Mijmeren over waarden en normen (3)

Door Weltevree gepubliceerd op Monday 12 January 01:16

Kleineren

Dat een moeder het normaal vindt om haar dochter te kleineren begrijp ik niet. Zou de mijne hebben gedacht dat je een dochter zo klaar stoomt voor de 'boze' buitenwereld? Haar zoon kon altijd rekenen op begrip, aandacht, niet aflatenden hulp en dat verschil tussen ons vond ik hemelschreiend.  Voordat ik zelf kinderen kreeg las ik dat men de behoefte heeft om de eventuele schade uit de jeugd te helen door het met de eigen kinderen anders, wel goed, te doen. Het klonk heel plausibel en dat dit klopte merkte ik telkens opnieuw.

Zo heerlijk vol overgave gemoederd, van mijn baby en kleuter genoten, haar doen en laten in me opgenomen en haar daardoor leren kennen. Wat was dit een uitzonderlijk leuk en creatief wezen. Helemaal zichzelf, vol beloften en gevoelig, vrolijk en verrassend. Tot we enkele vreselijke situaties het hoofd moesten bieden en de vredige veiligheid werd versplinterd. Het kwam onverwacht, drong van buiten onze veilige wereld binnen. Liefde, aandacht, geduld en begrip bleken daarna niet meer te werken. 

Dat deed voor mij dubbel zeer; het pijnlijke verleden kreeg geen kans meer om verder te helen en de mooie idealen, die ik aan mijn jeugd opgelopen had, leden één voor één schipbreuk.

Ik vraag me af:

Zou ik het traumatisch gedrag van mijn kind hebben herkend als mijn moeder mij wel had gekoesterd, getroost of bijvoorbeeld gevoelens en tranen had toegestaan? Gelukkig was ik met die vraagstelling al in het reine vóórdat ik moeder werd, maar misschien was het me zonder die harde jeugd nooit opgevallen dat mijn kind zich ging gedragen als haar oma en vader. Dat ik geen waardering kreeg was nog tot daar aan toe, want ik erkende mezelf voldoende. Het bleef echter, hoe dan ook, een eenzame constatering om eerst door de moeder en daarna door mijn kind te moeten worden uitgegumd. Ik leerde daardoor wel nog beter mijn innerlijke grenzen te bewaken, maar ik had het graag minder hard ondervonden.

6394a334ccea230171a17402579b4689_medium.Toch was er ook een significant verschil met mijn moeder, want waar het met humor bij haar steeds vaker lukte om de relatie te ‘bespreken’, herkende mijn dochter geen enkele grap. Heel jammer, humor had mij van kinds af aan door de meest moeilijk situaties heen geloodst. Het is zo heerlijk relativerend, ontspant, maakt beklemming luchtiger, maar als een lollige opmerking steeds vaker eindigt in een schreeuwend, nogal intimiderend verwijt aan mijn adres vergaat mij na verloop toch ook de lol. Ik had niet altijd zin, werd het moe, om me te wapenen tegen de harde veroordelingen. In de buurt van mijn nazaat leek het steeds meer op een gevangenis waarin ik me onzichtbaar diende te maken, dus dat ze uit huis was gaf me voldoende armslag om mezelf te blijven. Nu sta ik er anders in, toen voelde ik me wel eens jammerlijk mislukt; het was mijn verantwoording geweest om haar te helpen tot een liefdevol mens te ontwikkelen, die zich zonder misselijke manipulatie en doortrapte spelletjes in de maatschappij zou kunnen handhaven. Ik had inmiddels voldoende gezien om te moeten erkennen dat die doelstelling niet was gehaald. Dat ze mijn waarden en normen belachelijk maakte was niet eens het grootste probleem. Dat komt bij jong volwassenen in de beste families voor. Het werd echter steeds duidelijker; haar gramschap betrof niet enkel mij.

Mamma, kijk mij... goed zijn

Ze belde me wekelijks op, vroeg nooit hoe het met mij ging, maar putte zich uit in lange monologen waarin ze haar mening over leeftijdsgenoten ventileerde. Nooit lag een conflict aan haar of haar vriend en ze kon 'vrienden' tegenover mij zo rigoureus neersabelen dat het mij plaatsvervangend zeer deed. Een gelijkwaardig gesprek met hen ging ze echter nimmer aan. Het tekort aan begrip voor de medemensen was ronduit stuitend en zo in het geheel niet wat ik haar had voorgeleefd. Tegenwoordig denk ik: Een kind, dat zich ter bescherming heeft vastgedraaid in een fort vol haat en hooghartigheid, kan niemand openbreken en als alleenstaand moeder was ik niet egoïstisch genoeg, nam mijn taak te serieus, om enkel aan mezelf als jonge vrouw te denken.

