Is balans in het leven belangrijk en waarom wel of niet?

Door Victor Brenntice gepubliceerd op Monday 25 August 14:08

Men wil vaak een gezonde balans hebben tussen werk en privéleven. Het aantal adviezen om vooral gebalanceerd te eten is niet te tellen. Er wordt door sommigen gesteld dat goed en kwaad elkaar in balans houden. Kortom, het leven lijkt om balans te draaien. Is dat daadwerkelijk het geval, of toch niet zo vaak als dat men denkt?

6432ce73f319bb0b5ba22583d21d0399_medium.

Wat is of wanneer is er sprake van balans?
Om maar even een korte en kurkdroge definitie te geven: er is sprake van balans wanneer iets in evenwicht is. Dat kan bijvoorbeeld een kilo ijzer en een kilo veren zijn, maar ook de inkomsten en uitgaven van een bedrijf die in een Microsoft Excel-bestand genoteerd staan. Of de trias politica, een systeem binnen de politieke besluitvorming waarbij de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht elkaar in balans houden om te voorkomen dat een van hen (veel) te machtig wordt. Uit de hiervoor genoemde voorbeelden mag blijken dat we dus een onderscheid kunnen maken tussen een tastbare en een niet-tastbare vorm van balans. Daar tastbare vormen van balans voor zich spreken, heb ik besloten om in te zoomen op niet-tastbare vormen van balans, om precies te zijn balans in een levensbeschouwelijke context. Het woord balans lijkt immers onderhand wel tot een modewoord te zijn verworden, zo niet op z’n minst een synoniem voor dé sleutel tot een gelukzalig leven.

Balans tussen werk en privé
Hoeveel mensen zijn er wel niet, die beweren een ‘balans tussen werk en privé’ na te streven? Dat is meteen een zeer interessante vorm van balans die het waard is om eens nader onder de loep te nemen. Betekent balans tussen privé en werk namelijk dat men per definitie een 50-50-verhouding nastreeft? Oftewel, 50% van de tijd aan werk besteden en de resterende helft aan privé? Natuurlijk niet. Er zijn immers grote, onderlinge verschillen in voorkeur. Zo zal de een liever wat meer tijd aan werk willen besteden terwijl de ander er juist de voorkeur aan geeft om vaker thuis dan op het werk te zijn. Met dat in het achterhoofd kunnen we de conclusie trekken dat de balans tussen werk en privé niet noodzakelijkerwijs 50-50 hoeft te zijn in de ideale uitgangssituatie. Voor sommige mensen kan deze namelijk uit een verhouding van bijvoorbeeld 30-70 of 60-40 bestaan.

309e22bc3f16621977206ab5cd3bd569_medium.

Balans tussen moeite doen en het willen bereiken van een doel
Wanneer je iets wil bereiken, dan zul je daar moeite voor moeten doen, of dat nou veel moeite is of juist weinig. Simpel voorbeeld: als je boodschappen wil doen (doel), dan zul je je naar de supermarkt moeten begeven om de boodschappen te kunnen kopen (moeite). Ook hier zien we een zekere vorm van balans de kop opsteken, en wel een die niet alleen verschilt van individu tot individu, maar ook van dag tot dag. Hetzelfde individu zal per slot van rekening op bepaalde dagen veel dringender naar de supermarkt moeten gaan – dagen zonder toiletpapier kunnen immers tamelijk grote ongemakken veroorzaken – dan op andere dagen. Met andere woorden: de moeite die iemand overheeft om een bepaald doel te bereiken, is afhankelijk van de waarde van het bereiken van dat doel in de perceptie van die persoon.

Balans tussen goed en kwaad  
Goed kan niet zonder kwaad bestaan en andersom. Althans, als je sommige filosofen mag geloven. Het is een veelgehoord dogma dat erop zinspeelt dat het goede zich uitsluitend kan manifesteren op het moment dat het kwade aanwezig is, zoals licht pas in duisternis echt goed zichtbaar is. Ik durf deze theorie in twijfel te trekken. Zouden we immers blind worden voor het goede als het kwade in een theoretische uitgangssituatie niet meer zou bestaan? Persoonlijk denk ik van niet, te meer omdat goed en kwaad relatieve begrippen zijn waaraan ieder individu die op onze planeet rondloopt zijn of haar eigen invulling geeft. Dat heeft tot gevolg dat ook hier de balans niet noodzakelijkerwijs 50-50 hoeft te zijn. Sommige mensen voelen zich prettiger bij een verhouding die statistisch gezien wat schever ligt, doch ondertussen hun eigen, ideale balans vormt. Aan de begrippen goed en kwaad heb ik overigens een apart artikel gewijd dat je kunt vinden door hier te klikken.

bb33912363f9fdec309951be8903c864_medium.

