De zin van één prachtig zinnetje

Door Weltevree gepubliceerd op Monday 15 September 10:15

Vrijdagmorgen,  12 september

In blijde verwachting … belt ze echt dit weekend? Vandaag? Morgen? Niet?

Zaterdagochtend lees ik in een gedicht van Leen Backer over haar moeder een intrigerend zinnetje: ‘Door jou lijd ik aan chronische verfijning’. Een vondst, vind ik, die mij inspireert om het effect van mijn moeder nogmaals te overdenken. De wonden zijn lang geleden gelukkig al geheeld, maar mams was geen zachte leermeester. Door haar wist ik heel goed hoe je NIET moedert, doch hoe omschrijf je zoiets poëtisch?

Die gebroken ruggenwervel werd pas rond mijn achtenveertigste ontdekt. Hernia, na een acute klapvoet, gevolgd door de verlamming van het linkerbeen. “Mishandeling in de allervroegste jeugd,” fluisterde de arts waarop ik schaapachtig lachte, nog te daas om deze frase te plaatsen. Instinctief wist ik echter dat het klopte. Ik heb het zelf nooit mishandeling genoemd. Het was eenvoudig een manier van leven waardoor ik het wondermiddel ontdekte dat mij als kind redde.

Tijdens de scheiding zocht ik met Hans, de psycholoog, naar de oorzaak: hoe kon het dat ik zolang aan deze man was blijven hangen? “Meestal heeft dat te maken met wat je in de jeugd over liefde hebt geleerd,” legde hij uit, “want je hebt je toch wel erg veel laten wel gevallen, Syl. Dat iemand zoals jij, zelfzeker en doortastend, dit heeft getolereerd is mij een raadsel.” Ik vond mezelf op dat moment ook best aardig dom en onderhand mocht ik wel klagen over de ontrouw van mijn partner.

“Ach... zo moeilijk is dat niet hoor... Als ik het wil zet ik mijn gevoelens uit. Zodra ik me in de steek gelaten voel, bijvoorbeeld. Daarvoor heb ik een knopje, ” deed ik nonchalant, want zo'n knopje was immers doodnormaal en waarom hij me verwonderd bekeek, begreep ik niet.

“Doet niet iedereen dat? Hartstikke makkelijk joh...Zo kan ik heel goed met mezelf door leven en doen dingen als liefdeloosheid me niets.” Hij knikte, schijnbaar nog steeds verbaasd, maar meteen daarna werd hij ook vastberaden.

“Dan gaan we dáár iets aan doen. Met zo’n knop kun je namelijk nooit adequaat reageren.” Hij wilde weten hoe mijn jeugd was geweest en ik gaf wat leuke voorbeelden. Ook vanuit de tijd dat ik nog niet lopen kon, maar Hans geloofde amper dat ik me veilig had gevoeld, gelukkig was geweest. Volgens de destijds geldende leerboeken was het namelijk onmogelijk om je zo jong iets te herinneren. Deskundigen beweerden dat je die dingen als kind uit een gesprek met anderen had opgepikt en dat je die feiten als een eigen herinnering had vastgelegd.

“Ik kon nog niet lopen of praten en was echt niet dom. Hoe oud ben je dan?”

“Een jaar? Anderhalf?”

“Nou Hans, het is echt onmogelijk dat ik het heb van horen zeggen. Ma vertelde anderen namelijk nooit eerlijk wat ze met mij deed en ik herinner het mij toch echt haarscherp.” Lang zweeg hij, bekeek me onderzoekend en ik vroeg me af of ik het niet beter mocht weten dan hij. Toen informeerde hij of ik ook wel eens eenzaam was geweest. Natuurlijk knikte ik hevig, want dat stond me nog veel helderder voor de geest dan de veilige gezelligheid.

“Ik ben echt geen fantast, maar heb altijd al geweten hoe een moeder NIET hoort te zijn.” Nu ging hij er echt goed voor zitten en ik moest er een voorbeeld van geven.

“Een totaal overstuur kind verlangt niet naar klappen. Dat zoekt liefde, zachte aanraking, veilige troost. Daar is niets mis mee want een kind is afhankelijk van de ouders! De moeder die haar baby slaat omdat het huilt, deugt niet, klaar af “ Hij knikte, dacht na en vroeg om het eerste eenzame voorval dat ik me herinneren kon.

 “Ik moest poepen, kroop naar de gang om de pot te pakken want zo’n vuile luier vond ik heel naar, maar de wc-deur zat dicht. Ma begreep niet wat ik wilde. Ik kon immers nog niet praten en dus begon ik te sjanken. Huilen was echter taboe. Dan werd je geslagen. Natuurlijk huilde ik dan nog harder en daarom sloot me op in de wc. Later vertelde ze aan tafel hoe erg ik me overdag had misdragen. Dat ze mij in mijn vieze poepluier had laten zitten tot ik begrijpen zou dat ik op de pot hoorde te poepen.” Hans knikte, kon niet echt verhullen dat hij verbijsterd was. De felheid waarmee ik deze oneerlijke behandeling door zijn spreekkamer smeet was mijnerzijds bedoeld om aan te tonen dat niet ik, maar mijn moeder rare ideeën had gehad over opvoeden en/of luisteren naar je kind.

“Ze had totaal geen inlevingsvermogen en ik kon het allemaal nog niet vertellen, maar aan luisteren heeft het me nooit ontbroken. Toen ik nog maar net boven de tafel uit kon kijken verbood pa mijn moeder tijdens het eten ooit nog mij zwart te maken. Ze mocht me niet meer slaan en ook niet eisen dat ik niet zou huilen. Ik hoor het hem bijna woordelijk zeggen: “Ze is pas drie, nog te klein om jou expres te willen pesten. Met een beetje geduld en liefde bereik je veel meer.” Kennelijk vond Hans het nu toch wel wat geloofwaardiger.

