Snelmenu: hoe ontstaat een dictator

Door Weltevree gepubliceerd op Wednesday 26 November 13:58

Volgens mij 

kent het ego geen geslacht

Het ego kan vrouwelijk, mannelijk of onzijdig zijn, maar iedereen bestaat uit een 'ego' plus een 'zelf'. Ik kan dat niet anders verwoorden dan zo. Het lijkt vaag, maar hopelijk voel je het wel aan.

Men krijgt bij de geboorte allemaal een eigen IK met bijpassend karakter mee. Als volwassene functioneer je beter indien je ego zich op de achtergrond koest kan houden, niet altijd op cruciale momenten mee hoeft te blèren. Niet dat je een schlemiel, een watje of een slappe vaatdoek moet naspelen want dat is niet vol te houden en zodra je in het nauw komt ga je toch als een mager speenvarken gillen.

Pieken

e85d64506b57287e8422280206a99539_medium.

Als het goed is ben je na de pubertijd (en wellicht een paar mislukte relaties) met jezelf in balans gekomen. Dan ben je zeker van jezelf en hebt al wat zelfkennis opgedaan aan de hand van je belevingen. Je weet dat geluk in jezelf zit en daar ook vanuit moet komen. Dat het niet afhankelijk is van de goedkeuring van anderen. Dat het grote eeuwigdurende geluk niet bestaat en dat het niet meer is dan enkele prachtmomenten, wellicht in gezelschap van anderen. Het blijven echter pieken. Kleine momenten, die boven plichten en volwassen verantwoordelijkheden in het alledaagse leven uitsteken. Het is goed dat je dat heerlijke gevoel met beide handen omarmd, want er komen geheid weer minder gelukzalige ogenblikken. Meestal houdt je ego zich vanzelf stil indien je goed in je vel steekt. 

De etter

De mens uit evenwicht kan te maken krijgen met een ontevreden ego dat blijft opspelen. Iedereen kent in zijn kennissenkring wel een opgewonden standje dat na verloop van tijd tegen gaat staan. Soms wordt de bestaande harmonieuze sfeer keer op keer verstoord. Een ongemakkelijke gewaarwording. Later blijkt dat die figuur bestaande, goed functionerende, systemen als vanzelf maar hinderlijk in de war stuurt. Bij zo iemand in de buurt voelt iedereen de voortdurende aanwezigheid van een niet nader te beschrijven, maar irritante spanning.

De Grote

Iemand wiens ego te groot is vindt niemand anders zo goed als zichzelf en wordt door de omgeving wel bestempeld als een hoogmoedig type. Een blaaskaak of iemand die alles beter weet, ook wat hij/zij niet weet. Soms ervaren we hen als een vervelende opdringerige over het paard getilde kwal (of kwallin) maar ook zij waren ooit een hummeltje en afhankelijk van ouders. Grootheden, maar het kan zo ver gaan dat men bij zo een opgeblazen figuur spreekt van een hoogmoeds- of grootheidswaanzinnige.

De Kleine

46b6ec317a7c5fb34f05f8ab410edae3_medium.Ego kan ook misdeeld zijn. Zodra iemand weinig gevoel van eigenwaarde heeft vraagt het ego constante aandacht voor zichzelf en blaast het zich als het ware vanzelf op. Dat doet ego onwillekeurig om het tegen de boze buitenwereld op te kunnen nemen. Zolang dat ego niet al te veel wordt opgeblazen kan dat garant staan voor diverse hilarische of pijnlijke situaties. Gebeurt dit in een omgeving van mensen met zelfspot is zo’n misverstand ook weer snel opgelost. Niet door het opgeblazen ego, maar door de anderen die hem/haar doorzien. Die misdeelde egootjes hebben dat namelijk zelf vaak niet in de gaten.

Het dictatortje

De behoefte om te heersen kan al heel vroeg in het leven ontstaan, door bijvoorbeeld binnen de samenstelling van het gezin in de eerste jaren weinig of geen veiligheid te ervaren. Ook kan de geboorte van een broertje of zusje zo’n schok teweeg brengen dat het kind de conclusie trekt niet meer mee te tellen. Het kleine ego kan daarom overgaan tot minder zuiver gedrag om toch iets in de melk te brokkelen te houden. Sommigen gaan verbindingen aan met de meest machtige in het gezin om in diens kielzog een stem in het kapittel te krijgen en/of houden. Het is schijnmacht, maar voldoet in ieder geval tot in de pubertijd. Een gouden stelregel is: Hoe kleiner het ego zich voelt, des te stiekemer of slinks stelt het zich op en ik vraag me af of dictatoren op deze wijze kunnen ontstaan.

