Natuurgebied, landgoed de Hamert

Door NC-Klopedy gepubliceerd op Thursday 16 October 08:45

Tussen Wellerlooi en Arcen ligt (in de gemeente Bergen) landgoed de Hamert, 1084ha groot. Dit gebied tussen Maas en Duitse grens, omvat een breed scala aan landschaptypen: de Maasweiden, droge loof- en naaldbossen, heidevelden, vennen, hoogveen, akkers en het snelstromende Geldernsch-Nierskanaal met zijn beekbegeleidende vochtige bos. Het landgoed maakt deel uit van het Nationaal Park de Maasduinen en is eigendom van de stichting Het Limburgs Landschap. Het gebied zal de komende jaren na een natuurherstelproject op de Walbeckerheide naadloos verbonden worden met het natuurreservaat de Dorperheide.

Geschiedenis

De eerste sporen van bewoning op de Hamert, grafheuvels, dateren van circa 2000 jaar voor Christus. Een grafveld met rond de 100 heuvels bevatte graven vanaf die tijd tot rond het begin van onze jaartelling.

De huidige weg Venlo- Nijmegen was er in elk geval ook al in de Romeinse tijd. Langs deze weg lag ter hoogte van de Hamert de strategisch gelegen burcht De Stalbergh. Tijdens de 20e eeuw heeft men de ontginning van de Hamert ter hand genomen. Het voor die tijd aanwezige landschap, heide en bos, was ontstaan door het extensieve landbouwkundige gebruik [begrazing, steken van plaggen, kappen in geriefhoutbosjes] in Ucombinatie met een relatief goede bescherming van het gebied. Het behoorde namelijk bij de jachtterreinen van de kasteelheren van Heerlijkheid Well. Sinds 2000 werkt Het Limburgs Landschap aan de terugkeer van dit Heerenveen, waarvan de eerste resultaten aan de oostzijde van de Hamert te zien zijn. Ook op de huidige Hamert trachtten de boeren ooit akkers aan te leggen. De meeste pogingen mislukten echter; de bodem was veel te arm om een goed boerenbedrijf op te kunnen zetten. Ook van dit stukje geschiedenis zijn sporen in het gebied te vinden. Op het zuidelijk deel van de Hamert heeft een boerderij gestaan, de Thissenshof. Van de boerderij is niets meer over. Twee grote lindes, bomen die van nature niet op de Hamert voorkomen, geven de plaats aan waar de gebouwen vroeger stonden. Ook veldnamen als Gertenkamp wijzen op een oud gebruik als akker. Een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van het landgoed wordt gemarkeerd door een eenvoudig houten kruis dat op de rand van heide en bos staat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is op deze plaats een aantal leiders van het Limburgse verzet geëxecuteerd. Nog jaarlijks worden hier op 4 mei tijdens de Nationale dodenherdenking de gefusilleerden herdacht. Een ander spoor uit de Tweede Oorlog zijn enkele metalen balken die naast het Geldernsch- Nierskanaal schuin in de richting van de Duitse grens uit de grond steken. Ze maakten deel uit van de verdedigingslinie tijdens de Duitse inval in 1940. In 1961 werden de eerste delen van het Landgoed de Hamert door Het Limburgs Landschap aangekocht. Dit ging echter niet zonder slag of stoot. Na het overlijden van de laatste particuliere eigenaar van het landgoed, F.J. ten Bos, een textielfabrikant uit Almelo, werd het gebied in 1959 op een openbare veiling verkocht. Natuurbeschermingsorganisaties verloren de eerste slag; de Deutsche Bauernsiedlung kocht de grond . Deze organisatie wilde de Hamert ontginnen en de grond toedelen aan Duitse boeren, die na de oorlog grond in Nederland waren kwijtgeraakt. Dit zorgde voor grote opschudding en de rijksoverheid verbood gedeeltelijk ontginning. Na onderhandelingen werden de gronden verkocht aan het Philipspensioenfonds dat als 'stroman' voor Het Limburgs Landschap fungeerde. Zo werden de eerste delen van het landgoed ten slotte toch overgedragen aan Het Limburgs Landschap, dat zo één van de mooiste grote Limburgse heidegebieden voor de toekomst veilig stelde.

 

Pikmeeuwenwater
Het meest bekende ven op de Hamert is het Pikmeeuwenwater. Het ven is omringd door duinen die ontstaan zijn aan het einde van de ijstijd (10.000 jaar geleden). De krachtige westenwinden in het koude droge toendraklimaat namen zand uit het kale Maasdal mee en legde dat op de zogenaamde Maasterrassen in hoefijzervormige duinen neer. Hier komt een restant van vroeger in Nederland veel voorkomend hoogveen voor.Vroeger waren de oevers druk bevolkt met kokmeeuwen. Het verhaal gaat dat men vroeger de eieren raapten waardoor de meeuwen in de verdediging gingen om hun nest te beschermen. Vandaar de naam Pikmeeuwenwater. Sinds twee jaar broedt de kokmeeuw hier weer. Het pikmeeuwenwater is eigenlijk een complex van vennen die onderling gescheiden zijn door veenlagen en stuifzand-ruggetjes. In de ondergrond van deze vennen ligt een veen-leemlaag die voorkomt dat het water uit de vennen kan wegzakken.

 

Algemeen

De Hamert is bereikbaar met buslijn 83 [Venlo- Nijmegen]; uitstappen bij de halte ter hoogte van Hostellerie de Hamert. Het gebied is bij uitstek geschikt voor extensieve recreatie en op paden vrij toegankelijk voor wandelaars. Enkele schuilhutten kunnen dienen als rustplaats tijdens de wandeling. Aan de zuidzijde van het Westmeerven bevindt zich een vogelkijkhut. Meerdere wandelroutes lopen door het heide- en bosgebied. Van noord naar zuid: groen [3 km], rood [7 km], blauw [4 km], wit [4,5 km], rood [5 km], groen [2 km] en wit [2 km]. Ook is er een invalidenroute [1 km]. Door het gebied loopt tevens een ruiterroute en het is aangesloten op het fietsknooppuntennetwerk. Honden zijn aangelijnd toegestaan, behalve in het gebied de Stalberg op de oever van de Maas vanwege de aanwezigheid van een kudde gallowayrunderen.

bron: http://www.limburgs-landschap.nl

 

 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Het lijkt me een schitterend gebied. Bedankt voor het delen.