“Het heeft weinig geholpen want mijn vader was er overdag nooit. Nee, mijn moeder had geen moedergevoel. Je mag het je kind niet kwalijk nemen dat het in paniek raakt als je het alleen in huis achter laat. Opsluiten? Schande. Ik was al lang zindelijk, maar sliep nog tussen de middag. Toen heb ik helaas, in blinde paniek en het lange wachten, toch in mijn broek geplast. Ze walgde van me, smeet me de tuin in en ik zat op mijn vuurrode driewieler hopeloos te blèren tot ik dat knopje ontdekte. Het ging vanzelf en dat ding was heel makkelijk. Daarna leefde de ene helft van mij in de echte wereld en het andere stuk was veilig achter dat knopje als mijn moeder weer eens oneerlijk deed. In de wenswereld krijgen kinderen waaraan ze behoefte hebben. Ik was de jongste en er was zoveel dat ik nog niet begreep. Ik vond het wel heel erg oneerlijk dat ma mij negeerde en mijn broer voortrok. Hij mocht zondigen, maar kreeg nooit straf. Ik vond mezelf niet fout. Ik was prima zoals ik was, maar had haar hardheid maar te accepteren. Dat bleef wel schipperen, want pa was gek met mij en dat kon ma óók niet uitstaan. Van hem mocht ik wel zijn wie ik was en volgens ma en broer was ik altijd te lastig, veel te bijdehand, goed om hun onvrede op af te reageren. ” Hans vroeg of ik het met mijn baby ook zou doen zoals mijn moeder. Het voelde als een regelrechte belediging.

“Nou ja zeg… Ben je mal? Dat is de omgedraaide wereld. Wie op mijn moeder lijkt verdient geen kinderen. Mijn carrière staat de eerste vier jaar in de ijskast, niet meer of minder dan dat… Ik moet er niet aan denken mijn meiske niet te troosten, haar nooit aan te raken of te knuffelen. Dat is juist het fijne aan zo’n baby… Het is trouwens heel gemeen om zo’n wurmpie de schuld te geven van wat mij dwars zit. Het kind kan er niets aan doen dat ze bestaat. Zij heeft hier niet om gevraagd, kan er niets aan doen dat ik in de steek ben gelaten, de liefde niet krijg die ik verdien."

“Jij ziet oneerlijkheid, onrechtvaardigheid en verwaarlozing dus toch wel als abnormaal?” vroeg hij naar de bekende weg en ik knikte hevig, maar het kwartje viel met een knal, de link schitterde als vuurwerk door mijn brein..

“Ja, helaas ben ik in mijn huwelijk minder alert geweest. Wat ik vraag, zeg of vertel, ik word enkel hooghartig genegeerd. Hij lijkt sprekend op ma, maar er is niets mis met mij of wat ik van een huwelijk verwacht. Waarom zet je zo’n prachtig kind op de wereld als je niet met de moeder verder wilt en je weet dat je jouw gezinnetje meteen in de steek laat?” vroeg ik nog, maar natuurlijk kon die psycholoog niet voor de vader praten.

7a969cb913303768acbcec09506e0e52_medium.

Dat knopje had ik als kind nodig, maar toen ik in verwachting was, raakte het in onbruik. Mijn gevoel van eigenwaarde is na de scheiding zelfs nog steviger geworden.

Waarschijnlijk werd ik geboren bij een liefdevolle vader en was ik zelf gezegend met een zeer vroeg autobiografisch geheugen plus sterk zelfbesef.

Ma: Door jou lijd ik aan chronisch geduldig moedergevoel en liefdevol positief inlevingsvermogen... 

Of dat in mijn geval ook het meest succesvolle of zinnig is geweest?

Zondagavond bij EmjE sms ik mijn dochter toch maar even:  “Bel je nog?”

Een uur later zoemt mijn mobieltje en smst ze het antwoord…

 Vervolg?

Klik hier.

Reacties (37) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ben er weer even stil van..., dit komt binnen. Ik ga naar het volgende deel..., maar kom hier mss nog wel ooit een keer terug. Prachtig geschreven, dat wel, zeker zeker.... x
ontroerend, heftig
Dank je wel...
ik ben er stil van ... zo'n moeder !
Maar ik lees dat het vervolg er al staat en daar ben ik ERG benieuwd naar!!!
Ja, jij wist er al een en ander van... ga maar gauw kijken...naar de rituelendag
ja, ik wist er al van ...

jouw én mijn moeder :-((
jouw en mijn vader :-))
Ook ik ken al achtergronden maar snap de plaatsing in dit geheel.

Wat een cliffhanger........
Het vervolg staat er al...
Dus niet het zo vurig gehoopte belletje, maar een sms? Jammer, maar misschien een nieuwe belafspraak kunnen maken?
Ik leg net de laatste hand aan het volgende artikel, dus over enige tijd weten jullie het.
Nu weet ik ook precies hoe jou moeder was, en dat vind ik erg voor jou en je vader. En als ik dan denk aan mijn jeugd is dat een schril contrast. Mijn moeder trok ook haar eigen plan, in die tijd moest je baby's laten huilen om ze niet te verwennen. Wij hoefden maar een keel op te zetten en ze was er voor ons, altijd dag en nacht. Ik hoop overigens echt dat er tussen je dochter en jouw weer een warmere relatie ontstaat, al is dat natuurlijk aan haar.
We zullen af moeten wachten of mijn kind me al een moeder vindt...
We kunnen alleen maar hopen. Ik vind het in ieder geval onvoorstelbaar dat het zo gelopen is.
ik zie weer een foutje:

ze niet 'goed genoeg' opvoedde omdat ik te dom was

Dit is beter.