Kwetsbaarheid en veerkracht voor onze kinderen

Door RogierCenin gepubliceerd op Sunday 07 September 17:57
Beelden van hockeymeiden opgenomen in de kleedkamer van hun club, een Amerikaans meisje via internet onder druk gezet door een Nederlandse pedofiel, het zijn maar twee voorbeelden van verschrikkelijke ellende waarmee onze kinderen in de harde werkelijkheid worden geconfronteerd. Onze kinderen moeten in veiligheid kunnen spelen, kind kunnen zijn en onbezorgd kunnen bewegen. Het is aan ons volwassenen om hen te beschermen tegen de kwaadaardigheden van de realiteit. Maar het is ook onze zorg in deze vroege levensfase om kinderen te leren dat de wereld niet altijd veilig is.

f128afec64e3ac14d8db649ac2811e75_medium.

We moeten allemaal gaande weg leren beseffen dat het meestal goed gaat, doorgaans veilig is en vaak met veel plezier kan worden gespeeld. Terwijl in het achterhoofd de kennis aangroeit dat er ook gevaren op de loer liggen, dat er een keerzijde aan het vrolijke daglicht bestaat en dat er ook wel eens iets mis kan gaan. Maar wat doen we als het wel mis gaat? Hoe moeten we dan reageren, welke gevoelens kun je don ondervinden en hoe mogen of moeten we dan denken? Wat is een gepaste reactie op onvoorziene maar schaamtevolle ellende die ieder mens kan overkomen?
 
Natuurlijk moeten we ons stinkende best doen om het zo veilig mogelijk te maken, voor de kinderen en trouwens ook voor onszelf. Maar ondanks dat wij volwassenen allang weten dat veiligheid nooit 100% kan bestaan, blijven we ons toch naïef blindstaren op nog meer veiligheidsacties, nog beter screenen van vrijwilligers, nog strengere regels implementeren en vooral harder straffen. Er worden nog net geen brandstapels opgezet, schandpalen opgericht of pek-en-veren uitgedeeld. Na elk incident lijkt het wel een soort spastische reflex die wij moderne mensen vertonen, bijna als een gewelddadige frustratie en machteloze schaamte waarmee we geen raad weten dan nog meer inzetten op het onmogelijke: vervolmaken van de veiligheid. Zoals de reacties waren aan tafel in het tv-programma van Jeroen Pauw. De hockeyster deed een poging te zeggen dat ellende nu eenmaal gebeurt en je niet alles kunt beveiligen - ze was echter niet zo bespraakt om de goede woorden te vinden en werd door de manlijke gast (voorzitter van een of andere sport-toezichthouder) en de gastheer zelf als gebeten honden afgekapt, doorsproken en weggewuifd. Zij haastte zich te menen, zo de reflex betaamt, dat er beter moet worden gescreend, verplicht gesteld moet worden elk jaar een bewijs van goed gedrag te overleggen en meer van dit soort overtrokken op de borst kloppend veiligheidsretoriek. Zouden we echter niet beter onze kinderen moeten leren hoe om te gaan met schade en schande? Leren dat 'shit happens' en we er beter maar mee om moeten leren gaan? Zou het goed zijn hen niet alleen de preventieve houding bij te brengen maar zeker ook de curatieve houding?
 
Neem het voorbeeld van dat Amerikaans meisje dat beschadigd en te schande werd gemaakt door die pedofiel die haar naaktfoto rond verspreidde onder haar familie, vrienden en scholieren. Ze werd gepest, voor slet uitgemaakt, en (digitaal) belaagd. Uitgesloten, beschaamd en geïsoleerd pleegde ze maanden later zelfmoord. Natuurlijk dat we boos en verontwaardigd reageren, dat we die pedo willen berechten, te schande willen brengen, opknopen het liefst. Maar dat helpt niets en niemand die reeds is beschadigd, die blootgesteld is aan schaamte, die ellende is overkomen. We brengen onze kinderen geen veerkracht bij, geen onderlinge barmhartigheid en empathie voor elkaars leed. Wat moet je als kind doen als je merkt dat je je vergist hebt in een virtueel contact? Je belaagd of geterroriseerd wordt? De angst voor pesterijen, ouderlijke teleurstelling en excommunicatie van je sociale omgeving zou niet tot isolatie en zwijgen moeten leiden. Gevolgen die iemands leven volledig kan verwoesten. Zouden we onze kinderen (en onszelf) niet eerder een houding moeten aanleren waarmee we pijn en ellende veerkrachtig kunnen aangaan? Een houding weten te ontwikkelen waarmee ze directe openheid kunnen en durven geven van wat hen overkomt. Te durven spreken in de veilige ontvankelijkheid van barmhartige ouders, vrienden, leraren en andere leerlingen. Moeten we niet leren ontvankelijk te zijn, een empathische besef aanleren dat we allemaal kwetsbaar zijn en ellende ieder van ons onvermijdelijk kan overkomen? Zouden we onze kinderen niet moeten leren om steun bij elkaar te zoeken en te geven, zonder bang te zijn om afgevallen te worden? Is dat niet de complementaire kant van veiligheid bieden?
 
In het reële leven kunnen we immers zowel kwetsbaar als weerbaar zijn. We kunnen onszelf en onze kinderen in meer of mindere mate beschermen, ons krachtig weerbaar maken tegen tegenslag; en daar moeten we ook ons uiterste best voor doen. Maar we moeten ook leren beseffen dat we kwetsbaar zijn en dat ons nu eenmaal ellende overkomt. Op beide fronten moeten we onszelf voorbereiden en aanleren om niet naïef te zijn. Naast weerbaarheid en veiligheid moeten we juist ook leren veerkrachtig te zijn, empathisch ontvankelijk voor anderen en barmhartig steunend naar elkaar.

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ja het is soms verschrikkelijk wat kinderen wordt aangedaan, nog laatst in het nieuws; meisjes worden als seks slavin gebruikt of kindsoldaatjes die voor de ideologie van de volwassenen moeten strijden, dat heeft natuurlijk niets met weerbaarheid te maken mar met beschadiging voor het leven. Zelfs in onze samenleving komt het geweld steeds vaker voor, ik denk dat het een hele klus is om onze kinderen weerbaar te maken. Goed artikel.
Ben ik met je eens, kinderen moeten weerbaar gemaakt worden en leren omgaan met moeilijkheden die ze in hun leven ondervinden. Kinderen worden best met veel shit geconfronteerd; dugs -en alcohol misbruik door de ouders ,ouders in detentie, armoede, affectieve- en pedagogische verwaarlozing. Deze kinderen worden vaak terzijde geschoven omdat niemand zich om hen bekommerd, door vallen en opstaan moeten ze leren, dus de harde weg, hoetf niet altijd slecht te zijn, maar kan wel verwrongen denkbeelden en gevoelens opleveren. Of deze kinderen ooit goed kunnen functioneren, ik vraag het me af?