Karakter

1ebed03020c908bd9abb2a78cd97c462_medium.Uiteraard speelt aangeboren karakter een grote rol en het ene kind heeft meer (aandacht, steun of warmte) nodig dan het andere. Een hummeltje ondekt al snel middeltjes om de broodnodige attentie te krijgen en als dat succesvol is zal het steeds vaker zijn toevlucht zoeken tot truckjes. Niet goedschiks, dan maar kwaadschiks. Het ene wurm zal proberen op een positieve wijze aandacht te vangen en het andere kan negatieve aandacht gaan opeisen. Zolang dat bevredigd wordt zal positief zowel als negatief gedrag eerder toe, dan afnemen. Desnoods misbruikt een ouder misdeeld kind een jonger broertje of zusje om het gemis aan macht te compenseren en zo zijn punt tegenover de ouders te maken. Zo iemand kan uitgroeien van een onschuldige plaaggeest tot een regelrecht dwingende egoïst of narcist.

De aanhouder

Met een beetje pech, als er onderweg tijdens het opgroeien geen moment komt waarop dat individu ontdekt dat het zelf machtig is, zal hij/zij de rest van zijn leven doorgaan om aan zet te zijn. Deze drang blijft het onderbewuste systeem aanjagen, zonder dat die persoon het zelf merkt. Met het klimmen der jaren heeft zo iemand immers ook alle middelen ontdekt om aan die drang te voldoen. Waarschijnlijk ziet die persoon in iedere medemens een concurrent en dat naasten hem/haar doorzien komt niet in hen op. Het kunnen onzekere maar empathieloze mensen worden die de ander omlaag moeten drukken om zelf niet te verzuipen in de bedreigende zee van alledag.

De Eenzame

Onbewust ervan dat hij/zij dat ooit leerde omdat het als kind nodig was, zullen zij in wezen eenzaam blijven en waarschijnlijk geen passende (lees gelijkwaardige) contacten kunnen aangaan. Zelfs als hij/zij allang aan zet is en over het eigen leven beschikt zal zo iemand iedere situatie naar zijn/haar hand moeten zetten. Dat kan door over de ander heen te (moeten) walsen, maar ook door nederig (als een braaf kind) met alles mee te gaan wat de ander wil. De kans is groot dat zo iemand een partner kiest die lijkt op de vader of moeder, met alle gevolgen van dien. De geschiedenis is gedoemd om zich te herhalen tenzij men zichzelf onder de loep legt. Het onvermogen van deze mens valt de buitenwereld wellicht op maar men kan er dan enkel nog naar raden hoe deze mens zo geworden is. Dat de zichzelf respecterende mens niet begrijpt dat zo iemand zich verbindt aan iemand die als twee druppels water lijkt op de ( soms gehate) ouder, moge duidelijk zijn.

De beschadigde

f41d0059f66d73f3edd8b8a71d5ad320_medium.Een beschadigd ego kan moeite met grenzen hebben. Die van zichzelf maar ook met die van de naasten. Zo'n ego weet vaak niet wat er van hem/haar wordt verwacht en leeft daarom graag in een eigen wereld waar enkel hij/zij de touwtjes in handen heeft en er geen storende invloeden van buitenaf binnen dringen. Die mens kan prima aangepast lijken en zich handhaven in de maatschappij via de sociale media. Men kan zich echter niet binden en vindt het geen probleem om je voor het hoofd te stoten uit angst dat jij hem/haar doorziet en die zelf gecreëerde wereld kapot maakt. Men kan al die bescherming namelijk niet makkelijk openbreken want wat er aan grenzeloze ellende kan ontstaan boezemt (doods) angst in. Het zijn mensen waarmee je tot op zekere hoogte bevriend kunt zijn. Ze nemen graag de leiding, wat er uit kan zien als zorgzaamheid. Voorkomend zijn ze ook zolang jij het met hen eens bent of hen tot nut kunt zijn. Net als je denkt dat jullie echte vrienden zijn komt er meestal een kink in de kabel. Je komt te dichtbij en je zou er achter kunnen komen dat het meeste van hun zogenaamde geluk bluf is, enkel via internet wordt beleefd, of dat die (naar eigen zeggen) succesvolle carrière niet of maar ten dele bestaat.

Ik ken iemand die geen TV kijkt en daarvoor een zeer plausibele hoogdravende verklaring over de 'foute' maatschappij achter de hand heeft. Het klinkt intelligent, wel overwogen en zeer zelfbewust. Hij herinnert zich na een paar dagen echter niets meer van een belevenis met intimi. De bij die gelegenheid gemaakte afspraken verdwijnen in het moeras der vergetelheid, maar tegelijkertijd houdt hij zich stipt aan de regels van en beloften aan buitenstaanders. Tot eigenbelang groter wordt dan het voordeel van dat contact.

