De Julisch-Claudische dynastie

Door The Belgian Cyclist gepubliceerd op Saturday 15 November 15:08

De Julisch-Claudische dynastie bestond uit een grote familie, verbonden door 
huwelijken en adopties, waarvan vijf mannen elk een bepaalde periode regeerden over het Imperium Romanum. Augustus begon in 27 v.Chr. en de dynastie kende zijn einde bij de zelfmoord van Nero in 68 v. Chr. Per nieuwe keizer breidde het rijk uit en werden er nieuwe bouwprojecten gestart. Door hun manier van handelen groeide er ergernis zowel bij de senatoren als onder het volk, dit blijkt bij meerdere antieke auteurs waaronder Tacitus. De senatoren werden hierdoor geconfronteerd met 
doodsbedreigingen of pogingen tot vervanging. Maar ze vochten terug, als tegenreactie vermoorden ze vermoedelijke of feitelijke uitdagers of verbanden ze hen. Zo ook gaven de laatste drie keizers de pijp aan Maarten.

Imperator Caesar Augustus

Omdat Augustus de belangrijkste erfgenaam was van Julius Caesar, won hij de 
machtsstrijd om de princeps te zijn. Zo werd Augustus de eerste romeinse keizer die na bloederige burgeroorlogen terug vrede bracht in het romeinse rijk. De langdurige vrede die hij verwezelijkte kreeg later de naam ‘Pax Augusta’. Hij verlangde naar een 
monarchie maar om dit te verkrijgen, ging hij legaal en geleidelijk te werk. Onder het 
mom van de republiek te willen herstellen, werkte hij aan een duurzame omvorming tot monarchie.

Tiberius Claudius Nero

Tiberius’ biologische ouders scheidden in 39 v.Chr. Doordat zijn moeder hertrouwde 
met Augustus, en bovendien Tiberius door Augustus liet adopteren, werd Tiberius de 
uiteindelijke troonopvolger. Tiberius zette in grote lijnen de politiek van Augustus 
verder. De eerste jaren van zijn regering waren voorspoedig, maar door zijn vrij strenge en zelfbewuste politiek kwam hij in conflict met de senatoren. Hij onderging in zijn beleid een slechte invloed van Lucius Aelius Seianus. Deze vergiftigde o.a. zijn zoon en hitste hem op tegen de familie van Germanicus, de zoon van zijn broer Drusus. 

Toen Seianus werd terechtgesteld, ontspoorde Tiberius helemaal. Hij introduceerde opnieuw de oude wet tegen hoogverraad, waardoor verbanningen en executies schering en inslag werden. Zelfs zijn eigen familieleden bleven daarbij niet gespaard. Hierdoor werd hij door sommigen afgeschilderd als een monster van wreedheid.

Tiberius overleed op 16 maart 37 n.C. Zijn dood betekende een grote opluchting voor het hele Romeinse volk. Hij werd opgevolgd door Caligula.

Caligula

Deze opvolger was -zoals Tiberius al voorspeld had- een echte gifslang. Na een hoopvol begin van zijn regering, begon hij zich na een periode van persoonlijke tegenslag meer en meer te gedragen als autocratisch heerser, waarbij hij zijn bevoegdheden onder meer aanwendde om in hoogverraadprocessen talrijke senatoren naar willekeur ter dood te veroordelen. Caligula was een wrede, gestoorde, lelijke en bloeddorstige gek. Hij was al van kinds been af gek op terechtstellingen en ook als keizer had hij zo’n morbide trekken. De burgers hadden schrik van zo’n gek en begonnen te beseffen dat als ze hun keizer niet konden kiezen, ze wel eens gevaar zouden kunnen lopen. Er zijn veel verhalen over de wreedheid van Caligula, hiervan maakte Tinto Brass de film ‘Caligula’.

Claudius

Claudius was de vierde princeps van Rome. Hij volgde de vermoorde Caligula op, van 
wie hij de oom was. Na een massamoord vond de praetoriaanse wacht hem verstopt 
achter een gordijn en zetten hem op de troon. Hij was 50 jaar toen hij de troon besteeg en verwezelijkte verschillende innovaties. Zo maakte hij van Ostia een echte havenstad, legde hij nieuwe wegen aan en voltooide de Aqua Claudia. Ook hij breide het rijk uit door er de provincie Britannia aan toe te voegen. In de liefde had Claudius niet zoveel geluk, hij hertrouwde vier keer en die vierde was een slechte zet van Claudius. Agrippina was zo uit op de keizerkroning van haar zoon Nero dat ze Claudius eigenhandig vergiftigde met paddenstoelen.

Nero

Nero was de vijfde en laatste princeps. Hij kwam op de troon op zijn 16 jaar na Claudius’ dood. Bij zijn eerste jaren werd hij begeleid door zijn leermeester Seneca en de praefectus praetorio Burrus. Ook zijn moeder had een grote invloed, maar toen Nero merkte dat haar wens om zelf te regeren groot was, schakelde hij haar uit. De eerste jaren liepen goed, maar zodra hij de touwtjes zelf in handen kreeg liep het mis. Bij het rijkere volk was hij niet meer geliefd door verhoogde taksen, confisquering van de landerijen en natuurlijk de grote brand van Rome. Het plebs daarintegen bleef lovend door zijn gigantische uitgaven aan vermaak, op die manier kon hij op hun steun rekenen. Maar door zijn autocratisch optreden en excentrieke gedrag maakte hij vijanden onder de Senatoren, wat de Senaat er uiteindelijk toe zou brengen Nero uit te roepen als hostis (staatsvijand). Na het land uit te vluchten, zou hij zelfmoord gepleegd hebben. Dit betekende dan ook het einde van de Julisch-Claudische dynastie.

Meer over het Romeinse Rijk lezen?

  • Hier vind je informatie over het tweede triumviraat.
  • En hier lees je over de Etrusken in Rome.

The Belgian Cyclist, november 2014

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed artikel van je.