Mijn moeder leed al vroeg aan levensnevel, maar dat belette haar niet onwillekeurig verrassend geestig te zijn. Mijn vader bleef nog helder van geest.

Door Taco-Veldstra gepubliceerd op Saturday 03 January 14:32

 

5ca1780dc97c4baa409677720c2c3d36_medium.

‘Het enige dat ons overblijft tegenover die onontkoombare nederlaag die leven wordt genoemd, is de poging het te begrijpen’! Milan Kundera.

Ze liep tegen de zeventig en woonde nog samen met mijn vader in een bungalow in Oosterwolde Friesland. Ik begreep nog niet dat ze al aan hersenschimmen leed. Mijn vrouw en ik brachten een bezoek aan mijn vader en moeder. Ze schreven beide veel ingezonden stukken in Friese kranten en ze werden uitgeroepen tot de meest producerende schrijvers van ingezonden stukjes.

Ik vroeg aan mijn moeder of ze nog wat had geschreven en ze zei:’ ja maar het werd niet opgenomen’. Ik vroeg:’ waarom niet’?’ Omdat ik het al een keer geschreven had’. Toen heb ik ze geantwoord: ‘wie kan je beter plagiëren dan jezelf’. Ik schoot in de lach, wat een geweldige repliek! Ze lachte niet, haar gezicht verried dat ze het niet begreep. Daarna stopte ze met schrijven. Ze besefte zelf niet waarom! Maar ik had een vermoeden, haar vader was op dezelfde leeftijd al zeer vergeetachtig.

TACO JE STEELT MIJN MUZIEK!

0edf9d6a3babeae668373466f5b24b66_medium.

Die middag beschuldigde ze mij van het stelen van muziek. ‘Je hebt de etudes en nocturnes van Chopin van mij gestolen, het celloconcert van Elgar en Richard Strauss 'Also sprach Zarattustra'. Ik dacht ze weet het precies en dat stelde me weer gerust, misschien waren de hersenschimmen nog niet begonnen. Ik had inderdaad de platen meegenomen en haar vertelt, ze op cassette te zetten, omdat mijn moeder en mijn vader niet meer met de platenspeler om konden gaan. Ik gaf haar de platen terug in combinatie met een eenvoudig te bedienen cassetterecorder en liet haar zien hoe het moest. Even later klonk de muziek van Chopin. Maar ze bleef boos:’je hebt de platen toch meegenomen’ Ik beaamde het en realiseerde me plotseling dat ze het geestelijk niet meer aankon. Ze had iets verloren, haar geestelijke vermogens was ze aan het verliezen als bladeren die wegwaaiden in een herfststorm. Ik besefte dat de verdorring niet tegen te houden was.

MIJN VADER

5afd15045611d995b126a9363d415cf9_medium.

Tachtig jaar en toch de Elfstedentocht van 1985 rijden.

Mijn vader was 8 jaar ouder dan mijn moeder, zijn verstand bleef helder. Hoewel, toen hij 80 werd, wilde hij nog aan de elfsteden tocht deelnemen. Hij werd als een van de oudste deelnemers vlak voor zijn vroege start door de televisie geïnterviewd.  Ze vroegen naar zijn leeftijd. Laconiek zei hij: ‘ik ben net 80 geworden’ en vervolgde ‘als je zeven kruisjes hebt gehaald, haal je ook nog wel een achtste!  Later zagen we hem dit zeggen in het journaal!

Ik startte drie uur later, hij mocht met de eerste groep meerijden waaronder Jeen van den Berg die hij zeer bewonderde en hem soms opzocht. Mijn vader had last van staar en ik liep met hem mee naar de start. Ik zorgde ervoor dat zijn Friese doorlopers goed onder zijn voeten zaten. Hij was een van de weinigen die niet op ‘Noren’ reed.

ONDERWEG

Voor Sneek zag ik een oud mannetje zo in contrast met mijn krachtige vader. Ik herkende hem niet, keek nog eens goed, maar het was mijn vader. Ik was net door een scheur op mijn heup gevallen en wist als hem dat overkomt breekt hij zijn heup en komt niet meer overeind. Toevallig, wat is toeval, reed er een taxi langs de kant die ik aanhield. Onder luid protest heb ik hem met hulp van de chauffeur in de taxi gezet. Woedend was hij en met tranen in de ogen gaf ik de chauffeur zijn adres. Ik heb die dooi ijs tocht in 1985 met veel moeite gehaald. Toen ik laat thuis kwam bij mijn vader wilde hij het niet over de tocht hebben. Hij was zo teleur gesteld.

HUWELIJK

be78dd80c3eb81c0fa0aee5e9db14579_medium.

Mijn ouders waren zo verschillend van elkaar. Ik heb me altijd afgevraagd waarom ze met elkaar getrouwd waren. Twee zulke verschillende types. Mijn moeder verlangde naar contact en wilde reizen, maar mijn vader was een ‘loner’ en hield alle bezoek tegen. Het enige wat hij wilde was wandelen en kaatsen in de zomer en schaatsen in de winter.Reizen wilde hij absoluut niet, hij kreeg dan heimwee naar zijn thuis. Ik bespeurde dat hij met een bezoek van mij en de jonge kinderen moeite had, maar mijn moeder was altijd zo blij als we kwamen. Toch zijn ze altijd bij elkaar gebleven. Dat werd nu heel belangrijk. Mijn moeder vergat heel veel. Sleutels raakten zoek. Haar portemonnee  verdween en dan riep ze dat hij gestolen was. Mijn vader was de wanhoop nabij, maar wist haar voortdurend gerust te stellen en alles weer te vinden. Als het allemaal teveel werd, liet hij rustige muziek van Chopin klinken en dat werkte. Heel ontspannen ging mijn moeder dan luisteren. Koken deden ze niet meer. Grijze dozen werden gebracht, met warme maaltijden van ‘Tafeltje Dekje’ Mijn vader zorgde voor het ontbijt.

