Leve de lach!

Door Neerpenner gepubliceerd op Thursday 08 January 17:14

Ik kom even uit mijn studiestilte om ook mij te uiten over de aanslag op het tijdschrift ‘Charlie Hebdo’.
Er is hier al veel over geschreven, en ik sluit mij aan bij het merendeel daarvan. Daarom ga ik het in dit artikel het slechts over een ding hebben, want toen ik in een eerdere versie al mijn gedachten probeerde te formuleren, lukte het gewoon niet.
Toch wil ik even snel een paar andere eieren kwijt voor ik begin:

De opluchting toen de mensen niet massaal kwaad werden op alle moslims, maar de nuance gebruikten en hun woede vooral richtten op het fundamentalisme.
Dat ik ‘Charlie Hebdo’ soms te scherp vond, maar dat veruit verkies boven het standpunt van het extremisme.
De blijdschap toen de Franse jongeren zeiden dat de unie zich moest verenigen en toen  gematigde moslims hun afkeuring jegens de aanslag lieten blijken.
Het toch mezelf toegestane glimlach over sommige meesterlijke cartoons die de absurditeit van de situatie weergaven.

Goed, laat ik beginnen met te zeggen dat de fundamentalisten heel goed weten wat hun grootste bedreiging is. Ik begrijp uitstekend waarom ze het tijdschrijft als het doelwit gekozen hebben en bijvoorbeeld geen politiekantoor. Omdat 'Charlie Hebdo' een veel grotere bedreiging voor hen is.
Juist omdat ze mensen aan het lachen maken met hun fundamentalisme als onderwerp. De lach haalt hun fundamentalisme uit hogere, onaantastbare sferen. Iets waarom je kan lachen, verliest zijn macht over jou. Als je lacht, dan verdwijnt de angst. En juist angst is cruciaal voor het voortbestaan van het fundamentalisme. Hoe anders kunnen ze mensen blijven overheersen, hun dogma’s opdringen? Wat moeten ze doen als iedereen hen in hun gezicht uitlacht?
In zijn roman De naam van de Roos beschrijft Umberto Eco een situatie die opeens bijzonder actueel lijkt. Een monnik vermoordt zijn collega’s om iets wat ons eerst banaal lijkt, om een boek van Aristoteles over de lach. Als de dader door de detective William Baskerville gevraagd wordt waarom hij toch zo ver gaat voor zoiets onschuldigs als de lach, reageert hij heftig.
In een tirade legt hij uit dat de wetten van zijn kerk gebaseerd zijn op angst. Angst voor bestraffing na de dood in de hel, angst voor de toorn van God. En als de gewone man lacht, vergeet hij, als is het maar voor even, zijn angst en zijn schuldgevoel. Hij ontsnapt dan even aan de invloed van de Kerk.
Als de lach tot kunst verheven zou worden, zoals Aristoteles het bedoelde, zou dat dodelijk zijn voor de Kerk. Hoe zou de Kerk kunnen overleven zonder angst? Hoe zou de mens nog bang kunnen zijn als alles in het belachelijke kan worden getrokken?
Voor de rest van deze schitterende dialoog moeten jullie het boek zelf lezen - Baskerville geeft een prachtig antwoord - maar ik denk dat die monnik het eens zou zijn met de extremistische plegers van de aanslag. Ook al is hij katholiek.
De lach wordt vaak onderschat. Nochtans is er geen beter middel tegen tirannie, tegen angst en tegen haat, behalve de liefde. De extremist in hart en ziel lacht nooit. Hij zendt met een grimmig gezicht gebeden naar zijn humorloze god die ongelovigen in het vuur smijt, of hij nu Allah, Jahweh of de Heer heet.
De arme ziel. Hij weet niet wat hij mist. Hij mist het heerlijk gekietel in de keel van een grinnik, het ontladend gebulder van een schaterlach, de kalme en opwekkende invloed van een glimlach, enzovoort.
In plaats van mee te doen aan deze goddelijke komedie, wil hij de lach van onze smoelen wegvegen, de zaden van de angst doen ontkiemen en de haat versterken. Daarom heeft de fundamentalist ‘Charlie Hebdo’ aangevallen.
Maar hoe groot zal zijn teleurstelling zijn als hij ontdekt dat cartoonisten juist hun spotpotlood hebben opgepakt, dat mensen zingend op protestmarsen gaan, dat we eerder naar eenheid zoeken dan naar verdeeldheid.
Dat stemt mij ondanks alles nog steeds hoopvol.

Dat we maar met zijn allen minder slecht moge worden en meer lachen!

(vertaling: De liefde is sterker dan de haat.)

 

Bronvermelding:

Eerste cartoon van David Pope.
Tweede cartoon van het tijdschrift 'Charlie Hebdo' (Gepubliceerd na een eerdere aanslag met een molotovcocktail waarbij geen gewonden vielen)

 

Reacties (21) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel mooi geschreven. Wonderlijk hoe goed jij dat allemaal duidelijk weet op te schrijven.
Dit is mooi- oprecht en de waarheid.
Onderzoek heeft uitgewezen dat humor de meest effectieve manier is om indoctrinatie of hersenspoeling te vermijden. Het is inderdaad een krachtig medicijn. Het is vooral gevaarlijk voor dictatoriale denkbeelden omdat er heel veel intelligentie in zit verscholen. Een religie die niet kan omgaan met humor of spot, getuigt van een gebrek aan intellectuele basis. Religieuze denkbeelden die niet anticiperen op tegenkanting of een kritische noot zijn stromingen die helemaal niks celestiaals over zich hebben, wel integendeel. Humor is niet altijd een terechtwijzing op fouten, maar in vele gevallen een uitnodiging tot andere communicatie of ideeën. Een nul tolerantie door een religie is voor ieder rationeel denkende mens het bewijs dat deze cultus is opgebouwd uit angst voor de waarheid. Eigenlijk snijden deze mensen de link door met de menselijkheid, het "ontmensen" van een religie is een teken van zwakte en zal uiteindelijk tot het falen leiden van de ideologie. Politiek zijn er historisch voorbeelden genoeg geweest zoals het nazisme en communisme. Niet verbazend dat de mensen zich ontvoogden van religieuze standpunten. Gematigde islamisten hebben ook schrik en terecht, deze daden zal uiteindelijk als logisch gevolg hebben dat de islam zal worden vernietigd, en misschien zelfs alle religies. Mee eens met je prachtig artikel dat de lach, belangrijk is, langs de andere zijde is het vooruitzicht van dergelijke andere aanslagen weinig reden om te lachen. Het leed is al gebeurd, en ontzettend andere mensenlevens staan nog op het spel.
Prachtig artikel meer kan ik er niet op zeggen
Top artikel.
K'weet niet of er zonodig met deze moet gelachen worden en of dit lachen het waard is mensenlevens voor te offeren.Maar goed jullie zullen het wel beter weten en bereid zijn er de gevolgen van voor te dragen.
Er zijn toch nog duizenden andere redenen tot vermaak ? de dag dat zij gaan begrijpen verkeerd bezich te zijn...zal ook de dag zijn zij het lachen ondekken...dit alles heft tijd nodig en tijd kan men niet kopen door te provoceren.
Juist wel lachen. Als we stoppen met lachen dan heeft dat tuig gewonnen. Waarom niet lachen om spotprentjes? Dat is maar papier. Zij lachen om mensen die ze onthoofd hebben.
Top stuk!