Als ik het over mocht doen zou ik haar als puber uit huis laten plaatsen zonder het gevoel te hebben haar in de steek te laten, wetend dat het nodig was om haar door anderen, die er minder verdriet van hadden, verder te laten opgroeien. Nu was er niemand die haar 'wakker'kon schudden, een halt toe kon roepen en naarmate ze ouder werd doorspekte het hooghartige air steeds meer haar houding tegenover de hele wereld. Het doet zeer om op te schrijven dat ze uitgroeide tot de commandante die mijn moeder was. Het deed zeer dat de wereld een a-sociale en onhebbelijke egoïste rijker leek, maar ik wist tevens dat ergens (onder dat zelfverzekerde imago) nog dat onbeschadigde kleutertje zat weggedoken, die frank en vrij, vrolijk en spontaan, sociaal en gevoelig, de wereld tegemoet trad. Ik vond het zo triest dat dit mens zich nooit meer liet zien.

Zelf sta ik open voor de mening van anderen, wil er iets van opsteken. Het contact met de medemens zorgt ervoor dat we groeien en eens iets nieuws, anders, vreemds horen is verfrissend. Altijd de moeite waard om te overwegen. Dat mijn dochter en ik als volwassenen nog steeds niet konden praten over wat ons bezig hield, wat we belangrijk achtten, vond ik dan ook vreselijk jammer. Het voelde als een gemiste kans wanneer de aanzet voor een gelijkwaardig gesprek werd afgekapt. Ook bij onpersoonlijke dingen (maatschappij, politiek of bijvoorbeeld een film) reageerde ze alsof ik haar had  aangevallen en mijn mening was als giftig gas. Ik denk wel eens dat ze expres zo reageerde, want zonder communicatie kunnen twee zo verschillende werelden elkaar immers nooit begrijpen?

“Ik wil niets meer met je te maken hebben. Als ik klaar ben hoor je het.”

Twee korte zinnetjes. Eén dag na haar vijfentwintigste verjaardag werd ik verbannen en zoals bij iedere wedstrijd voor slagzinnen kon er over de uitslag niet worden gediscussieerd. Dat heb ik dan ook niet gedaan.

1cd5e9578f524ef9b70d79fc79743a61_medium.

Negen maanden later, hoe symbolisch, ging ik een kopje koffie bij haar schoonouders drinken. We hadden het altijd goed met elkaar kunnen vinden, doch al snel liepen mij de rillingen over de rug. De moeder keek of ze een geest zag. Na wat zeer ongemakkelijke momenten liet ze me toch binnen, waar ik hoorde dat mijn dochter het , vlak na haar verjaardag, met hun zoon had uitgemaakt. Dat ik van niets wist vonden zij (haar man was ook thuis) bespottelijk en van mijn verbanning waren zij ook niet op de hoogte. Ze geloofden me niet en vertelden verontwaardigd wat zich in hun huis had afgespeeld vóórdat hun zoon drie weken later huilend voor de deur had gestaan. Daarna was het wel voor te stellen dat ze me in eerste instantie een mes in de rug hadden willen steken.

Hun schoondochter, die zij altijd met open armen hadden ontvangen, vonden ze inmiddels een raar ontspoord wicht en ze staken het ook niet onder stoelen of banken dat het natuurlijk lag aan de rare opvoeding die ze had genoten. Door de wol geverfd, raakte me dat al lang niet meer. Was ik verbannen omdat ze het vriendje, dat haar negen jaar door dik en dun had gesteund, aan de kant ging zetten? Ik belde hem op, vertelde hoe verbaasd ik was over hun scheiding en vroeg of het raadzaam was contact met mijn dochter (zijn ex) op te nemen. Hij dacht van wel. Via sms vroeg ik haar of het wel goed met haar ging. Tot mijn verbazing antwoordde ze direct. Ze wilde me ontmoeten en natuurlijk zat ik een paar dagen later al met haar in het prachtige antikraakpand, hoorde verrast dat ze al die tijd dakloos had rond gezworven. Eerst had ze, in diens afwezigheid, op de boot van een vriend gepast, daarna logeerde ze bij een ander welwillende stel, want haar ex woonde nog in hun huisje.

“Ja, weet je, ik heb het uitgmaakt, dus vond ik wel dat hij er mocht blijven wonen.” Ik nam mijn petje voor haar af. Al mocht ik niet vragen naar de reden van hun scheiding, toch zei ik er trots op te zijn dat ze zich er zo goed doorheen had geslagen. Ook bleek ze het contact met haar vader te willen herstellen, "want ik heb het eindelijk begrepen, ma: ouders doen namelijk altijd hun uiterste best." Natuurlijk zat ik bij die uitspraak heftig te knikken. Haar plotselinge begrip ontroerde mij. Eindelijk begreep ze dat ik mijn best had gedaan. Al probeerde ik mijn emoties onder controle te houden, het lukte niet. Voor de tweede keer in haar leven zag ze mijn ogen vochtig worden. "Wat doe jij nou?" sneerde ze meteen in paniek. Het voelde als een zweepslag. Ik herpakte me want ik begreep: Het ging niet om mij. Zij sprak over paps! Zijn adres had ze al via allerlei instanties achterhaald. Dat betekende, wat mij betrof, toch nieuwe hoop. Er was een kans dat ze langzaam maar zeker achter de feitelijke 'waarheid' wilde komen. Ik had hem nooit zwart gemaakt en ze was niet achterlijk, kon zelf haar conclusies trekken. Toch?