Balans is een middel en geen doel an sich
Wat sommige mensen regelmatig vergeten, is dat het streven naar balans een middel is om een gelukkig leven te leiden en geen doel an sich. Ten gevolge daarvan gaan ze helemaal op in het streven naar evenwicht in hun leven, hetgeen niet gevrijwaard blijft van de nodige stress die daarbij om de hoek komt kijken en dientengevolge op geen enkele wijze contribueert aan de beoogde gelukzaligheid. Men schiet zodoende zijn doel pontificaal voorbij, terwijl dat eigenlijk helemaal niet nodig is indien men zich zou beseffen dat er op levensbeschouwelijk niveau geen feiten of mathematische wetten bestaan die vertellen wat een goede balans is. 

Tot slot: de titelvraag beantwoord
Is balans dus belangrijk in het leven? Ja, maar alleen tot op zekere hoogte. Doordat een balans in de perceptie van een individu nooit een absoluut evenwicht voor hoeft te stellen, kunnen we alleen van een balans in relatieve zin spreken. Individuen stellen zelf vast wat een goede balans is. Het voordeel daarvan is dat ieder individu de mogelijkheid heeft om de kwaliteit van het eigen leven met behulp van balans een positieve impuls te geven. Daarbij is het wel oppassen geblazen voor het nadeel dat op de loer ligt in de vorm van het dusdanig nastreven van balans, dat het een doel an sich wordt en uitgroeit tot een obsessie.

3e4fa63d80abb57868c2a1a109c1f2cc_medium.

“Balans nastreven heeft uitsluitend zin indien je je realiseert dat jijzelf zwaarder telt dan de hele weegschaal en de inhoud ervan bij elkaar opgeteld.”

– Victor Brenntice – 

Bron
Afbeeldingen van Google

Reacties (12) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Er is altijd een balans... en ieder individu heeft zijn eigen invulling qua ingrediënten.

De quote is goud waard ;-)
Interessant artikel,
Ik denk eindelijk de balans in mijn leven gevonden te hebben, alhoewel die best wel eens te ver naar links of rechts uitslaat. Goed artikel, stemt in ieder geval tot nadenken!
Je quote maakt dat ik je echt een hartje moet geven, prachtig!
Balans... ja, die is voor ieder anders inderdaad
Hoe doe je dat met zijn twee in een relatie?
Ik ken mensen die zichzelf in balans vinden ( lees: zich er gelukkig bij voelen) als ze de ander heel veel gewicht toekennen in hun gezamenlijk streven (om zelf nooit verantwoordelijk te hoeven worden gehouden?) en dan heel raar opkijken als de schaal omslaat en ze alleen verder moeten
Juist, die bedoelde ik. Die moeten eerst 'lozen' voordat ze een nieuwe balans kunnen vinden. Maar sommigen kunnen dat niet, of alleen maar heel moeilijk. Daar hoort ook de nodige wilskracht bij.

Er zijn mensen die nooit hun kinderlijke afhankelijkheid van zich afgeschud hebben: het idee dat iemand voor hen moet zorgen - of dat nu hun partner, hun ouders, hun eigen kinderen of kan niet schelen wie zijn (de maatschappij). Ik noem dat ook wel eens een 'huisdierenmentaliteit'. Een passende balans in je eigen leven zoeken en vinden kun je pas als volwassen en zelfstandig mens.
Helaas zijn die 'kinderlijk afhankelijken' nou juist vaak precies diegenen die niet zien welk een zware tol ze 'eisen' van een 'partner via hun onafgewerkte 'jeugdtrauma's omdat zij liefde verwarren met verzorging en koestering zonder daar gelijkwaardigheid in na te streven. Zolang hun partner er aan toegeeft ( co-afhankelijkheid) zal geen van beiden groeien naar die 'volwassenheid'
Ik had het niet beter kunnen formuleren. Helemaal mee eens.
Een balans kan nooit altijd 50/50 zijn in een leven. We zijn altijd in beweging, geestelijk en lichamelijk. Ik denk dat iedereen zijn eigen balans heeft. 30/70 is ook een balans, als dat voor jouw werkt. Streven naar 50/50 is een illusie.
Interessant artikel. In mijn werk/vrije tijd heb ik de balans gevonden door niet fulltime te werken.