Toen we weer eens op bezoek waren. Vroeg mijn vader of we iets wilden drinken en eten. Hij had bier en vermout in huis gehaald en heerlijk gebak. Hij wist dat mijn vrouw daar van hield. Mijn moeder at alleen taart. Ik zeg mamma je moet ook wat drinken en ze zei: ‘ik heb verleden week al wat gedronken’. We moesten er allemaal hartelijk om lachen, maar mijn moeder bleef stoïcijns voor zich uit staren.

GESPREK MET VADER

6b072b956a261cd560c5afcb01bb1f69_medium.

Pa, ik geloof dat het tijd wordt dat ze wordt opgenomen in een verzorging tehuis. Je hebt haar lang genoeg verzorgd, ik bewonder je er om. Maar dit wordt allemaal teveel voor je. Ik maakte een afspraak met hun arts en die regelde het voor haar.

HUMOR EN TRAGIEK

Toen ik de eerste keer op bezoek kwam, was mijn moeder helemaal opgefleurd, ze maakte contact met mensen die op haar niveau communiceerden. Soms leken ze elkaar te begrijpen, soms praten ze volkomen langs elkaar heen, maar dat hadden ze niet door. Het leken de cliché vrouwtjes. Als Koot en Bie spraken ze vanuit hun eigen wereld die niets gemeen had met die van de ander. De zon scheen door de ramen en mijn moeder zei dan: ‘vandaag is het mooi weer hè en de ander vrouw zei: ‘mijn kinderen komen nooit’ en toch begrepen ze elkaar. De vrouw zegt: ‘ niet verder vertellen ze zijn hier allemaal gek’, mijn moeder antwoordt:’dat zijn ze buiten ook’!

Er was ook een man die dacht dat hij Jezus was en die dat voortdurend luidkeels verkondigde en dan zei mijn moeder: ‘Jezus dat ben ik al, kan je niet iemand anders kiezen’. Een keer verbaasde ze me buitengewoon. De televisie stond aan met een voetbalwedstrijd van het Nederlands elftal. Een dokter vraagt of Nederland al gescoord heeft.  De zuster zegt Nederland staat achter.  Mijn moeder zegt: ‘we staan hier ook altijd achter’! Het is een logica waar ik helemaal versteld van sta. De verpleegsters, artsen en ik bulderen van het lachen, maar mijn moeder kijkt alsof ze poker speelt!  

WIE BEN JIJ?

d7dade7985765153111260b76e83583a_medium.

Ze kijkt me onderzoekend aan, wie ben je eigenlijk, ik ken je helemaal niet maar ik vind je wel aardig. ‘Ik ben je zoon Taco’! Ze vraagt: ‘weet je dat zeker’? ‘Ik dacht dat ik nooit een kind heb gehad, wil je met me trouwen, je voelt zo vertrouwd?  Ik denk over de laatste zin na en zeg: ‘moeders en kinderen trouwen niet met elkaar dat kan niet’. Ze vraagt: ‘waarom niet, we kunnen het toch goed met elkaar vinden en ik ben hier zo alleen, je kunt hier wel slapen’. Mijn tranen wellen, tegen zoveel wijsheid kan ik niet op. Ik zeg: ‘ma ik ben je enige zoon en ik zal altijd van je blijven houden’. Dan komt de zuster en zegt ’jullie hebben het wel gezellig samen’. ‘Ja’ zegt mijn moeder ‘hij wil met me trouwen’. De zuster glimlacht en zegt ‘zo een aanzoek en dat op Uw leeftijd’. Ja ik ben nog jong, alleen hij is eigenlijk te oud voor mij, maar hij is wel lief! Zo’n absurd gesprek heb ik nog nooit gevoerd. Dan zeg ik: ‘ma ik moet weer naar huis’. ‘Bij mij ben je al thuis’,ga nooit meer weg ik voel me veilig bij jou'! Ik voel een waterval over mijn wangen. Ik kus haar op haar wangen en op haar hoofd en verlaat langzaam heel even achter omkijkend de zaal.  De zuster is met haar in gesprek en ik hoor  mijn moeder zeggen: ‘er zijn heus ook nog wel lieve mensen op deze wereld’!

 

 

Reacties (10) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Dank Rabbit- green, mooi commentaar!
Wat een indringend verhaal, zo schrijnend als je je eigen kind niet meer herkent, heel mooi geschreven.
Dank P1eter!
Prachtig document! Ik herinner me van mijn moeder ook nog de humor toen ze dement was. Ze werd zo lief als een kind....Maar tragisch blijft het!
Dank je Van Dollum, Thalmaray wat een compliment!
Waanzin wat een schrijven taco prachtig
Sprakeloos...jezelf overtroffen!