Eind goed al goed…

Wordt vervolgd, deel 4

Reacties (20) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Het is tenminste hoopvol dat ze contact zoekt, ook al is het dan met haar vader.

Ik ben benieuwd hoe dat gaat. Ik denk nu, dat kan nog veranderen, dat een deel van de onmin werd veroorzaakt doordat jullie zo sterk verschillende karakters hadden.
Voor dat soort gedrag hadden mijn ouders een geweldige oplossing, je kreeg een knal voor je kop en schop onder je hol. Als je dan dreigde weg te lopen werd de deur wagenwijd open gezet.
Nu hadden mijn ouders acht kinderen, misschien maakt dat het verschil.

Nu maar hopen dat voor jullie wat leukere moeder/dochter-momenten in het vat zitten.

Prachtig geschreven.
Ja hoop doet leven Marinus... Die schop onder haar hol had ik ook wel eens graag gegeven, maar ja, daar zou ik waarschijnlijk ook niet veel gelukkiger van zijn geworden en zonder partner sta je toch erg vaak alleen te koekeloeren
Dat is waar.
Mooi hoe je dit nu zo kan schrijven, de terugblik die je terugbrengt naar de plek waar jij nu staat.
We gaan gewoon nog een tijdje door met mijmeren, er is voldoende stof om over te schrijven namelijk.
dit is heel herkenbaar .. zelf het kind zijn van een autoritaire moeder.
Dat was een verwijt dat ik van mijn dochter hoorde 'mama, mijn trauma's komen door opvoeding die jij kreeg. En jij hebt je er niet tegen verzet !!! Neen, jij blijft gefrustreerd en bracht het over op ons?!'
En daar sta ik dan?!

Inderdaad wel raar dat ze het adres van haar vader niet kent?! Wees er zeker van, rust kent ze niet ..
ik weet dat het eindigt in een happy end ... maar ik blijf toch nog ergens een klein beetje geloven dat jullie zullen 'praten' met elkaar.

Let op 'praten' ?!?! ... misschien eerst erg oppervlakkig ... niet te diep graven, dat zal ze niet willen ... dan moet ze zich weer kwetsbaar opstellen .. en dat vraagt teveel moeite !!
Ach ja meis, Deze fijne ontwikkeling ligt inmiddels al bijna twaalf jaar in het verleden, maar ik kan het uit de rugzak plukken en er over schrijven. Dat is een voorrecht dat velen wellicht niet hebben en wij weten inmiddels natuurlijk waar we op afstevenen.
Eind goed al goed. Flakkerende maar valse hoop dat ze er toch achter komt dat het anders is dan ze in haar hoofd heeft gezet. Vreemd dat ze het niet kon (en kan?) zien dat haar vader niet de held of heilige is die ze zoekt. Want als hij het wel was (of is?) dan had ze toch geen moeite hoeven doen om achter zijn adres te komen? Dan had ze die altijd al geweten.
Of was er een derde die ze de schuld van die verwijdering kon geven?
Wat ben jij toch altijd alert. Uiteraard begrijp jij dat het achterhalen van zijn adres boekdelen spreekt. Inderdaad... zij hadden op haar achttiende contact proberen te maken ( wat ik in mijn mijmeringen maar achterwege laat omdat het alweer op zo'n schijnende vertoning uitliep) Dat was dus mislukt en daarna was hij verhuisd, zonder haar bericht te sturen
Ze zal absoluut geen rust in haar ziel hebben, daar ben ik van overtuigd na het lezen van je verhaal. Het komt me zo bekend voor, dat wat je schrijft, maar het is in dit geval iemand anders verhaal.

Soms ben je radeloos als ouder, want je ziet dat je kind een verkeerde pad inslaat en je bent machteloos om er wat tegen te doen. Het enige wat je kunt doen is afwachten en hopen dat alles weer op zijn pootjes terecht komt, een proces dat soms jarenlang kan duren.

Ik kan je geen woorden van troost bieden, wat kan ik hierop zeggen dat ook maar een schrijntje troost kan bieden? Je zit er middenin als mama en diep in je binnenste breekt het je hart want je had het zo graag anders willen zien.

'K zou je zo graag een knuf willen geven.
Het lijkt mij ook dat ze ongelukkig moet zijn met al die spanningen, maar het is en was niet aan mij om die te doorbreken. Ik neem je knuf graag aan, dank je wel
Jammer dat het toch niet eind goed al goed is gebleken. IK snap echt niet wat er mis is gegaan. En of je nog steeds kunt hopen op een goede afloop? Ik zou het echt niet weten.
We hebben in deze mijmering nog twaalf jaar te gaan tot we in het heden zitten...en jullie hebben de laatste ontwikkelingen via het kankerblog mee gekregen...