van elkaar te verschillen als het gaat over de diverse oorzaken van de fenomenen .
Echter is (nog) niet duidelijk of de intensiteit van onwerkelijkheid ook verschilt per persoon die hier last van heeft. Ook worden er vaak dezelfde soorten medicatie gebruikt bij de aandoening, dit zijn met name de antidepressiva.
Evenals tijdelijk de barbituraten die de gevoelens van angst, spanning en onrust tegengaan.

Angststoornis

Jaren geleden werd de depersonalisatiestoornis (dus derealisatie/depersonalisatie als primair symptoom)
gezien als een dissociatieve stoornis, recente opvattingen suggereren echter dat de stoornis en symptoom onderdeel kan zijn van een angststoornis. 
Er zijn aanwijzingen dat derealisatie en depersonalisatie behandeld kan worden als ware het een angststoornis is. Zo denkt men dat angst voor symptomen van depersonalisatie leidt tot onrustige gevoelens en vermijdingsgedrag.
Wetenschappers hebben tot op heden nog geen steeds echte doorbraak weten te forceren in behandeling specifiek gericht op derealisatie en depersonalisatie, zowel in het geval van het symptoom als primair syndroom, of secondair ziekte aspect. Er moet (helaas) nog steeds gewerkt worden met de huidige medicatie (zoals hierboven vermeld). Voorlopig lijkt de medische wereld zich niet bezig te gaan houden, met medicijnen die zich specifiek richten op de behandeling van derealisatie/depersonalisatie. 

Comorbiditeit

Dat derealisatie en depersonalisatie vaak niet opzichzelf staan, word vaker bevestigd. Zo zijn deze klachten vaak ingekaderd als bijkomstigheid van een andere psychische/psychiatrische stoornis. Zo komt het voor bij een groep Borderline patiënten, en veel vaker bij een groep met de diagnose schizofrenie. Ook kunnen deze ervaringen hand in hand gaan met een depressie, waarbij de omschreven problematiek niet perse kan worden toegerekend aan de depersonalisatie, omdat de beschrijving van depressie en depersonalisatie door patiënten, soms erg veel op elkaar kunnen lijken. Volgens een onderzoek gaat depersonalisatie nog het vaakst samen met de ziekte depressie. Zijn er volgens een of meerdere psychiaters geen sprake van een of andere psychiatrische stoornis waarvan de derealisatie en depersonalisatie een onderdeel van zijn, dan is er vermoedelijk sprake van de depersonalisatiestoornis. Bij de depersonalisatiestoornis gaat het om (primair) volledig opzichzelfstaande symptomen. Deze derealisatie/depersonalisatie wordt vaak afgekort door patienten als Dr/Dp.

Splitsing

Een jong kind dat een of meerdere ernstige gebeurtenissen meemaakt kan zijn of haar ernstige ervaringen afsplitsen van zichzelf.Hetzelfde mechanisme komt tot stand bij de dissociatieve identiteitstoornis (voorheen de diagnose MPS).
Dit copingsmechanisme is zeer handig om moeilijke ervaringen en gevoelens naar de achtergrond te drukken, om zo geestelijk te overleven.
Maar dit klinkt prettiger dan het is, niet alleen nare ervaringen en gevoelens worden niet meer actief beleefd,maar ook fijne gevoelens, zoals liefde, vrolijkheid, geluk en emotionele kleuringen zijn niet meer voelbaar.
In veel gevallen gaan derealisatie en depersonalisatie wel vanzelf weg, maar vaak blijven deze gevoelens bestaan.Er kan dan gedacht worden aan een dissociatieve stoornis, met name de depersonalisatiestoornis of derealisatiestoornis.

 

Mystiek en psychose

Wanneer is derealisatie een psychisch invaliderend symptoom? En wanneer valt deze onder bijvoorbeeld mystieke ervaringen?
Normale mensen kunnen ook vervreemdingsgevoelens ervaren, bijvoorbeeld na drugsgebruik, meditatie of ziekte,
waarbij de derealisatie van voorbijgaande aard is, en dus niet 'ziekelijk' of 'afwijkend' is.In bepaalde (met name niet westerse) landen worden dit soort verschijnselen bewust opgeroepen, als onderdeel van een ritueel, gebed of feest.
De derealisatie als onderdeel van psychotisch bewustzijn kan een vorm van een mystieke ervaring zijn, maar ook los van een 'echte' psychose is deze vervreemdingsklacht bijzonder, en kan samen gaan met verhoogde zelfobservatie en het functioneren op een andere golflengte, waarbij de eigen gedachten intrusief zijn.Een aantal kunstenaren hebben deze onwerkelijkheidsgevoelens bewust opgeroepen, meestal door het gebruik van hasjiesj of LSD.
In zo'n geval dient derealisatie voor creatieve doeleinden, en deze ervaringen verdwijnen dan ook weer zogauw de drugs uitwerken.
Het interessante van derealisatie, zeker in combinatie met psychose, is de filosofische vraagstelling, of wij misschien niet allemaal in een soort van computer simulatie leven, zoals we kennen van de Amerikaanse speelfilms The Matrix en Inception.Is de wereld die je om je heen ziet niet gewoon een illusie, misschien wel een sterke hallucinatie, gecreëerd door je eigen brein. 
Daar waar het gezond verstand achterblijft, gaat het over in een waan(stoornis) waarbij de psychose maar moeilijk te onderscheiden valt van een mystieke beleving.Depersonalisatie kan dus overlopen in psychose, maar dit gebeurd vaker niet dat dan wel.Immers, de meeste patiënten hebben geen psychotische klachten, terwijl de ervaring wel degelijk onderdeel kan vormen van een psychotische stoornis.Depersonalisatie wordt ook vaak gezien bij schizofrenie, de schizofreen klaagt over dat de wereld niet echt is.Ook uitspraken van depersonaliseerde mensen komen overeen met elkaar, zoals dat huizen net speelgoed lijken, ronddwalen in een vreemd soort decor, buitenaards bijna, een gedrogeerd gevoel, afscheiden van de werkelijkheid, leven as een geest.
Opzich is er niks mis met dit soort ervaringen, maar het wordt natuurlijk anders als de ervaring samengaat met soms hardnekkige wanen waardoor iemand niet meer goed kan functioneren, en dan blijft er vaak maar een ding over en dat zijn antipsychotica.Derealisatie en depersonalisatie zijn, als er geen aanwijzing is voor meer (complexere) psychiatrische problematiek, 
vaak geen reden om aangemeld te worden bij de een GGZ instelling.

De term Depersonalisatie werd als eerste gebruik door Henri Frédéric Amiel, hij zei schreef in The Journal Time:

"I find myself regarding existence as though from beyond the tomb, from another world; all is strange to me; I am, as it were, outside my own body and individuality; I am depersonalized, detached, cut adrift. Is this madness?"'

fec67ae798a61323fd5577c43e064383_medium.

 

a8c49164e2fc68142fd0a0cee72daffc_medium.

 


 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.