 

Reacties (17) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
He, wat fijn dat ik deze nog even tegenkom, laat ik maar zeggen net op het goede moment. Of ik een leek of ervaringsdeskundige ben..., ik durf het je niet te zeggen, herken er veel in, bij mezelf, maar net ook zeer zeker bij de ander. Gaat even bij mijn favo´s, kijken hoe ik er de volgende week in sta, of voor sta dan ;-)
Hoe ben je nou ineens tegen dit (al oudere) artikel aan gelopen? Heeft zeker zo moeten zijn?
Ik kijk altijd even bij wat vrienden leuk vinden, daar stond hij tussen...
Oké, dat is me dan een stukske duidelijker, dank je wel
Fijn deze alsnog tegen te komen, en herken behoorlijk wat trekken, hou het maar op een eenzame beschadigde, waar best mee om te gaan is ;)

Dit is weer eens wat anders dan een eneagram, boeiende materie!
Dank je wel. Zit zelf deze week te klooien met 'De liefde"haha,
Heb er zelfs twee van ingeleverd voor Doortjes schrijfopdracht. Hoe komisch is dat?
Goed van jou!
Die laatste zag ik staan, die ga ik later lezen als mijn koppie er naar staat :)
Staat je koppie niet zo geweldig vandaag? Toch geen ellende hoop ik?
Ohh herken diverse trekjes ... en niet allemaal even positieve. Maar zolang ik ze herken, valt het wel mee.
Ja hoor,
zodra je jezelf ergens in herkent
komt er vanzelf wat rust in de tent
I know. Met schade en schande achter gekomen en wijzer van geworden.
Hoewel ik altijd last krijg van extreme jeuk als ik een stuk lees waarin onderscheid wordt gemaakt tussen "zelf" en "ego", zeker als het met hoofdletters wordt geschreven, herken ik bijzonder veel in jouw stuk.

Ik denk dat jouw karakteriseringen voor (vrijwel) iedereen gelden. Naadloos passend, of gecombineerd. Iedereen heeft blinde vlekken t.o.v. eigen ervaringen, eigen interne drijfveren en de betekenis van gebeurtenissen, zeker als ze invloed hebben op het heden en te nemen beslissingen.

Ik wantrouw iedereen die zegt daar geen last van te hebben. Niet omdat ze in wezen onbetrouwbaar zijn, maar juist omdat ik dan vermoed dat ze een aantal blinde vlekken nog niet hebben aangepakt.

Goed stuk, dame! Zet je toch weer even aan het denken. Ik stop hem dus maar tussen mijn favorieten.

Ik zag zojuist nog een 'fout' stukje, dat ik heb aangepast. Je hebt gelijk, ik denk dat wij allemaal blinde vlekken hebben en hoe we die aanpakken is tevens verschillend. Wat we niet zien, daar kunnen we tenslotte ook niet mee aan de slag.
Jeuk krijgen van zelf en ego, leuk gezegd. Ik weet ook niet hoe ik het anders moet uitleggen.
Heb genoten van dit artikel, zeer interessant. Denk wel dat een dictator enkel kan floreren onder de juiste omstandigheden of bij de juiste groep. Het moet een resultante zijn van heel wat factoren. Bijvoorbeeld Hitler was tijdens de eerste wereldoorlog een mensenschuw soldaatje, 20 jaar later was hij gegroeid tot een charismatische manipulator.
Ik dacht ook aan Hitler, aan andere dictators, maar ook gewone mensen die nogal eens de boel tussen goede verhoudingen verzieken. Ook herinnerde ik me het programma van zondagochtend, waar iemand beweerde dat water een grote rol speelt...Dat in een land zonder directe grenzen aan een zee, dus waar enkel rivieren stromen, eerder een dictator aan de macht zou komen. Dat het getijde van de zee en de ligging met havens veel meer invloeden van buitenaf zo'n land beïnvloeden. Een interessante gedachte maar hij vertelde er ook bij dat die idee inmiddels weer was losgelaten
Grappig verhaal, maar als ik aan Mubarak, Assad, Pinochet, Videla, Galtieri, Suharto, Somoza of de Kim Il-whateverkliek uit Noord-Korea denk, dan heb ik zo mijn twijfels.
hij vertelde er ook bij dat die idee (van die zee en zo) inmiddels weer was losgelaten